Φως στη «θεϊκή ουσία» του Παρθενώνα

Στα μικρά και μεγάλα μυστικά της Ακρόπολης μας ξεναγεί ο αξέχαστος ανασκαφέας της Βεργίνας Μανόλης Ανδρόνικος στο πλαίσιο των οδηγών «Ξεναγήσεις» που κυκλοφορούν από «ΤΑ ΝΕΑ»
«O Παρθενών αποτελεί το λαμπρό μνημείο της αθηναϊκής πολιτείας του Περικλέους και όπως εκείνη κατόρθωσε να φθάσει σε μια ανεπανάληπτη έκφραση της δημοκρατίας, έτσι και αυτό υψώνεται μοναδικό και ανεπανάληπτο. Γιατί ο ναός αυτός αφιερώνεται σε μια θεότητα, την Αθηνά, που αποτελεί κατά κάποιον τρόπο την αποθέωση της αθηναϊκής πολιτείας ή καλύτερα τη θεϊκή ουσία της». Είναι τα λόγια-καταστάλαγμα του ανασκαφέα της Βεργίνας, Μανόλη Ανδρόνικου, που δίνει την ουσία του μνημείου-συμβόλου του δυτικού πολιτισμού, του Παρθενώνα.

Λόγια με τα οποία ξεκινά η ξενάγησή μας από το σπουδαίο αρχαιολόγο στην αθηναϊκή Ακρόπολη, στον δεύτερο τόμο της σειράς που κυκλοφορεί από «ΤΑ ΝΕΑ» σε συνεργασία με την Εκδοτική Αθηνών, με σκοπό οι επισκέψεις των αναγνωστών σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία να γίνουν ευκολότερες, αλλά και πιο ουσιαστικές.

Βήμα προς βήμα, σελίδα προς σελίδα με τον μεστό του λόγο ο Μανόλης Ανδρόνικος αποκαλύπτει τα μυστικά του Ιερού Βράχου. Από την ιστορία του, που χάνεται στα προϊστορικά χρόνια, ώς τις περιπέτειες του στα νεώτερα χρόνια (περιλαμβάνεται αναπαράσταση της Ακρόπολης σε ανάπτυγμα). Για να συνεχίσει μέσα από τη γοητευτική αφήγησή του με τα μνημεία της Ακρόπολης ένα προς ένα: από τα εντυπωσιακά Προπύλαια ώς τον ναό με την παλαιότερη λατρεία της Αθηνάς πάνω στην Ακρόπολη, εκείνον της Νίκης.

«Μοναδικό σε όλη την ελληνική αρχιτεκτονική για την εντελώς ιδιότυπη μορφή του και για την εξαιρετικά σύνθετη λειτουργική του» θεωρεί ο Μανόλης Ανδρόνικος το Ερέχθειο που στέγαζε τη λατρεία της Αθηνάς Πολιάδος και του Ποσειδώνα, τους τάφους του Κέκροπα και του Ερεχθέα, το σημάδι από την τρίαινα του Ποσειδώνα, εκείνα από τον κεραυνό του Δία, την πηγή με το αλμυρό νερό, την Ερεχθηίδα θάλασσα, βωμούς και το πανάρχαιο ξόανο του Ερμή.

ΙΝFΟ

Ο τόμος με την ξενάγηση του Μανόλη Ανδρόνικου στην Ακρόπολη σήμερα στα περίπτερα με 5 ευρώ.

Στοιχεία μεγαλοφυΐας

Κτίστηκαν από τον αρχιτέκτονα Μνησικλή, διότι ο Ικτίνος δεν προλάβαινε, αφού ο Περικλής του είχε αναθέσει την κατασκευή του Τελεστηρίου της Ελευσίνας. «Αν και δεν ξέρουμε τίποτα άλλο για το πρόσωπό του, είναι αρκετά τα Προπύλαια για να μας βεβαιώσουν πως ήταν μια δεύτερη μεγαλοφυΐα δίπλα στον Ικτίνο. Ποτέ ώς τότε και ποτέ αργότερα δεν κατασκευάστηκε μια τέτοια μνημειακή είσοδος, όπου η επιβολή συνδυάζεται με τους πιο τολμηρούς σχεδιασμούς και τους πιο εύστροφους αρχιτεκτονικούς συνδυασμούς», γράφει ο Μανόλης Ανδρόνικος.


Ανάγλυφη τόλμη

Ο Παρθενώνας αποτελεί μια μοναδική σύνθεση στην οποία συγχωνεύθηκαν όλα τα στοιχεία της ελληνικής αρχιτεκτονικής, δωρικής και ιωνικής, κατά τρόπο μεγαλοφυή και έλλογο, από την οποία προκύπτει μια νέα αρχιτεκτονική μορφή.

«Στην απαράμιλλη αρχιτεκτονική δημιουργία του προστέθηκε και πρωτοϊδωτή γλυπτική κόσμηση. Ο Φειδίας είχε ριζοσπαστικές ιδέες και ο Περικλής του παρέχει τα μέσα να τις πραγματώσει. Αποφασίζει να κοσμήσει και τις 92 μετόπες του ναού με ανάγλυφα, κάτι που δεν τόλμησε καμία ελληνική πόλη, γιατί η δαπάνη ενός τέτοιου έργου ήταν ανυπολόγιστη», γράφει ο Μανόλης Ανδρόνικος.