Μυστήριο με την εξαφάνιση του αεροπλάνου

Ελάχιστες θεωρούνται οι πιθανότητες να βρεθούν επιζώντες μεταξύ των 228 επιβαινόντων αεροσκάφους Αirbus της Αir France που χάθηκε ενώ πετούσε πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό, τέσσερις ώρες μετά την απογείωσή του από το Ρίο με προορισμό το Παρίσι. Μυστήριο καλύπτει τα αίτια της τραγωδίας, με τους ειδικούς να συμπεριλαμβάνουν στα ενδεχόμενα χτύπημα κεραυνού και σφοδρές αναταράξεις.

«Δεν έχουμε μέχρι τώρα κανένα στοιχείο που να μας διαφωτίζει», δήλωσε χθες ο Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος μετέβη στο αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκολ (τον προγραμματισμένο προορισμό του μοιραίου αεροσκάφους) προκειμένου να συμπαρασταθεί στους οικείους των επιβατών. Στο Αirbus Α330-200 που εκτελούσε την πτήση 447 της Αir France επέβαιναν 12 μέλη πληρώματος και 216 επιβάτες 33 εθνικοτήτων, στην πλειονότητά τους Βραζιλιάνοι, Γάλλοι και Γερμανοί- ανάμεσά τους ο πρόεδρος του λατινοαμερικανικού τμήματος της εταιρείας ελαστικών Μichelin και ο πρόεδρος του βραζιλιάνικου τμήματος της γερμανικής χαλυβουργίας ΤhyssenΚrupp. «Συνάντησα μια μητέρα που έχασε τον γιο της, μια κοπέλα που έχασε τον αρραβωνιαστικό της… Τους είπα την αλήθεια. Οι πιθανότητες να εντοπιστούν επιζώντες είναι πολύ μικρές», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος. Το αεροσκάφος απογειώθηκε από το αεροδρόμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο στη 1.19

π.μ. (ώρα Ελλάδας) της Δευτέρας και τέσσερις ώρες αργότερα εισήλθε σε ζώνη ισχυρών καταιγίδων- στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια διαβόητα δύσκολη ζώνη, γνωστή ως Μεσοτροπική Ζώνη Σύγκλισης. Λίγα λεπτά μετά, η Αir France έλαβε ένα αυτόματο μήνυμα που υπεδείκνυε βλάβη στο ηλεκτρικό σύστημα του Αirbus. Ήταν η τελευταία επικοινωνία με το αεροσκάφος. Μάταια προσπάθησαν να έρθουν σε επαφή μαζί του τα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της Βραζιλίας, της Αφρικής, της Ισπανίας, της Γαλλίας. Η προγραμματισμένη ώρα προσγείωσης του αεροσκάφους ήλθε και παρήλθε χωρίς νέα, κάνοντας τις Αρχές να φοβούνται για το χειρότεροφόβος που ουσιαστικά επιβεβαιώθηκε όταν πια παρήλθε και το χρονικό όριο για την επάρκεια καυσίμων του αεροσκάφους. «Το πιθανότερο είναι να οφείλεται η συντριβή σε έναν συνδυασμό παραγόντων», δήλωνε χθες το απόγευμα εκπρόσωπος της Αir France, που φαίνεται ότι αντιμετωπίζει τη χειρότερη τραγωδία στην 75χρονη ιστορία της. «Ίσως το Βoeing να χτυπήθηκε από κεραυνό», πρόσθεσε. «Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε απολύτως τίποτα. Η οποιαδήποτε υπόθεση θα ήταν ψευδής και εσφαλμένη», έσπευσε να επισημάνει ο Γάλλος υπουργός Μεταφορών.

Όπως δήλωσε ο Σαρκοζί, «θα είναι πολύ δύσκολο» να εντοπιστεί το αεροσκάφος, παρ΄ όλα αυτά ο γενικός διευθυντής του γαλλικού αερομεταφορέα ανακοίνωσε αργά χθες πως η περιοχή όπου εξαφανίστηκε το Αirbus «έχει εντοπιστεί κατά προσέγγιση μερικών δεκάδων ναυτικών μιλίων». Στις έρευνες συμμετέχουν βραζιλιάνικα και γαλλικά πλοία και αεροσκάφη, ενώ το Παρίσι ζήτησε και τη βοήθεια των αμερικανικών δορυφόρων.

Ακόμα δεν μπορούν να πιστέψουν την τύχη τους ένας Γάλλος καθηγητής Ιατρικής και η σύζυγός του που έκαναν τα αδύνατα δυνατά, βάζοντας ακόμα και «μέσο» την πρόξενο της Ολλανδίας στο Ρίο, με την οποία διατηρούν φιλική σχέση, προκειμένου να επιβιβαστούν στο μοιραίο Αirbus της Αir France- χωρίς τελικά να τα καταφέρουν. Ο Κλοντ Ζαφιόλ είχε συμμετάσχει σε ένα συνέδριο στο Ρίο και κατόπιν, έκανε μαζί με τη σύζυγό του διακοπές στη Μπραζίλια. Για άγνωστο λόγο αποφάσισαν να επιστρέψουν εσπευσμένα στο Μονπελιέ, δεν μπόρεσαν ωστόσο να βρουν θέση στην πτήση 447 της Αir France για Παρίσι. «Είχαμε πρωτοφανή τύχη», ομολογούσαν χθες.

Κεραυνοί και αεροσκάφη, αρκετά συχνό συναπάντημα

●Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, τα μεγάλα αεροσκάφη πλήττονται από κεραυνούς κατά μέσο όρο μία φορά κάθε τρία χρόνια ●Τα μικρότερα αεροσκάφη πλήττονται κατά μέσο όρο μία φορά τον χρόνο, καθώς πετούν σε χαμηλότερο ύψος ●Στα περισσότερα από αυτά τα περιστατικά, δεν προκαλείται ζημιά ή προκαλείται μόνο επιφανειακή ζημιά στο πλαίσιο του αεροσκάφους, όπως για παράδειγμα μικρές παραμορφώσεις ●Τα περισσότερα αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένου του Α330, είναι κατασκευασμένα κυρίως από αλουμίνιο, που είναι καλός αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος ●Μερικά σύγχρονα αεροσκάφη κατασκευάζονται από προηγμένα σύνθετα υλικά που είναι λιγότερο αγώγιμα, αλλά έχουν ενσωματωμένο στρώμα αγώγιμων ινών ή αγώγιμες επικαλύψεις ●Λιγοστά είναι τα δυστυχήματα στα οποία ενδέχεται να έπαιξε ρόλο κεραυνός τα τελευταία 50 χρόνια ●Ο μεγαλύτερος αριθμός νεκρών από κεραυνό που έπληξε αεροσκάφος σημειώθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1963, οπότε προκλήθηκε έκρηξη στη δεξαμενή καυσίμων ενός Βoeing 707 της Ρan Αmerican World Αirways που πετούσε πάνω από το Μέριλαντ. Σκοτώθηκαν και οι 81 επιβαίνοντες. Αμέσως μετά, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπλοΐας των ΗΠΑ έδωσε εντολή να εξοπλιστούν όλα τα αεροσκάφη με αποφορτιστές στατικού ηλεκτρισμού.

Καλό αλλά όχι άψογο ιστορικό ασφαλείας

ΣΕ ΟΛΟ τον κόσμο πετούν σήμερα, με διάφορες εταιρείες, περισσότερα από 600 Αirbus Α330-200, καθώς και Α330-300- μοντέλο ελαφρώς μακρύτερο. Με αυτονομία 12.500 χιλιομέτρων, το Α330-200 χρησιμοποιείται συχνά για διηπειρωτικές πτήσεις χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς, όπως αυτή της Αir France μεταξύ Βραζιλίας και Γαλλίας. Από το 1993, μάλιστα, οπότε και διατέθηκε για εμπορική χρήση, δεν είχε συσχετιστεί μέχρι χθες με κανέναν θάνατο επιβάτη. Έως χθες το Α330 είχε εμπλακεί σε μόνο ένα τραγικό περιστατικό: στις 30 Ιουνίου του 1994, ένα Α330-300 συνετρίβη στη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης λίγο μετά την απογείωσή του- σε ακραίες καιρικές συνθήκες- από το αεροδρόμιο της Τουλούζης, σκοτώνοντας τους τρεις πιλότους, τους δύο μηχανικούς και τους δύο παρατηρητές που επέβαιναν σε αυτό. Οι ερευνητές έκαναν λόγο για σφάλμα των πιλότων και δυσλειτουργία στο σύστημα αυτόματου πιλότου.

Έκτοτε, ωστόσο, έχουν υπάρξει και άλλα σοβαρά περιστατικά: ●Στις 7 Οκτωβρίου του 2008 ένα Α330-300 της αυστραλιανής Qantas έκανε αιφνίδια βουτιά 650 ποδιών εξαιτίας βλάβης στο σύστημα του αυτόματου πιλότου. Τριάντα έξι επιβαίνοντες τραυματίστηκαν, οι 12 σοβαρά.

●Το 2001 ένα Α330 της καναδικής Αir Τransat που εκτελούσε πτήση από Τορόντο προς Λισαβώνα έχασε πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό και τους δύο κινητήρες του εξαιτίας διαρροής καυσίμων. Το αεροσκάφος έχασε σχεδόν 37.000 γαλόνια καυσίμων και πραγματοποίησε ανεμοπορία, χωρίς ισχύ, για σχεδόν μισή ώρα- η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη ανεμοπορία αεροσκάφους τζετ στον κόσμο- προτού πραγματοποιήσει αναγκαστική προσγείωση στις Αζόρες. Κανένας επιβάτης δεν τραυματίστηκε, παρ΄ ότι έσκασαν 12 λάστιχα.

●Το 2003 σημειώθηκε έκρηξη στον έναν κινητήρα Α330 της ελβετικής Εdelweiss Αir λίγο μετά την απογείωσή του από το Μαϊάμι. Το αεροσκάφος πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση. Κανένας από τους 175 επιβάτες δεν έπαθε το παραμικρό.

Τα πέντε πιο πολύνεκρα αεροπορικά δυστυχήματα της τελευταίας τριετίας

22 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2006: Ρωσικό Τu-154 των αερογραμμών Ρulkovo Αirlines συντρίβεται 30 μίλια βόρεια της ουκρανικής πόλης Ντονέτσκ, παρασύροντας στον θάνατο 170 ανθρώπους.

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2006:

154 νεκροί είναι ο απολογισμός της συντριβής Βoeing 737-800 της αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους Gol στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου.

5 ΜΑΙΟΥ 2007:

114 άνθρωποι σκοτώνονται κατά τη συντριβή αεροσκάφους Βoeing 737 των Κενυατικών Αερογραμμών. Το αεροσκάφος έπεσε σε καταιγίδα κατά την πτήση του από τη Ντουάλα του Καμερούν προς το Ναϊρόμπι της Κένυας.

17 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007: Αεροσκάφος της εταιρείας ΤΑΜ της Βραζιλίας πέφτει σε κτίρια κατά την προσγείωσή του στο Σάο Πάολο, παρασύροντας στον θάνατο 199 ανθρώπους.

20 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2008: Αεροσκάφος ΜD-82 της Spanair συντρίβεται κατά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο της Μαδρίτης. Στο αεροσκάφος επέβαιναν 172 άνθρωποι. 154 σκοτώθηκαν και 18 τραυματίστηκαν σοβαρά.

[ ΓΝΩΜΗ ] Ακραίες αναταράξεις
ΤΗΕ ΤΙΜΕS , Του Charles Βremner

Τρομερές, φριχτές αναταράξεις: αυτό είναι το πιθανότερο αίτιο της συντριβής της πτήσης 447 της Αir France. Εάν ευθυνόταν αποκλειστικά ένας κεραυνός, τότε θα έπρεπε να τεθούν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον σχεδιασμό του Α330, ενός αεροσκάφους μεσαίου μεγέθους και μεγάλης αυτοδυναμίας που χαίρει καλής φήμης μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών του κόσμου.

Στην πραγματικότητα, κανένα σοβαρό αεροπορι- κό δυστύχημα δεν έχει αποδοθεί άμεσα σε κεραυνό εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Αντιθέτως, οι βίαιες αναταράξεις στην καρδιά μιας καταιγίδας συνιστούν μια απειλή ακόμα και για τα μεγάλα αεροσκάφη. Οι πιλότοι συνήθως αποφεύγουν τις μεγαλύτερες καταιγίδες πετώντας πάνω ή γύρω από αυτές. Κάποιες φορές, μικρότερα αεροσκάφη γίνονται κομμάτια μέσα σε καταιγίδες ή συντρίβονται εξαιτίας τους στο έδαφος ενώ προσεγγίζουν για προσγείωση ή στη διάρκεια της απογείωσης.

Η πιο γνωστή περίπτωση είναι η συντριβή, το 1966, κοντά στο όρος Φούτζι, ενός αεροσκάφους της ΒΟΑC που έπεσε σε καταιγίδα ενώ εκτελούσε πτήση Τόκιο- Χονγκ Κονγκ: σκοτώθηκαν και οι 124 επιβαίνοντες. Από την έρευνα που ακολούθησε, προέκυψε ως πιθανότερο αίτιο της τραγωδίας ότι το αεροσκάφος «έπεσε ξαφνικά σε αφύσικα ισχυρές αναταράξεις που προκάλεσαν ρεύματα ανέμου πέραν των πτητικών δυνατοτήτων του».

Το μόνο που γνωρίζουμε για τη μοιραία πτήση της Αir France είναι πως το αεροσκάφος βρισκόταν μέσα σε ένα σύστημα τροπικών καταιγίδων και πως η βλάβη στο ηλεκτρικό του σύστημα επήλθε βίαια και ξαφνικά, θέτοντας εκτός μάχης όλα τα μέσα επικοινωνίας με το έδαφος που διαθέτουν τα σύγχρονα αεροσκάφη και εμποδίζοντας τη χρήση εφεδρικής ισχύος. Το πιθανότερο σενάριο είναι να βρίσκονται πίσω από όλα αυτά ακραίες αναταράξεις.

Ο Τσαρλς Μπρέμνερ είναι, πέρα από αρθρογράφος των «Τimes», και διπλωματούχος πιλότος.