Αθήνα: η πρωτεύουσα του «αλμυρού» φαγητού

Τιμές… «πρωτεύουσας» πληρώνουν οι Αθηναίοι που επιλέγουν να φάνε σε μια ταβέρνα ή σε ένα εστιατόριο της Αττικής, αφού το κόστος φθάνει έως και στο διπλάσιο για ένα γεύμα σε σύγκριση με τις τιμές στα καταστήματα των περιφερειακών πόλεων. Την ίδια στιγμή, όμως, η έξοδος για φαγητό στην Αθήνα αποδεικνύεται ακριβή υπόθεση και όταν συγκριθούν οι τιμές των εστιατορίων της με τις αντίστοιχες του Λονδίνου, του Παρισιού ή της Βαρκελώνης.

Έτσι, τα 25-30 ευρώ κατ΄ άτομο και μάλιστα χωρίς κρασί είναι το μίνιμουμ του κόστους σε μια έξοδο για φαγητό στην Αθήνα, ενώ στα πιο «μοδάτα» εστιατόρια οι τιμές αρχίζουν από τα 40 ευρώ και εκτοξεύονται ακόμη και πάνω από τα 100 ευρώ το άτομο. Στο Λονδίνο πάντως, αν επιλέξει κανείς να φάει στο «Fifteen» του διάσημου σεφ Τζέιμι Όλιβερ, χρειάζεται περίπου 38 ευρώ το άτομο για ένα πλήρες γεύμα. Αντίστοιχα, σε περιφερειακές πόλεις όπως η Πάτρα το γεύμα για δύο σε ένα από τα πιο σικ εστιατόριά της δεν ξεπερνά τα 25 ευρώ το άτομο και περιλαμβάνει σαλάτα, δύο ορεκτικά, δύο κυρίως πιάτα και γλυκό. Το ίδιο ισχύει και για τα Χανιά, όπου το κόστος του γεύματος κατ΄ άτομο δεν ξεπερνά τα 21-22 ευρώ σε εστιατόριο. Την Αθήνα «συναγωνίζεται» η Θεσσαλονίκη, αφού όπως διεπίστωσαν «ΤΑ ΝΕΑ» ένα ζευγάρι μπορεί να πληρώσει κάτι παραπάνω από 50 ευρώ το άτομο- πάντα χωρίς κρασίστα πολυτελή εστιατόρια.

Το γεγονός ότι οι τιμές στην Αθήνα έχουν… ξεφύγει παραδέχονται και οι επιχειρηματίες στον χώρο της εστίασης. Το αποδίδουν όμως στο υψηλό κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεών τους, αλλά και στην οικονομική κρίση που περιορίζει την πελατεία τους, πράγμα που σημαίνει πρακτικά ότι το λειτουργικό κόστος θα πρέπει να καλυφθεί από λιγότερους.

Ακριβή υπόθεση. «Το φαγητό είναι αρκετά πιο φθηνό στις περισσότερες περιοχές της περιφέρειας σε σχέση με την Αθήνα. Δεν είναι όμως μόνο ότι πληρώνεις λιγότερα στην περιφέρεια. Τρως και καλύτερα, αφού η ποιότητα είναι ελεγχόμενη».

Η κ. Κωνσταντίνα Μαγνήσαλη ζει στην Αθήνα και επισκέπτεται τα εστιατόρια της πόλης αρκετά συχνά. Κατάγεται όμως από την Κατερίνη και ανά τακτά χρονικά διαστήματα επιστρέφει στον τόπο καταγωγής της. «Δεν είναι μόνο πιο φθηνό στην πόλη μου, την Κατερίνη, το φαγητό αλλά και στις περισσότερες περιφερειακές πόλεις. Μπορεί κάποιος να φάει καλά χωρίς να χρειαστεί να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη». Δεν είναι όμως μόνο οι χαμηλές τιμές που προσφέρουν τα εστιατόρια της επαρχίας· στα περισσότερα η ποιότητα είναι σαφώς καλύτερη σε σύγκριση με την Αθήνα: «Τα υλικά που χρησιμοποιούν για να φτιάξουν ένα πιάτο προέρχονται ως επί το πλείστον από την τοπική παραγωγή, κάτι που τους δίνει τη δυνατότητα να ελέγξουν και αυτό που προσφέρουν στους πελάτες τους». Και το φαγητό στις καλές ταβέρνες όμως κοστίζει πολύ φθηνότερα οπουδήποτε εκτός Αθηνών, συμπεριλαμβανομένης της Θεσσαλονίκης. Στις ταβέρνες της Θράκης ο λογαριασμός δύσκολα ξεπερνά τα 10-12 ευρώ το άτομο. Στα Χανιά θα χρειασθούν 30-32 ευρώ για το ζευγάρι, ανάλογο είναι το κόστος στην Πάτρα, τον Βόλο και τη Μυτιλήνη.


«Με 8.000 ευρώ ενοίκιο, πόσο πρέπει να χρεώνεις ένα πιάτο;»

Το κόστος του φαγητού δεν απασχολεί μόνο τους πελάτες των εστιατορίων, αλλά και τους ίδιους τους εστιάτορες. Η κ. Νίκη Τρέσσου, η οποία ανέλαβε- μαζί με την κ. Ευδοκία Φυλακούρη- την κουζίνα αλλά και το επιχειρηματικό κομμάτι της «Καλλίστης» λέει χαρακτηριστικά: «Για να ενοικιάσεις ένα κτίριο στην Αθήνα το κόστος είναι τις περισσότερες φορές δυσβάσταχτο. Ξέρω εστιατόρια που πληρώνουν ενοίκιο 8.000 ευρώ τον μήνα. Για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στα έξοδα θα πρέπει να κάνουν 200 κουβέρ την ημέρα. Ελάχιστα είναι τα μαγαζιά που φτάνουν αυτό το νούμερο». Η οικονομική κρίση είναι ένα ακόμη πλήγμα, αφού όπως τονίζει η κ. Τρέσσου «ο κόσμος το σκέφτεται πια δύο φορές να βγει έξω για φαγητό».

Συχνός πελάτης των εστιατορίων στην Αθήνα αλλά και στην περιφέρεια είναι και ο κ. Δημήτρης Λούκας, ο οποίος χαρακτηρίζει το φαγητό ακριβό τόσο στην επαρχία όσο και στην Αθήνα. «Στα μαγαζιά της επαρχίας πληρώνεις κατά 20% μέχρι 30% λιγότερα, στις περισσότερες περιπτώσεις, αλλά αν σκεφτεί κανείς πόσα έξοδα έχουν σε σχέση με τα εστιατόρια των Αθηνών είναι μάλλον και αυτά ακριβά». Όμως, όπως τονίζει, η εξυπηρέτηση και η ποιότητα πολλές φορές είναι σαφώς καλύτερες σε σχέση με ό,τι ισχύει στην Αθήνα: «Βρέθηκα πρόσφατα στην Κοζάνη και έφαγα εξαιρετικά πληρώνοντας λιγότερα. Επίσης δεν με αντιμετώπισαν σαν τουρίστα, αφού η εξυπηρέτησή τους ήταν εξαιρετική».


«Είναι δύσκολο να κρατάς ψηλά την ποιότητα και χαμηλά την τιμή»

Για τον σεφ και συνιδιοκτήτη του εστιατορίου «Αθήρι», κ. Αλέξη Καρδάση, πολλές φορές δεν είναι τα πιάτα που ανεβάζουν την τιμή αλλά το κρασί, αφού χρεώνεται ακριβά: «Υπάρχουν εστιατόρια όπου για ένα μπουκάλι που κάποιος μπορεί να το βρει στα ράφια των σούπερ μάρκετ με 6 ευρώ, στον κατάλογο η τιμή του μπορεί να φτάσει και τα 35 ευρώ». Δεν είναι αυτό όμως το μοναδικό στοιχείο που αυξάνει το κόστος ενός γεύματος σε ένα αξιοπρεπές εστιατόριο στην Αθήνα, τονίζει ο κ. Καρδάσης: «Τα έξοδα είναι σαφώς πιο αυξημένα σε σχέση με ένα μαγαζί μιας επαρχιακής πόλης. Από την άλλη, δεν έχεις και τη δυνατότητα να ελέγξεις την ποιότητα των υλικών όπως οι συνάδελφοι στην περιφέρεια που στηρίζονται στην τοπική παραγωγή». Ο κ. Βασίλης Καλλίδης, σεφ και συνιδιοκτήτης του εστιατορίου «Άνετον» στο Μαρούσι, παραδέχεται ότι η γαστρονομία είναι τσουχτερή υπόθεση για τους καταναλωτές. Όμως, όπως εξηγεί, «είναι λίγα τα εστιατόρια που μπορούν να προσφέρουν καλή ποιότητα φαγητού σε χαμηλή τιμή. Τα ενοίκια, το προσωπικό και γενικότερα το κόστος λειτουργίας είναι στα ύψη. Πόσο να χρεώσεις ένα πιάτο όταν καλείσαι να πληρώσεις μόνο για ενοίκιο το λιγότερο 4.000 ευρώ; Από την άλλη, ποιοι είναι εκείνοι που μπορούν να δώσουν 50 και 60 ευρώ κατ΄ άτομο για να φάνε καλά σε ένα περιβάλλον καθαρό και πολιτισμένο;».