Εναλλακτικά Ο αυτόματος πιλότος χάλασε

Η «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ στην πολιτική» είναι από τα πιο κορεσμένα κλισέ του πολιτικού ρεπορτάζ. Ιδίως σε καιρούς απολίτικους. Ωστόσο, αναρωτιέται κανείς, παρακολουθώντας την ειδησεογραφία των τελευταίων ημερών, αν η πολιτική επιστρέφει πράγματι από το παράθυρο. Τούτο συμβαίνει ερήμην του δικομματισμού, αλλά, τελικά, επ΄ ωφελεία του.

Δύο δυνάμεις σαρώνουν αυτήν τη στιγμή την εγχώρια δημόσια ζωή: η οικονομική κρίση και η προϊούσα ανασφάλεια. Στην Ελλάδα δεν είχαμε ώς τώρα νιώσει την κρίση- με πιθανή εξαίρεση όσους παίζουν στο Χρηματιστήριο, που όμως δεν είναι πολλοί. Άντε να προσθέσει κανείς και τις επιχειρήσεις που σφίγγουν οι «γραμμές» χρηματοδότησής τους από τις τράπεζες.

Είναι το πάγωμα μισθών και συντάξεων, αλλά και ο κεφαλικός φόρος Παπαθανασίου που κάνει για πρώτη φορά την κοινωνία να πληρώσει τον λογαριασμό- ή μάλλον ένα μέρος του. Φυσικά, η κυβέρνηση περιόρισε το κυρίως πλήγμα στους περίπου 128.000 δηλωμένους υψηλόμισθους και εισοδηματίες. Το φοροχτύπημα είναι στοχευμένο. Άραγε, θεωρούν πως την ομάδα αυτή η Ν.Δ. την έχει, ούτως ή άλλως, χαμένη; Πάντως, το Μέγαρο Μαξίμου δεν θέλει να βάλει απέναντι σύσσωμο το κοινωνικό σύνολο. Λέγεται πως ήταν με υπόδειξη του ίδιου του Πρωθυπουργού που ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας έκανε δήλωση αποκλείοντας αύξηση του ΦΠΑ την παραμονή του τελευταίου Γιούρογκρουπ. Είναι ένα μέτρο που θα άγγιζε συνολικά την οικονομία- και, πιθανώς, να έλυνε με μόνιμο τρόπο τα ταμειακά προβλήματα της κυβέρνησης. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, να το αφήνουν για αργότερα, εφόσον στριμωχτούν.

ΟΙ ΦΟΡΟΙ μεταφέρουν τη δημοσιονομική συζήτηση απευθείας στο πορτοφόλι. Και προκαλούν αντιδράσεις. Ακριβέστερα: όταν καλείσαι να πληρώσεις, αξιολογείς αυτόματα και αυτό που αγοράζεις. Εν προκειμένω, τη διακυβέρνηση Καραμανλή. Η επεκτατική φορολογική πολιτική θα προκαλέσει πιο έντονη πολιτικοποίηση. Οι πληρωτές θα έχουν περισσότερο κίνητρο να κρίνουν αν τους αρέσει η κυβέρνηση της Ν.Δ. ή αν θα ήθελαν μια άλλη κυβέρνηση. Θα δώσουν επίσης μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά που λέει ή δεν λέει το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, με την οικονομική κρίση «τρέχει» μια κρίση εσωτερικής ασφάλειας. Αυτή είναι σε συνεχή κλιμάκωση, όπως φάνηκε και από τα σπασίματα στη Σκουφά. Η νέα τρομοκρατία επηρεάζει τη ζωή του μέσου καταστηματάρχη και, ώς ένα βαθμό, του μέσου πολίτη- σε αντίθεση με την τρομοκρατία της 17Ν και του ΕΛΑ που ήταν στοχευμένη σε πρόσωπα της ελίτ. Αν η Ν.Δ. δεν μπορεί να χειριστεί την κατάσταση, τότε οι πολίτες θα αναζητήσουν κάποιον που να μπορέσει να την αντιμετωπίσει. Και πάλι τα ανακλαστικά, τα ρεφλέξ, η παρουσία του ΠΑΣΟΚ είναι κρίσιμα και θα αξιολογηθούν με πολύ περισσότερη ένταση από την κοινή γνώμη.

ΑΠΛΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η εποχή του αυτόματου πιλότου τελείωσε. Η συμμετοχή στην ευρωζώνη δεν απαλλάσσει την οικονομική πολιτική από διλήμματα. Και το ντόμινο ανασφάλειας που δημιούργησε η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβριο του 2008 θέτει εν αμφιβόλω τη λειτουργία του κράτους. Κοινώς, κάποιος πρέπει να κυβερνήσει αυτήν τη χώρα. Αυτήν τη φορά το δίλημμα δεν προκύπτει από την πόλωση Ν.Δ.- ΠΑΣΟΚ, αλλά από πρωταρχικές ανάγκες διακυβέρνησης.

Αν μεταξύ 2006 και 2008 η ελληνική πολιτική λειτούργησε φυγόκεντρα, κάτι που ενίσχυσε την παρουσία του ΛΑΟΣ στα δεξιά και του ΣΥΡΙΖΑ στα αριστερά- ή των Οικολόγων- τώρα η ροπή είναι κεντρομόλος. Είναι η δυναμική αυτή που έφερε τον Παπανδρέου πιο κοντά στον Σημίτη και τις επιχειρηματικές δυνάμεις πιο κοντά στο ΠΑΣΟΚ ή που έβγαλε τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη- υπουργό Δημόσιας Τάξης στη φάση εξάρθρωσης 17Ν και ΕΛΑ- στα τηλεπαράθυρα να μιλάει ξανά για θέματα ασφάλειας. Η δύναμη των πραγμάτων αναδιατάσσει το πολιτικό σκηνικό και ζητά πρόταση εξουσίας.