Η Ευρώπη της… διπλανής πόρτας

Ακούγεται απίστευτο, κι όμως στα μέσα Απριλίου μόλις ένας στους δέκα Ευρωπαίους γνώριζε πότε ακριβώς θα γίνουν οι ευρωεκλογές. Σήμερα, τρεις εβδομάδες πριν από τις κάλπες, προφανώς έχουμε γίνει περισσότεροι, το ενδιαφέρον των ψηφοφόρων όμως (για ενθουσιασμό ούτε λόγος) παραμένει υποτονικό και η αποχή προβλέπεται να φτάσει σε ποσοστό-ρεκόρ.

Η αλήθεια είναι ότι το 1979, όταν διενεργήθηκαν για πρώτη φορά ευρωεκλογές, έπρεπε να το έχει κανείς μεράκι για να πάει να ψηφίσει: το Ευρωκοινοβούλιο δεν είχε πρακτικά καμία αρμοδιότητα. Με την ψήφιση των συνθηκών, όμως, απέκτησε αρκετές εξουσίες. Για του λόγου το αληθές, η «Λιμπερασιόν» σταχυολόγησε μερικούς εμβληματικούς φακέλους της κοινοβουλευτικής περιόδου 2004-2009, πέντε παραδείγματα που αποδεικνύουν πως η Ευρώπη (μπορεί να) είναι χρήσιμη και οι απλοί ψηφοφόροι (μπορούν να γίνουν) πιο Ευρωπαίοι από τους εγχώριους πολιτικούς τους.

Ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών
Ο «Πολωνός υδραυλικός», το σκιάχτρο που κράδαιναν το 2005 οι υπερασπιστές του «όχι» στο γαλλικό δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα, δεν πρόκειται να αποβιβαστεί ούτε στη Γαλλία ούτε στην Ελλάδα με τις πολωνικές τιμές του. Η πρόταση που είχε αρχικά συντάξει ο Φριτς Μπόλκενσταϊν, Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για την Εσωτερική Αγορά, αποσύρθηκε. Με τη νέα Οδηγία, το Ευρωκοινοβούλιο ξεκαθάρισε πως ο πάροχος μιας υπηρεσίας πρέπει να σέβεται τον κατώτατο μισθό και την κοινωνική νομοθεσία της χώρας υποδοχής.

Επιτήρηση των χημικών προϊόντων
Σύντομα, θα γνωρίζουμε με ακρίβεια ποια χημικά προϊόντα χρησιμοποιούνται στη σύνθεση καταναλωτικών αγαθών και αν είναι ακίνδυνα. Η Οδηγία Reach, που υιοθετήθηκε το 2006, υποχρεώνει τους βιομηχάνους να καταγράφουν και να αποδεικνύουν την αθωότητα των χημικών που παράγουν ή εισάγουν σε ποσότητα μεγαλύτερη τους ενός τόνου τον χρόνο. Η οδηγία αφορά 30.000 προϊόντα και ο ρόλος του Ευρωκοινοβουλίου στην υιοθέτησή της ήταν ζωτικός: την ώρα που το Συμβούλιο Υπουργών έκανε παραχωρήσεις υποκύπτοντας στις πιέσεις των γιγάντων του χώρου, το Ευρωκοινοβούλιο προσέτρεξε σε βοήθεια της Επιτροπής. Καλύτερο νομικό πλαίσιο στο ωράριο εργασίας
Μπορεί στην Ελλάδα, όπως και στη Γαλλία, να μην επιτρέπεται (νομικά τουλάχιστον) η υπέρβαση, έως και κατά 17 ώρες, των 48 ωρών εργασίας την εβδομάδα, στη Γερμανία, στη Βρετανία και σε άλλες χώρες όμως επιτρέπεται. Το Ευρωκοινοβούλιο έκρινε πως το σύστημα αυτό πρέπει να απαγορευθεί στην Ε.Ε., ακόμα και αν υπάρχει σύμφωνη γνώμη του εργαζομένου. Η Κομισιόν, πάλι, ήθελε να επισημοποιήσει τη δυνατότητα υπέρβασης του 48ώρου, κι ας ορίζεται ως ανώτατος χρόνος εργασίας από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας. Οι διαπραγματεύσεις Ευρωκοινοβουλίου και Συμβουλίου Υπουργών- Κομισιόν ναυάγησαν. Η δυνατότητα αυτοεξαίρεσης των κρατών παραμένει. Το Ευρωκοινοβούλιο δεν κέρδισε, έστειλε όμως ένα σαφές πολιτικό μήνυμα. Ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας
Οι πετρελαιοκηλίδες θα κοστίζουν εφεξής όλο και ακριβότερα στα δεξαμενόπλοια. Μετά το ναυάγιο του «Εrika», το 1999, η Κομισιόν άσκησε πιέσεις στα κράτη-μέλη για να υιοθετήσουν μια σειρά αποφάσεων που θα ενισχύουν τη θαλάσσια ασφάλεια. Με τον καιρό, όμως, η πολιτική βούληση των κρατών-μελών αποδυναμώθηκε και τα 22 από τα 27 κράτη-μέλη γνωστοποίησαν πως δεν ήθελαν καν να συζητήσουν τα κείμενα για τις σημαίες ευκαιρίας και την υποχρέωση των εφοπλιστών να ασφαλίζονται σε τρίτους για τις καταστροφές που προκαλούν. Το Ευρωκοινοβούλιο υπέβαλε εκ νέου τα δύο κείμενα και το Συμβούλιο Υπουργών, φοβούμενο την κοινή γνώμη, αποδέχθηκε το σύνολο του πακέτου Εrika ΙΙΙ.

Πιο φθηνές κλήσεις και SΜS από το εξωτερικό
Χρόνια τώρα ξιφουλκεί το Ευρωκοινοβούλιο με τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, που υπερ-χρεώνουν τις επικοινωνίες μέσω κινητού από το εξωτερικό. Τον Απρίλιο σκλήρυνε την πρόταση Κανονισμού της Επιτροπής βάζοντας πλαφόν στην τιμή της περιαγωγής (roaming): από τον Ιούλιο και εξής, η τιμή ενός SΜS που στέλλεται από το εξωτερικό δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 11 λεπτά. Από τον Ιούλιο του 2010, η χρήση της υπηρεσίας του φωνητικού ταχυδρομείου στο εξωτερικό θα γίνεται δωρεάν. Και η τιμή των κλήσεων με κινητό από το εξωτερικό θα μειωθεί. Ο λογαριασμός όσων ταξιδεύουν συχνά θα μειωθεί έως και κατά 75%.


ΓΝΩΜΗ Ευρωαπάθεια
Των SΤΕVΕΝ ΕRLΑΝGΕR ΚΑΙ SΤΕΡΗΕΝ CΑSΤLΕ

Τελικά, ο Μπερνάρ Κουσνέρ το αποφάσισε: ο σοσιαλιστής υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας θα ψηφίσει το κόμμα του προέδρου Σαρκοζί. Δεν είναι ο μόνος Ευρωπαίος που θα στραφεί προς τα δεξιά. Οι εκλογές του ερχόμενου μήνα ενδέχεται να μείνουν στην ιστορία για δύο λόγους: για το πόσο καλά θα τα πάνε τα περιθωριακά κόμματα σε μια περίοδο οικονομικής κάμψης και για το πόσο λίγοι Ευρωπαίοι θα κάνουν τον κόπο να ψηφίσουν.

«Ο κίνδυνος είναι μήπως αυτοί που θα προσέλθουν στις κάλπες θα ψηφίσουν τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία», λέει ο Τόμας Κλάου από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. «Η απάθεια των ψηφοφόρων αποτελεί αντανάκλαση της έλλειψης πολιτικής ηγεσίας».

Οι λόγοι της ευρωαπάθειας είναι πολλοί. Το Ευρωκοινοβούλιο έχει πραγματικές εξουσίες και μπορεί να αποκτήσει περισσότερες. Λίγοι γνωρίζουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των νόμων για θέματα όπως το περιβάλλον, τα δικαιώματα των καταναλωτών και τις μεταφορές αποφασίζονται εκεί και όχι στα εθνικά Κοινοβούλια. Αλλά το Ευρωκοινοβούλιο είναι ένα από τα ελάχιστα δημοκρατικά Κοινοβούλια στον κόσμο που δεν εκλέγουν κυβέρνηση. Η εξουσία ασκείται από ομάδες με περίεργα ονόματα και σύμβολα, που ελάχιστοι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν.

«Πολλοί βουλευτές επιλέγονται με μια αδιαφανή διαδικασία, κι έτσι καταλήγουν ανώνυμοι πριν ακόμη ξεκινήσουν», επισημαίνει ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Πατ Κοξ.

Εκτός από όλα αυτά, υπάρχει και δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο οι Βρυξέλλες απάντησαν στην οικονομική κρίση. Αδύναμη και άτολμη, η Κομισιόν παρακάμφθηκε από τις κυβερνήσεις.