Ομπάμα: «Δεν είμαι ο Μπους»

Πριν από δύο χρόνια ο Μπαράκ Ομπάμα είχε υποσχεθεί ότι εάν εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ, θα απευθυνθεί στο 1,5 δισ. μουσουλμάνους. Αύριο στο Κάιρο θα υλοποιήσει την υπόσχεσή του με μια πολυαναμενόμενη ομιλία, η οποία δύσκολα, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα ικανοποιήσει τις υψηλές προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί.

Σήμερα στο Ριάντ, στο πλαίσιο της δεύτερης περιοδείας του μετά την ανάληψη της προεδρίας, ο Ομπάμα συναντάται με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, ενώ στο τέλος της εβδομάδας θα πάρει μέρος στους εορτασμούς για την 65η επέτειο της απόβασης στη Νορμανδία και θα έχει συζητήσεις με τους ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Όμως η μεγαλύτερη πρόκληση του ταξιδιού είναι η αυριανή ομιλία στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου, με την οποία θα προσπαθήσει να βελτιώσει τις σχέσεις των ΗΠΑ με τον αραβικό κόσμο- μια πρόγευση έδωσε στην ομιλία του στην Κωνσταντινούπολη στην προηγούμενη περιοδεία του, όπου αναφέρθηκε «σε μια νέα εποχή αμοιβαίου σεβασμού». Οι βοηθοί του προσπαθούν να περιορίσουν τις μεγάλες προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί, επιμένοντας ότι στην ομιλία δεν θα περιλαμβάνονται συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και θα είναι γενικής φύσεως. «Θέλω να χρησιμοποιήσω την ευκαιρία αυτή για να απευθύνω ένα μήνυμα για το πώς οι ΗΠΑ μπορούν να βελτιώσουν τη σχέση τους με τον μουσουλμανικό κόσμο», είπε ο Ομπάμα την περασμένη εβδομάδα μετά τη συνάντησή του με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς.

Οι ελπίδες
Κάτι τέτοιο μπορεί να απογοητεύσει πολλούς Άραβες οι οποίοι ελπίζουν σε μια πραγματική αλλαγή από τις ΗΠΑ, μια χώρα η οποία επί προεδρίας Τζορτζ Μπους εισέβαλε στο Αφγανιστάν και το Ιράκ και οι στρατιώτες της προχώρησαν σε βασανιστήρια κρατουμένων στις φυλακές του Αμπού Γράιμπ. Ο πρόεδρος Ομπάμα θα προσπαθήσει να αποστασιοποιηθεί από τον Μπους τονίζοντας τις προσωπικές του σχέσεις με τον ισλαμικό κόσμο, όπως ότι έχει μουσουλμάνους συγγενείς, μεταξύ των οποίων και τον Κενυάτη πατέρα του και ότι πέρασε την παιδική του ηλικία στην Ινδονησία, την πιο πολυπληθή μουσουλμανική χώρα του κόσμου. Όμως στο Κάιρο, όπου εκτυλίσσεται η μεγαλύτερη επιχείρηση ασφάλειας στην ιστορία της Αιγύπτου, ο Ομπάμα θα σταθεί μπροστά σε ένα ακροατήριο το οποίο θα θέλει να ακούσει τι μπορεί να κάνει για να σημειωθεί πρόοδος στην ισραηλινοπαλαιστινιακή διαμάχη, όπως και τι σκοπεύει να κάνει σχετικά με το Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά και με την Αλ Κάιντα και τους Ταλιμπάν. Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι εάν θα κληθούν στην ομιλία του αντίπαλοι του Αιγύπτιου προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ, ο οποίος έχει περιορίσει τις πολιτικές ελευθερίες στη χώρα τα τελευταία 28 χρόνια.


[ ΓΝΩΜΗ ] Μία μελωδία από τα παλιά…
TΗΕ ΙΝDΕΡΕΝDΕΝΤ , Του Robert Fisk

Όλο και περισσότερο μοιάζει με τον παλιό σκοπό που τραγουδούσε ο Μπους. Δεν είμαστε εναντίον, αλλά υπέρ του μουσουλμανικού κόσμου. Θέλουμε να έχετε δημοκρατία, μέχρις ενός σημείου. Αγαπάμε τους Άραβες «μετριοπαθείς» και θέλουμε να είμαστε φίλοι τους. Συγγνώμη για το Ιράκ. Συγγνώμη- μέχρις ενός σημείου – και για το Αφγανιστάν, και ελπίζουμε να καταλαβαίνετε ότι πρέπει να αυξήσουμε λίγο τις δυνάμεις μας στο Χελμάντ. Α, και κάναμε λάθη.

Όλος ο κόσμος περιμένει να δει αν αυτό τον σκοπό θα τραγουδήσει ο Ομπάμα. Δεν είμαι σίγουρος όμως ότι οι Άραβες το περιμένουν με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Δεν έχω συναντήσει ούτε έναν Άραβα στην Αίγυπτο- ή τον Λίβανο- που να πιστεύει πραγματικά ότι η αυριανή ομιλία του Ομπάμα στο Κάιρο θα αλλάξει κάτι.

Τον είδαν να δίνει μαθήματα στον Μπίμπι Νετανιάχου- όχι άλλους οικισμούς, λύση δύο κρατών- και είδαν τον Μπίμπι να απαντά με στόμφο ότι το εποικιστικό πρόγραμμα του Ισραήλ θα συνεχιστεί κανονικά.

Και σημειώστε, παρακαλώ, ότι ο Ομπάμα διάλεξε την Αίγυπτο για να απευθυνθεί στους μουσουλμάνους, μια χώρα που κυβερνάται από έναν γηραιό ηγεμόνα- ο Χόσνι Μουμπάρακ είναι 80 ετών-, ο οποίος χρησιμοποιεί τη μυστική αστυνομία εν είδει ιδιωτικού στρατού για να φυλακίζει αγωνιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικούς της αντιπολίτευσης και όποιον άλλο αμφισβητεί την ηγεμονία του. Αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θα μιλήσει για τέτοια πράγματα. Ούτε θα κάνει σχετική νύξη στη σημερινή συνάντησή του με τον βασιλιά Αμπντάλα της Ιορδανίας. Όπως διαπιστώνω, οι Άραβες αντιλαμβάνονται πολύ σωστά όσα συμβαίνουν στην Ουάσιγκτον. Γνωρίζουν καλά ότι η «νέα» Αμερική του Ομπάμα μοιάζει υπερβολικά με την παλιά του Μπους. Αυτό που θα ήθελαν να ακούσουν είναι ότι ο Ομπάμα θα απομακρύνει όλους τους στρατιώτες του από τη μουσουλμανική γη και θα τους αφήσει ήσυχους. Για προφανείς λόγους όμως ο Ομπάμα δεν μπορεί να πει κάτι τέτοιο.