Η περιοχή ήταν ωρολογιακή βόμβα

Ένα από τα τρία ρήγματα που περικλείουν την περιοχή της Λ΄ Άκουιλα και τα οποία έχουν ενεργοποιηθεί επανειλημμένως τα τελευταία 18.000 χρόνια προκαλώντας τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων είναι πιθανότατα υπεύθυνο για τον χθεσινό καταστροφικό σεισμό στην Κεντρική Ιταλία.

Η δράση των ρηγμάτων στη ραχοκοκαλιά των Απέννινων Ορέων δεν μπορεί ωστόσο να πυροδοτήσει αντίστοιχα περιστατικά στον ελλαδικό χώρο καθώς, όπως λένε στα «ΝΕΑ» Έλληνες επιστήμονες που πρόσφατα ερεύνησαν επισταμένως τη συγκεκριμένη περιοχή, ο μηχανισμός γένεσης σεισμών στην Ιταλία δεν σχετίζεται και δεν επηρεάζει τους αντίστοιχους μηχανισμούς της χώρας μας.

«Ο μηχανισμός που δημιούργησε πριν από 2-3 εκατομμύρια χρόνια τα ρήγματα στην οροσειρά των Απεννίνων δεν επηρεάζει τις αντίστοιχες γεωλογικές διεργασίες που προκαλούν σεισμούς στην Ελλάδα» εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο δρ Γεωλογίας στο Εργαστήριο Γεωλογίας και Ορυκτολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Κέντρου Έρευνας Φυσικών Καταστροφών του UCL, Γιάννης Παπανικολάου.

Ο κ. Γ. Παπανικολάου, ο οποίος μελέτησε επισταμένως τα ρήγματα στην ευρύτερη περιοχή της Λ΄ Άκουιλα και δημοσίευσε τα αποτελέσματα των ερευνών του σε έγκριτες επιστημονικές επιθεωρήσεις («Τectonophysics», «Journal of Structural Geology»), προσθέτει ότι τα ρήγματα στα Απέννινα Όρη της Ιταλίας δημιουργήθηκαν εξαιτίας μιας δυναμικής που λέγεται εφελκυστικό εντατικό πεδίο, το οποίο διαπλατύνει εδώ και τρία τουλάχιστον εκατομμύρια χρόνια το κεντρικό και νότιο τμήμα της χώρας.

Η περιοχή αυτή της Κεντρικής Ιταλίας θεωρούνταν ωρολογιακή βόμβα, καθώς στο πρόσφατο παρελθόν είχαν σημειωθεί ισχυρές σεισμικές δονήσεις. Από μελέτες Ελλήνων ειδικών είχε διαπιστωθεί ότι τα ρήγματα στο σημείο αυτό μπορούσαν θεωρητικά ανά πάσα στιγμή να προκαλέσουν μεγάλο σεισμό που θα προκαλούσε εκτεταμένες υλικές ζημιές.

Επίκεντρο στην ξηρά
«Οι δύο πλευρές της χώρας επεκτείνονται σε μια διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ και έτσι έχουν δημιουργηθεί δεκάδες ρήγματα τα οποία προκαλούν σεισμούς έως και 7 Ρίχτερ. Το φονικότερο σεισμικό γεγονός από αυτό το σύστημα προκλήθηκε από το Ρήγμα Φουτσίνο που δραστηριοποιήθηκε το 1915, 30-40 χλμ. νοτιότερα του χθεσινού σεισμού και προκάλεσε τον θάνατο 33.000 ανθρώπων. Πρόκειται στην πλειονότητά τους για ρήγματα που βρίσκονται σε μεγάλα υψόμετρα, μέχρι και 2.600 μέτρα, ενώ στη χώρα μας τα ρήγματα βρίσκονται κυρίως σε χαμηλά υψόμετρα και στις παράλιες ζώνες» λέει ο κ. Γ. Παπανικολάου, τονίζοντας παράλληλα ότι και η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις δύο χώρες παίζει καθοριστικό ρόλο. «Ο σεισμός στην Λ΄ Άκουιλα μπορεί ενδεχομένως να επηρεάσει γειτονικά ρήγματα που βρίσκονται στα Απέννινα Όρη σε απόσταση λίγων δεκάδων χιλιομέτρων αλλά όχι ρήγματα που βρίσκονται στην Ελλάδα».

Την ίδια άποψη έχει και ο σεισμολόγος Γιώργος Σταυρακάκης, ο οποίος είναι διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Όπως τονίζει στα «ΝΕΑ», «ο μηχανισμός γένεσης των σεισμών στην Κεντρική Ιταλία είναι διαφορετικός από την Ελλάδα και επιπλέον το μέγεθος των 6,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ δεν είναι ικανό να διεγείρει ενεργά ρήγματα στη χώρα μας, εξαιτίας της μεγάλης απόστασης». Προσθέτει ότι οι μεγάλες καταστροφές που προκαλούνται στην Ιταλία από σεισμούς οφείλονται εν πολλοίς στο γεγονός ότι τα επίκεντρά τους είναι στην ξηρά και όχι στη θάλασσα όπως συμβαίνει στην Ελλάδα.

Κόντρα για τις προβλέψεις των σεισμών

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑτης πρόβλεψης των σεισμών με αντιπαραθέσεις μεταξύ ειδικών βρέθηκε στο επίκεντρο και στην Ιταλία. Αφορμή είναι η πρόβλεψη του Τζιαμπάολο Τζουλιάνι, ερευνητή στο Εθνικό Ινστιτούτο Πυρηνικής Ενέργειας, ότι θα σημειωθεί καταστροφική δόνηση στην περιοχή του Αμπρούτσο. Ο Τζουλιάνι έχει κατασκευάσει μια συσκευή την οποία ονομάζει «σεισμικό κήρυκα» και μετρά τις ποσότητες ενός ραδιενεργού αερίου, του ραδόνιου, που απελευθερώνονται στην επιφάνεια από το υπέδαφος. «Κάποιοι πρέπει να μου ζητήσουν συγγνώμη» δήλωσε στα ιταλικά μέσα ενημέρωσης μετά τον χθεσινό σεισμό και την αρνητική υποδοχή που είχε η πρόβλεψή του από την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και το Εθνικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής. Ο Τζουλιάνι είχε προβλέψει την «καταστροφική δόνηση» για την 29η Μαρτίου. Το βράδυ εκείνης της Κυριακής σημειώθηκε μια δόνηση 4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στην πόλη Σουλμόνα, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους κατοίκους της περιοχής. Ο Ιταλός ερευνητής καταγγέλθηκε για διασπορά ψευδών φημών και πρόκληση πανικού από την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και υποχρεώθηκε να αποσύρει την πρόβλεψή του από το Διαδίκτυο. Ωστόσο, η επαλήθευση της πρόβλεψης – έστω και μια βδομάδα αργότερα – επανέφερε στο προσκήνιο τον «σεισμικό κήρυκα». «Κάποιοι πρέπει να μου ζητήσουν συγγνώμη και θα έχουν στη συνείδησή τους το βάρος αυτού που συνέβη» δήλωσε στα ιταλικά μέσα ενημέρωσης ο Τζαμπάολο Τζουλιάνι. Ο πρόεδρος του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής εξακολουθεί, πάντως, να απορρίπτει τη μέθοδο του Τζουλιάνι.

«Κάθε φορά που γίνεται ένας σεισμός υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται ότι τον είχαν προβλέψει» σημείωσε ο Έντζο Μπόσι προσθέτοντας: «Απ΄ ό,τι γνωρίζω κανένας δεν έχει προβλέψει με ακρίβεια αυτή τη δόνηση.

Δεν είναι δυνατόν να γίνει πρόβλεψη σεισμών». Στο ζήτημα παρενέβη και ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι καλώντας τα αντιμαχόμε- να μέρη να αποφύγουν τις αντεγκλήσεις.