Το παραμύθι που έγινε εφιάλτης

Το 1888 κυκλοφόρησαν στο εμπόριο τα πρώτα έτοιμα τσιγάρα σε πακέτο με το όνομα «Σταχτοπούτα». Η επιλογή του ονόματος παρέπεμπε στο παραμύθι που υποσχόταν να μετατρέψει τη ζωή του καθημερινού ανθρώπου σε μια χαρούμενη περιπέτεια. Το παραμύθι όμως ύστερα από περισσότερα από 100 χρόνια δεν εξελίχθηκε σύμφωνα με τις προβλέψεις.

Επτακόσιες χιλιάδες ημέρες νοσηλείας και 2,14 δισ. ευρώ στοιχίζει ετησίως το κάπνισμα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, ενώ κάθε χρόνο στη χώρα μας χάνεται μια πόλη της τάξεως των 20.000 κατοίκων από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα.

Τα πράγματα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά για τις γυναίκες, καθώς στη δεκαπενταετία 1990-2005, ενώ οι άνδρες καπνιστές μειώθηκαν κατά 10%, το ποσοστό των καπνιστριών είχε αλματώδη αύξηση κατά 20%.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η Ελλάδα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη κατά κεφαλήν κατανάλωση τσιγάρων στον κόσμο.

Η ευρηματική διαφήμιση της καπνοβιομηχανίας εγκατέστησε το κάπνισμα σαν μια κοινωνικά αποδεκτή συνήθεια. Τα παιδιά που προσελκύονται από αυτή προέρχονται από οικογενειακό περιβάλλον όπου το κάπνισμα συνηθίζεται. Κοινωνικές επιδράσεις μπορεί να λειτουργήσουν ως μοχλοί τροποποίησης της καπνισματικής συνήθειας.

Οι επιδράσεις αυτές μπορεί να οδηγήσουν στην αποτροπή του καπνίσματος, με τη διαμόρφωση νοοτροπίας μη καπνίσματος στο σύνολο του γενικού πληθυσμού και με την εξυγίανση του περιβάλλοντος πρώτα σε δημόσιους χώρους.

Η απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους από σήμερα, η οικονομική κρίση, η ακριβή τιμή του πακέτου των τσιγάρων, η ενημέρωση του κοινού, η αρνητική διαμορφούμενη νοοτροπία για το τσιγάρο, βοηθούν να αλλάξουν οι καπνισματικές συνήθειες.

Όπως όλα τα παραμύθια τελειώνουν, τώρα ήρθε η σειρά της «Σταχτοπούτας». Όλοι πρέπει να συνεργασθούν και πρώτα οι καπνιστές οι οποίοι αν σταματήσουν να καπνίζουν σε δημόσιους κλειστούς χώρους, πρώτα τα κοντινά τους αγαπημένα πρόσωπα και ύστερα όλοι εμείς θα αναπνέουμε καθαρότερο αέρα. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν όλοι να κάνουμε το τσιγάρο μια μακρινή ανάμνηση.

Ο Κωνσταντίνος Ι. Γουργουλιάνης είναι πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας