Η φεμινίστρια του γκολφ

Έμοιαζε με κρυφό σχολειό. Η φήμη του διαδόθηκε από στόμα σε στόμα και ήταν γροθιά στην ανδροκρατούμενη κοινωνία του ΄60 και του ΄70. Για οκτώ συνεχόμενα καλοκαίρια η Πέννυ Ζαβήχα διέσχιζε την Αμερική με μια Όλτσμομπιλ για να διδάξει σε γυναίκες τα μυστικά του γκολφ, ενός σπορ που σύμφωνα με τους κανόνες της εποχής ήταν μόνο για άνδρες.

Ήταν τα χρόνια των μάτσο ανδρών και των εύθραυστων γυναικών. Όταν το κίνημα του φεμινισμού δεν είχε αποκτήσει ακόμα πλήρη δυναμική. Στα γήπεδα του γκολφ στην Αμερική υπήρχαν ημέρες αποκλειστικά για άνδρες- συνήθως κάθε Τετάρτη και Σάββατο. Και την υπόλοιπη εβδομάδα οι δάσκαλοι σπάνια δέχονταν να διδάξουν την τεχνική τού αθλήματος σε γυναίκες. Τις θεωρούσαν αδύναμες και βαρετές.

«”Τι δουλειά έχεις στο γήπεδο”, μας έλεγαν οι άνδρες. “Κανονικά πρέπει να βρίσκεσαι στην κουζίνα”», λέει στα «ΝΕΑ» η ελληνικής καταγωγής Πέννυ Ζαβήχα, μία από τις πρώτες δασκάλες γκολφ στην Αμερική. «Για τους περισσότερους άνδρες ήμασταν αργές και ανίκανες.

Πίστευαν ότι οι γυναίκες δεν είχαν ιδέα από αθλήματα».

Στα οκτώ της χρόνια η κ. Ζαβήχα μυήθηκε στα μυστικά του γκολφ από τη θεία της Μπέιμπ Ντίντρικσον, η οποία ήταν Αμερικανίδα υπεραθλήτρια που κέρδισε τρία μετάλλια στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες το 1932. Τρία χρόνια μετά τις Ολυμπιακές της επιτυχίες η Ντίντρικσον αφοσιώθηκε στο γκολφ. Το 1938 έγινε η πρώτη γυναίκα στο άθλημα που αγωνίστηκε εναντίον ανδρών στο τουρνουά του Λος Άντζελες. Εκεί γνώρισε τον ελληνικής καταγωγής παλαιστή Τζορτζ Ζαχαρία, τον οποίο και παντρεύτηκε έπειτα από 11 μήνες. Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα η Ντίντρικσον κατάφερε να γίνει η πιο αγαπητή γυναίκα γκολφέρ στην Αμερική.

Δίπλα στη διάσημη θεία της, η κ. Ζαβήχα γνώρισε τις αρετές που απαιτεί το γκολφ: υπομονή, συγκέντρωση και πειθαρχία. Αργότερα, στα 23 της χρόνια μετείχε στο πρώτο της εθνικό τουρνουά όπου κατέκτησε την 11η θέση. Παρά τη διάκριση, η κ. Ζαβήχα δεν ήταν ευχαριστημένη. Οι αγώνες δεν τη γέμιζαν.

Σχολείο για γυναίκες. Μέχρι τότε δούλευε σε ένα γήπεδο γκολφ στην Αριζόνα. Δίδασκε μόνο γυναίκες. Όνειρό της ήταν μια μέρα να ανοίξει δική της σχολή, αλλά τα χρήματα δεν έφταναν. Έτσι το 1973 πήρε μια τολμηρή απόφαση μαζί με μία συνάδελφό της, την Λίντα Κραφτ. Μάζεψαν 260 δολάρια και άρχισαν ταξίδια σε όλη την Αμερική για να διδάξουν γκολφ σε γυναίκες.

«Δεν ήταν εύκολη δουλειά. Ταξιδεύαμε όλο το καλοκαίρι και τον χειμώνα δουλεύαμε στο γήπεδο, στην Αριζόνα», λέει η κ. Ζαβήχα. «Πολλά από τα γήπεδα στα οποία πηγαίναμε δεν είχαν καν μπάλες του γκολφ ή άλλο εξοπλισμό. Έπρεπε να τα μεταφέρουμε όλα εμείς από τη μια άκρη της χώρας στην άλλη».

Η φήμη τους απλωνόταν από στόμα σε στόμα σε κάθε πολιτεία και η πελατεία τους αυξανόταν κάθε καλοκαίρι. Οι δύο δασκάλες χρέωναν 25 δολάρια για μαθήματα δύο ημερών, συνολικής διάρκειας 12 ωρών. Με τη βοήθειά τους όλο και περισσότερες γυναίκες μάθαιναν ότι στο γκολφ η δύναμη δεν είναι απαραίτητο προσόν. «Αυτό που μετράει είναι η τεχνική», λέει η κ. Ζαβήχα. «Ο τρόπος που θα χτυπήσεις το μπαλάκι, η αρμονία των κινήσεών σου και φυσικά η εμπειρία που αποκτάς από το παιχνίδι».

Άθλημα πλουσίων. Αφού γύρισαν την Αμερική επί οκτώ καλοκαίρια, οι δύο γυναίκες αποφάσισαν να εγκατασταθούν μόνιμα στην Αριζόνα όπου άνοιξαν τη δική τους σχολή. Αναγκαστικά προσέλαβαν και μερικούς άνδρες δασκάλους, για να προσελκύσουν περισσότερους πελάτες. Η Κραφτ πέθανε το 1992 από καρκίνο. Η κ. Ζαβήχα ζει σήμερα στη γεννέτειρά της στο Κολοράντο και συνεχίζει να διδάσκει στα 71 της χρόνια.

Το ερχόμενο καλοκαίρι θέλει να διδάξει σε παιδιά. Την ενοχλεί όμως, όπως λέει, που το γκολφ ακόμα και σήμερα παραμένει το άθλημα των πλουσίων. Και φοβάται ότι οικονομικοί λόγοι δεν θα επιτρέψουν σε αρκετούς μικρούς μαθητές της να συνεχίσουν να παίζουν γκολφ. Ένα καλό σετ μπαστούνια του γκολφ κοστίζει 1.800 δολάρια (περίπου 1.230 ευρώ) στην Αμερική. Ενώ για έναν γύρο παιχνιδιού σε γήπεδο, διάρκειας περίπου 4 ωρών, το κόστος ξεκινά από τα 18 δολάρια και φτάνει τα 125.


Οι άνδρες ακόμα την εμποδίζουν…

Πρόσφατα, η κ. Ζαβήχα έγινε η 12η γυναίκα που λαμβάνει τιμητική διάκριση από τη γυναικεία ομοσπονδία γκολφ της Αμερικής. Στο Πουέμπλο του Κολοράντο όμως, στην πόλη όπου γνώρισε τα μυστικά του αθλήματος, οι τοπικές λέσχες γκολφ δεν βλέπουν με καλό μάτι την ιστορία της. Μέχρι και σήμερα δεν της επιτρέπουν να διδάσκει ντόπιους, παρά μόνο επισκέπτες από άλλες πόλεις ή πολιτείες. «Δεν με απασχολεί πλέον η στάση τους», λέει η κ. Ζαβήχα. «Εγώ συνεχίζω να κάνω αυτό που ξέρω. Προωθώ το άθλημα. Και είμαι ακόμα μια φεμινίστρια του γκολφ».