Η Τορίνο ήταν το άλλοθι της Ιταλίας

Ένα στενό μονοπάτι μέσα στο δάσος οδηγεί σε Βασιλική του 18ου αιώνα, ψηλά στον λόφο της Σουπέργκα λίγο έξω από το Τορίνο. Στην πίσω πλευρά της εκκλησίας σε ένα απόκρημνο ανάχωμα είναι τοποθετημένο ένα πέτρινο μνημείο. Σ΄ αυτήν την ήσυχη γωνιά το ιταλικό ποδόσφαιρο έζησε την πιο μαύρη μέρα της ιστορίας του. Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την τραγωδία της Σουπέργκα που αφάνισε την κορυφαία ομάδα της εποχής και μία από τις καλύτερες που έχουν εμφανιστεί στο ιταλικό ποδόσφαιρο, την Τορίνο. Έβρεχε και η ομίχλη ήταν πυκνή εκείνο το απόγευμα της 4ης Μαΐου του 1949.

Το τρικινητήριο FΙΑΤ G212 στο οποίο επέβαιναν 31 άτομα μεταξύ των οποίων 18 ποδοσφαιριστές της Τορίνο και δύο προπονητές επέστρεφε από τη Λισαβώνα ύστερα από φιλικό παιχνίδι.

Οι καλόγεροι που βρίσκονταν εκείνη την ημέρα στην εκκλησία άκουσαν έναν εκκωφαντικό θόρυβο και τα τζάμια να τρίζουν στις 5.05 μ.μ. ακριβώς. Όταν βγήκαν έξω να δουν τι συμβαίνει είδαν το αεροσκάφος «καρφωμένο» πίσω από την εκκλησία. Όλοι οι επιβαίνοντες ανασύρθηκαν νεκροί, βυθίζοντας στο πένθος το ιταλικό ποδόσφαιρο και το Τορίνο.

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΜΕΝΟΙ
Ο δημοσιογράφος Ρενάτο Ταβέλα γράφει για μία χώρα όπου «οι άνθρωποι προσποιούνταν πως τίποτε δεν είχε συμβεί για να μπορέσουν να συνεχίσουν τις ζωές τους. Δεν ήταν όμως εύκολο. Δεν υπήρχε ούτε ένας άνθρωπος στην Ιταλία που να μην είχε συγκλονιστεί από εκείνο το τρομερό γεγονός».

Ο παλαίμαχος δημοσιογράφος της «Γκατζέτα Ντέλο Σπορτ» Ρίνο Τομάσι θυμάται πως βρισκόταν στο σπίτι του στο Σαν Μπενεντέτο Ντελ Τρόντο και προσπαθούσε να πείσει έναν φίλο του να παίξουν τένις όταν έμαθε για το μεγάλο κακό. «Όλοι οι άνθρωποι της γενιάς μου θυμούνται ακριβώς πού βρίσκονταν όταν έμαθαν την τραγική είδηση. Όπως οι γηραιότεροι Αμερικάνοι θυμούνται που βρίσκονταν τη στιγμή που δέχτηκε επίθεση το Περλ Χάρμπορ ή όταν έγινε γνωστή η δολοφονία του Κέννεντυ».

Η Τορίνο εκείνης της εποχής θεωρείται από πολλούς Ιταλούς ίσως η κορυφαία ομάδα όλων των εποχών. Ήταν κάτι παραπάνω από μία ομάδα. Ήταν το σύμβολο της ενότητας του ιταλικού λαού που μόλις έβγαινε από τον όλεθρο του πολέμου, την ντροπή του φασισμού και τη συνεργασία με τους ναζί.

Το 1947 δέκα παίκτες της (πλην του τερματοφύλακα) της Grande Τorino είχαν κληθεί στη Σκουάντρα Ατζούρα για να παίξουν εναντίον της Ουγγαρίας. Το θρυλικό της γήπεδο, το Φιλαντέλφεια, ήταν απόρθητο από το 1943 και για 93 παιχνίδια.

Η Grande Τorino, όπως ήταν το προσωνύμιό της, την περίοδο 1947-1948 ήταν σαρωτική. Πέτυχε 125 γκολ και δέχτηκε 33 κατακτώντας το πρωτάθλημα με διαφορά 16 βαθμών.

Η «Γκρανάτα» έπαιζε «πάσινγκ γκέιμ» που μοιάζει πολύ με τον τρόπο που αγωνίζεται σήμερα η Μπαρτσελόνα. Ηγέτης της ήταν ο Βαλεντίνο Ματσόλα, πατέρας του μετέπειτα σπουδαίου άσου Σάντρο που οδήγησε την Ίντερ στην κατάκτηση δύο Κυπέλλων Πρωταθλητριών το 1964 και το 1965 ενώ έπαιξε και στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1970 εναντίον της Βραζιλίας.

Η Grande Τorino βρισκόταν μία ανάσα πριν από την κατάκτηση και του πέμπτου σερί τίτλου της όταν αφανίστηκε. Η ομοσπονδία προς τιμήν της σπουδαίας αυτής ομάδας της απένειμε τον τίτλο ενώ στα τέσσερα παιχνίδια που απέμεναν στο Καμπιονάτο αγωνίστηκαν παίκτες από τις ακαδημίες του συλλόγου.

Εκτός από το πέτρινο μνημείο και μία μικρή έκθεση που φιλοξενείται στη Βασιλική στη Σουπέργκα τίποτε δεν θυμίζει στο Τορίνο την τραγική εκείνη ημέρα.

ΠΑΡΑΚΜΗ
Μόνο οι ποδοσφαιριστές που ήρθαν στην ομάδα τα επόμενα χρόνια ζούσαν με τον μύθο της Σπουδαίας Τορίνο όπως τους τον αφηγούνταν οι παλαιότεροι.

Το 1963 η Γκρανάτα έφυγε από το Φιλαντέλφεια και μετακόμισε στο Κομουνάλε και στη συνέχεια (1990) στο Ντέλε Άλπι πριν επιστρέψει στο Ολύμπικο (πρώην Κομουνάλε).

Πολλοί από τους γηραιότερους οπαδούς της ομάδας δεν ξαναπήγαν στο γήπεδο όταν η ομάδα έφυγε από το Φιλαντέλφεια και δεν είναι λίγοι αυτοί που εξακολουθούν να ζητούν την επιστροφή στις ρίζες. Με εξαίρεση τον τίτλο που κατέκτησε η Τορίνο το 1976 και τα τρία κύπελλα (1968, 1971 και 1993) η ομάδα βρίσκεται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας και ανεβοκατεβαίνει τις κατηγορίες. Αυτό που δεν θα ήθελαν οι οπαδοί της είναι να υποβιβαστεί φέτος στη Serie Β καθώς συμπληρώνονται τα 60 χρόνια της μαύρης επετείου.

ΜΝΗΜΕΣ

«Όλοι οι άνθρωποι της γενιάς μου θυμούνται ακριβώς πού βρίσκονταν όταν έμαθαν την τραγική είδηση. Όπως οι γηραιότεροι Αμερικάνοι θυμούνται πού βρίσκονταν τη στιγμή που δέχτηκε επίθεση το Περλ Χάρμπορ ή όταν έγινε γνωστή η δολοφονία του Κέννεντυ»

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Ζητήθηκε από τον βετεράνο άσο της Μπενφίκα Φραντσίσκο Φερέιρα να επιλέξει ποια ομάδα θα ήθελε να αγωνιστεί στο παιχνίδι που θα γινόταν προς τιμήν του. Ο Φερέιρα έχοντας αντιμετωπίσει με την εθνική Πορτογαλίας πολλές φορές την Ιταλία και τους παίκτες της Τορίνο, επέλεξε την Γκρανάτα. Η συμφωνία κλείστηκε με τον πρόεδρο της Τορίνο Φουρούκιο Νόβο ο οποίος όμως δεν ταξίδεψε στη Λισαβώνα λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Η Μπενφίκα της εποχής ήταν μία αρκετά δυνατή ομάδα που θα κυριαρχούσε στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια. Έτσι, δεν αποτέλεσε έκπληξη η φιλική της νίκη με 4-3 επί της Τορίνο. Ο ατμόσφαιρα μεταξύ των παικτών των δύο ομάδων ήταν ωστόσο θερμή. Το επόμενο πρωί στις 9.40 το τρικινητήριο FΙΑΤ απογειώθηκε από τη Λισαβώνα χωρίς να φτάσει όμως ποτέ στον προορισμό του, το αεροδρόμιο του Τορίνου.