«Κατανοώ τους αστέγους γι΄ αυτό φτιάχνω σταθμούς»

Το κάρμα κάθε μεγάλου αρχιτεκτονικού έργου είναι να προκαλεί κόντρες. Μάλιστα, όσο πιο φημισμένος ο αρχιτέκτονας τόσο μεγαλύτερες οι κόντρες. Και αν ήδη έχει διχαστεί η κοινή γνώμη για το Νέο Μουσείο Ακρόπολης των Μπερνάρ Τσουμί και Μιχάλη Φωτιάδη, μπορεί κάποιος να φανταστεί την κλίμακα της κόντρας όταν πρόκειται όχι για τη μικρή ευρωπαϊκή Αθήνα, αλλά για την αμερικανική μητρόπολη, τη Νέα Υόρκη. Αν δε ο υπογράφων το έργο είναι ο γνωστός και στο ελληνικό κοινό Ισπανός σταρ της Αρχιτεκτονικής, Σαντιάγο Καλατράβα…

Η τελευταία κόντρα άρχισε όταν ο διάσημος αρχιτέκτονας αποκάλυψε το 2004 τα σχέδιά του για την κατασκευή ενός εντυπωσιακού σταθμού-συγκοινωνιακού κόμβου από μέταλλο και γυαλί στο Ground Ζero, εκεί που άλλοτε βρισκόταν το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. Έργο που φιλοδοξούσε να γίνει ο Κεντρικός Σταθμός του 21ου αιώνα. Αν και στην αρχή η ιδέα φάνηκε τουλάχιστον ενδιαφέρουσα, τα παρατράγουδα άρχισαν όταν το κόστος έπαιρνε την ανιούσα και από 2 δισ. δολάρια σκαρφάλωσε στα 3,2 δισ. (!), ενώ οι καθυστερήσεις στην παράδοση του έργου διαδέχονταν η μία την άλλη.

Τα τελικά σχέδια όμως, που παρουσιάστηκαν προ ημερών, χαρακτηρίστηκαν από τον αμερικανικό Τύπο «μαχαιριά στην καρδιά». Λαμπερά μεν, αλλά χωρίς να τους λείπουν μοιραία ελαττώματα. Και το αποτέλεσμα; «Ένα μνημείο του δημιουργικού εγωισμού, που αναδεικνύει την ικανότητα του Σαντιάγο Καλατράβα ως μηχανικού και σχεδόν τίποτα άλλο. Ένα μνημείο που θα στέκεται στο μέλλον ως μάρτυρας της ανικανότητάς μας να βάλουμε κατά μέρος τα προσωπικά μας ενδιαφέροντα μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που συνέβησαν ποτέ στην Αμερική».

Η κριτική μπορεί να είναι σκληρή, αλλά και ο Ισπανός αρχιτέκτονας που υπέγραψε το στέγαστρο του Ολυμπιακού Σταδίου της Αθήνας για τους Αγώνες του 2004 δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Δεν περνάει βεβαίως στην αντεπίθεση, αλλά οι υπερασπιστές του αρθρογραφούν υπέρ του- και μάλιστα χωρίς καν να παρουσιάζουν την άποψη ως δική τους, αλλά αξιοποιώντας τα λόγια του ίδιου του Καλατράβα.

«Καταλαβαίνω το πρόβλημα όλων εκείνων των ανθρώπων που δεν έχουν να φάνε, διότι δεν έχουν χρήματα. Κατανοώ την τραγωδία των αστέγων. Γι΄ αυτόν ακριβώς τον λόγο μου αρέσει να φτιάχνω σταθμούς», λέει ο κ. Καλατράβα. «Ο σταθμός μπορεί να αποτελέσει σπίτι για τον καθένα. Δεν φτιάχνω φαγητό σε ποσότητες. Δεν είμαι γιατρός. Είμαι αρχιτέκτονας και κάνω τη δουλειά μου με μια διάθεση φιλανθρωπίας και όχι για τη δόξα. Ακολουθώ τη στωική φιλοσοφία, που προτείνει να βρισκόμαστε στη μέση, γεγονός που σου επιτρέπει να είσαι απελευθερωμένος από τη φιλοδοξία, ενώ επίσης σου δίνει τη δυνατότητα μέσω της ελευθερίας να δίνεις σε εκείνους που δεν έχουν τίποτα.

Όποιος βρεθεί σε αυτό τον νέο σταθμό θα νιώσει πως έχει κατασκευαστεί για τον ίδιο. Είναι ένα δώρο προς τον καθένα, ένα δώρο προς την πόλη», καταλήγει ο Σαντιάγο Καλατράβα, υπερασπιζόμενος το έργο του.


Με μια ματιά

1952 Γεννήθηκε στη Βαλένθια της Ισπανίας 1975 Αποφοίτησε από τη Σχολή Αρχιτεκτονικής και Καλών Τεχνών 1991 Η καριέρα του απογειώθηκε με τον πύργο που έφτιαξε στην καρδιά της Βαρκελώνης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2003 Έκθεση στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης με έργα του ζωγραφικής και γλυπτικής 2004 Έφτιαξε το στέγαστρο του Ολυμπιακού Σταδίου της Αθήνας 11 βραβεία έχει στη συλλογή του