Δεν μπορούν να κλείσουν μάτι…

Στριφογυρνούν στο κρεβάτι τους χωρίς να μπορούν να κοιμηθούν, μέσα στην ημέρα κλείνουν τα μάτια τους από την έλλειψη ύπνου, αισθάνονται το σώμα τουςνα τους προδίδει από τη κούραση, αλλά δεν απευθύνονται στο γιατρό. Αυτό είναι το συμπέρασμα πρόσφατης έρευνας, που δείχνει πως οι Έλληνες «προσπερνούν» την αϋπνία χωρίς να ζητούν βοήθεια από ειδικούς, παρόλο που υποφέρουν από αυτή.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πρόσφατη διεθνή μελέτη, στην οποία συμμετείχε και η Ελλάδα με συντονιστή τον καθηγητή Ψυχιατρικής κ. Κωνσταντίνο Σολδάτο, το 68% των ανθρώπων που πάσχουν από αϋπνία δεν έχουν απευθυνθεί ποτέ σε γιατρό για το πρόβλημα τους!

Κι όμως, στη συντριπτική πλειονότητα τους (το 82%) αναφέρουν αρνητική επίπτωση της αϋπνίας στην εργασία τους και στη καθημερινότητα τους. Η μνήμη τους, τους προδίδει, δεν μπορούν να συγκεντρωθούν, ενώ παράλληλα δεν έχουν τη διάθεση (σωματική και ψυχολογική) να λάβουν μέρος σε αγαπημένες τους δραστηριότητες κατά τον ελεύθερο τους χρόνο.

Άλλωστε, έχει αποδειχτεί πως η αϋπνία δεν καταβάλλει μόνον τον οργανισμό αλλά και την ψυχική διάθεση εκείνων των ανθρώπων που δεν μπορούν να ξεκουραστούν, παρόλο που το επιθυμούν όσο τίποτα άλλο. Έτσι, εξηγείται άλλωστε και το γεγονός πως εφτά στους δέκα άυπνους Έλληνες, εκμυστηρεύονται στους ερευνητές πως νιώθουν ένταση, πως είναι ευερέθιστοι και πως «βαραίνει» ένα καταθλιπτικό συναίσθημα.

Επιπλέον, παραδέχονται πως η σωματική κούραση παραλίγο να τους στοιχίσει τη ζωή τους, αφού ένας στους δέκα λέει ότι στο παρελθόν έχει αποκοιμηθεί στο τιμόνι.

Πάντως, τα προβλήματα του ύπνου δεν περιορίζονται μόνον στην δυσκολία να κοιμηθεί κανείς. Η μη διατήρηση του ύπνου λόγω συχνών αφυπνίσεων είναι εξίσου συχνή.

Ανησυχία προκαλεί και το γεγονός πως η αϋπνία χρόνια δεν κοιτά: το πρόβλημα του μειωμένου ύπνου φαίνεται ότι επεκτείνεται και σε νεαρότερες ηλικίες καθώς πρόσφατη μελέτη σε εφήβους δείχνει ότι το 1/3 των ερωτηθέντων εμφανίζει σημαντική καθυστέρηση στην επέλευση του ύπνου και 1/3 αναφέρει ανεπαρκή διάρκεια ύπνου.

Τα παραπάνω ανέφεραν σε σημερινή Συνέντευξη Τύπου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου – 21^η Μαρτίου 2009, ο Καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Έρευνας Ύπνου, κ. Κώστας Σολδάτος και εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, έχει θεσπίσει την 21^η Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου, στο πλαίσιο της προσπάθειας ευαισθητοποίησης τόσο του κοινού όσο και των ιατρών και των άλλων επαγγελματιών υγείας, για τη σημασία του επαρκούς σε ποσότητα και ικανοποιητικής ποιότητας ύπνου. Στην χώρα μας υπάρχουν Κέντρα Αντιμετώπισης των Διαταραχών του Ύπνου που μπορούν να παρέχουν εξειδικευμένη βοήθεια στους πάσχοντες από αϋπνία.

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρία Έρευνας του Ύπνου, οργανώνουν μια σειρά εκδηλώσεων προαγωγής της Δημόσιας Υγείας, με στόχο ναευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουντο κοινό για το πολυδιάστατο πρόβλημα της αϋπνίας.

Ύπνος: αναγκαίος για την καλή υγεία

Οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμη να προσδιορίσουν επακριβώς τους λόγους για τους οποίους χρειαζόμαστε τον ύπνο. Μελέτες στέρησης ύπνου έχουν, ωστόσο, δείξει χωρίς αμφιβολία ότι ο ύπνος αποτελεί μία σημαντική αναζωογονητική διαδικασία που επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα και τη σωματική και διανοητική υγεία, ενώ είναι επίσης καίριας σημασίας για την επιβίωση του ανθρώπου.

·Μνήμη και μάθηση – Ο ύπνος έχει αποδειχθεί ότι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παγίωση της μνήμης, τη μάθηση και τη σκέψη. Η απόδοση ενός ατόμου σε γνωστικές δοκιμασίες είναι σημαντικά μειωμένη όταν υπάρχει στέρηση ύπνου, ενώ σε μεγάλο βαθμό επηρεάζεται και η συγκέντρωση από την έλλειψη ύπνου.

·Ανοσοποιητικό σύστημα – Όταν υποφέρουμε από έλλειψη ύπνου, είμαστε πιο ευάλωτοι σε λοιμώξεις και διάφορες άλλες νόσους, γεγονός που δείχνει ότι ο ύπνος παίζει ρόλο στην καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

·Νευρικό σύστημα – Πιστεύεται ότι οι νευρώνες ΄΄ξεκουράζονται΄΄ κατά τη διάρκεια του ύπνου, επιτρέποντας έτσι την επιδιόρθωση οποιασδήποτε βλάβης και την ανάκτηση της βέλτιστης λειτουργίας τους

·Αύξηση και ανάπτυξη – Κατά τη διάρκεια του βαθέως ύπνου εκκρίνεται αυξητική ορμόνη, ενώ κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι επίσης καλύτερη η κυτταρική ανάπτυξη και επιδιόρθωση

·Βελτίωση της διάθεσης και κοινωνική συμπεριφορά – Τα άτομα που πάσχουν από στέρηση ύπνου είναι συχνά βλοσυρά, κατηφή και απογοητεύονται εύκολα. Το τμήμα του εγκεφάλου που ελέγχει τη διάθεση, τα συναισθήματα και την κοινωνική λειτουργικότητα διακόπτει τη λειτουργία του κατά τη διάρκεια του ύπνου προκειμένου να διασφαλισθεί η βέλτιστη απόδοσή του κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Στο ερώτημα ωστόσο, πόσο χρόνο χρειάζεται κανείς για να «χορτάσει» ύπνο δεν υπάρχει σαφή απάντηση, αφού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (όπως είναι ηηλικία, η ένταση της καθημερινής φυσικής δραστηριότητας και η ποιότητα του ύπνου). Έτσι, η σύσταση ότι χρειαζόμαστε οκτώ ώρες ύπνου τη νύχτα ώστε να λειτουργούμε σωστά τις υπόλοιπες ώρες δεν ισχύει για όλους. Γενικά, όταν οι άνθρωποι ξυπνάνε ανανεωμένοι και ξεκούραστοι χωρίς να νιώθουν νύστα κατά τη διάρκεια της ημέρας, τότε κοιμούνται όσο χρειάζεται ο οργανισμός τους. Βέβαια, τα μωρά, οι ηλικιωμένοι και οι έγκυες, ενδέχεται να χρειάζονται περισσότερο ύπνο από το μέσο όρο.

Κέντρα Ύπνου

Στην χώρα μας υπάρχουν Κέντρα Αντιμετώπισης των Διαταραχών του Ύπνου που μπορούν να παρέχουν εξειδικευμένη βοήθεια στους πάσχοντες από αϋπνία.

• Αιγινήτειο Νοσοκομείο (Αθήνα), Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Τηλ: 210-7289324
• Νοσοκομείο Σωτηρία (Αθήνα), Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Τηλ: 210-7710012
• Νοσοκομείο Ευαγγελισμού (Αθήνα), Πανεπιστημιακή Κλινική Εντατικής Θεραπείας και Πνευμονολογίας, Τηλ: 210-7236743
• Σισμανόγλειο Νοσοκομείο (Αθήνα), Τηλ: 210-8043203

• Ευγενίδειο Νοσοκομείο (Αθήνα), Τηλ: 210-7236743
• Νοσοκομείο Παπανικολάου (Θεσσαλονίκη), Τηλ: 2310-358278
• Νοσοκομείο Άγιος Παύλος (Θεσσαλονίκη), Τηλ: 2310-493500
• Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Κρήτης (Ηράκλειο), Τηλ:2810-394824
• Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Θεσσαλίας (Λάρισα), Τηλ:2410-301193

Το ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης, που σας δίνεται μπορεί να βοηθήσει να εκτιμήσετε το κατά πόσον έχετε πρόβλημα αϋπνίας και αν θα σας ωφελούσε για αυτό να απευθυνθείτε σε γιατρό