Πληρώνουν φόρο για να σώσουν το περιβάλλον

Σε πονοκέφαλο έχει εξελιχθεί για τον Νικολά Σαρκοζί ο προτεινόμενος φόρος άνθρακα, που σπέρνει ζιζάνια στην κυβέρνηση, διχάζει την αντιπολίτευση και εξοργίζει 2 στους 3 Γάλλους. Το κλίμα δεν θα μπορούσε να διαφέρει περισσότερο στο Μπόλντερ, μια κωμόπολη 100.000 ψυχών του Κολοράντο, τη μοναδική παγκοσμίως που εφαρμόζει φόρο άνθρακα σε τοπική βάση.

Το Μπόλντερ, στους πρόποδες των Βραχωδών Ορέων, είναι μια ιδιαίτερη πόλη- πάντα ήταν. Το 1967 ήταν η πρώτη στις ΗΠΑ που επέβαλε ειδικό φόρο (1% επί όλων των αγορών) προκειμένου να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία πράσινης ζώνης. Το 1994 έγινε μια από τις πρώτες πόλεις που επέβαλαν φόρο επί των οικιακών απορριμμάτων, προκειμένου να ενθαρρύνει και να χρηματοδοτήσει την ανακύκλωση. Και το 2007 έγινε η πρώτη και η μοναδική πόλη παγκοσμίως που εφάρμοσε τοπικά φόρο άνθρακα, δηλαδή φόρο επί των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα- και μάλιστα με τη σύμφωνη γνώμη του 60% των κατοίκων.

Οι πολίτες
Στην πραγματικότητα, γράφει ο Γκρεγκουάρ Αλίξ στην εφημερίδα «Λε Μοντ», ήταν οι ίδιοι οι κάτοικοι αυτοί που τον πρότειναν κι ας βρίσκεται το Μπόλντερ στην καρδιά μιας χώρας με ελάχιστες (μέχρι πρότινος τουλάχιστον) οικολογικές ευαισθησίες καθώς και έντονη αλλεργία στους φόρους. «Στο Μπόλντερ, όλες οι μεγάλες πρωτοβουλίες αρχίζουν από τους ίδιους τους πολίτες», δηλώνει υπερήφανα η αντιδήμαρχος Κρίσταλ Γκρέι. Αντίθετα με το ομοσπονδιακό κράτος, το Μπόλντερ προσχώρησε στο Πρωτόκολλο του Κιότο, βάζοντας οικειοθελώς στόχο να περιορίσει κατά 20% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2012. Μικρή λεπτομέρεια: πέραν των πανεπιστημίων του, το Μπόλντερ φιλοξενεί αρκετά ομοσπονδιακά ερευνητικά εργαστήρια και έχει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ειδικών στο κλίμα παγκοσμίως.

Σε αυτήν την πόλη όλοι πληρώνουν για ένα καλύτερο αύριο: νοικοκυριά, επιχειρήσεις, καταστήματα… Ο φόρος άνθρακα υπολογίζεται κατ΄ αναλογία με βάση τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και χρησιμοποιείται για την προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε ελάχιστες πόλεις μπορεί να δει κανείς υβριδικά αυτοκίνητα να φουλάρουν μέσω ηλιακών συλλεκτών- στο Μπόλντερ γίνεται. Όποιος καταναλωτής, άλλωστε, ζητεί να προέρχεται μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει από ανανεώσιμες (και ακριβότερες) πηγές, δεν πληρώνει φόρο για αυτήν την ποσότητα.

Μέχρι στιγμής, ο φόρος άνθρακα αποφέρει κάθε χρόνο στον Δήμο σχεδόν ένα εκατομμύριο δολάρια- ένα μέσο νοικοκυριό πληρώνει περίπου 16 δολάρια τον χρόνο και μία επιχείρηση 45 δολάρια. Επειδή όμως το Μπόλντερ υπολόγισε ότι με αυτά τα έσοδα δεν θα καταφέρει να επιτύχει τον στόχο του 2012, αποφάσισε να διπλασιάσει τον φόρο άνθρακα- για μια ακόμα φορά, ήταν μια πρωτοβουλία των ίδιων των πολιτών.


Οι πρωτοπόροι, οι οικονομικοί και οι διχασμένοι

ΣΟΥΗΔΙΑ
Η πρώτη διδάξασα
Η χώρα από το 1991 έχει βάλει φόρο επί της ενεργειακής κατανάλωσης, από τον οποίο εξαιρούνται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το ύψος του πέρασε από τα 27 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα στα 108 ευρώ ανά τόνο. Αποφέρει ετησίως στο κράτος 15 δισ. κορόνες- 1,4 δισ. ευρώ-, έχει επιφέρει μείωση των εκπομπών CΟ2 από τις μεταφορές και έχει ενθαρρύνει τη χρήση βιομάζας για τη θέρμανση και τη βιομηχανία.

ΚΑΝΑΔΑΣ
Η οικονομικότερη εκδοχή
Η επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας επέβαλε φόρο άνθρακα επί των μορφών ενέργειας από ορυκτές πηγές τον Ιούλιο του 2008. Το ύψος του έχει οριστεί στα 10 καναδικά δολάρια (6,4 ευρώ) ανά τόνο, θα φτάσει όμως σταδιακά τα 30 δολάρια το 2012. Ο καταναλωτής πληρώνει φόρο 2,4 σεντ ανά λίτρο βενζίνης και 2,76 σεντ ανά λίτρο πετρελαίου θέρμανσης. Τα έσοδα, που εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στο 1,2 δισ. ευρώ τα επόμενα 3 χρόνια, επιστρέφονται στους φορολογούμενους.

ΓΑΛΛΙΑ
Η συζήτηση φουντώνει
Τον Ιούλιο, μια ομάδα ειδικών με επικεφαλής τον Μισέλ Ροκάρ τάχθηκε υπέρ της επιβολής ενός φόρου άνθρακα, που θα άρχιζε από τα 32 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα και θα έφθανε τα 100 ευρώ ανά τόνο έως το 2030.

Το γαλλικό προεδρικό μέγαρο έχει ήδη ανακοινώσει πως ο «φόρος κλίμα-ενέργεια» (contribution climat-energie), όπως βαφτίστηκε, θα συμπεριληφθεί στις προτάσεις προϋπολογισμού για το 2010, εξακολουθούμε όμως να μη γνωρίζουμε (φημολογείται πως θα το μάθουμε την ερχόμενη εβδομάδα, από τον ίδιο τον Σαρκοζί)

ποιο θα είναι το ύψος του φόρου (ο Γάλλος πρωθυπουργός, ο Φρανσουά Φιγιόν, δήλωσε πρόσφατα πως θα είναι 14 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα, για να δεχθεί αμέσως μετά προεδρική επίπληξη), αν θα φορολογηθεί και η ηλεκτρική ενέργεια (ο Ροκάρ το θέλει, ο Φιγιόν όχι) και πώς ακριβώς θα αποζημιωθούν (και θα πειστούν) γι΄ αυτόν τον νέο φόρο οι Γάλλοι, οι οποίοι τάσσονται σε ποσοστό σχεδόν 70% εναντίον της εφαρμογής του.