Η καλή ημέρα από το πρωινό τραπέζι φαίνεται

Τα ελληνικά προϊόντα (μέλι, γιαούρτι, τυριά, παξιμάδια, μαρμελάδες, τραχανάς, ελιές κ.ά.) κερδίζουν όλο και περισσότερο τη θέση τους στα πρωινά γεύματα
Την εποχή αυτή οι ξενοδόχοι προετοιμάζονται για το καλοκαίρι- και σίγουρα το φετινό καλοκαίρι φαίνεται να είναι πολύ δύσκολο για τον τουρισμό. Το φαγητό- το καλό ελληνικό φαγητό, δηλαδή- μπορεί να είναι το κλειδί που θα «κρατάει» τους επισκέπτες μέσα στις τραπεζαρίες των ξενοδοχείων. Βέβαια, η πρώτη εντύπωση είναι το πρωινό. Αλλά τα πρωινά των ελληνικών ξενοδοχείων εδώ και καιρό ήταν μια θλιβερή ποικιλία από παριζάκι, φέτες «πλαστικού» τυριού, φτηνιάρικες μαρμελάδες, άθλια κέικ και ψωμιά με τη γοητεία της γεύσης του χαρτονιού.

Φυσικά, γίνονται κάποιες κινήσεις για να αλλάξει αυτή η εικόνα. Όλο και περισσότερα ξενοδοχεία ακολουθούν τον δρόμο που χάραξαν μικρότερα πανδοχεία, πολλά από το δίκτυο του αγροτουρισμού και αποκλειστικά boutique ξενοδοχεία που έμαθαν ότι πράγματι το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας. Η Αγροτουριστική Α.Ε., για παράδειγμα, υπό την αιγίδα της προέδρου και διευθύνουσας συμβούλου Μπριγκίτας Παπασταύρου, βοηθάει τους ιδιοκτήτες πανδοχείων να αναπτύξουν ιδέες για πρωινό. «Το ενθαρρύνουμε. Κάνουμε εκπαιδευτικά σεμινάρια για το πρωινό, το οποίο είναι επίσης μια πολύ καλή πηγή εσόδων», λέει. Σπιτικές μαρμελάδες, ελιές και άλλα, είναι τρόφιμα-ενθύμια προς πώληση, μια και πολλοί από τους επισκέπτες θέλουν να αγοράσουν και για το σπίτι τους. Ειδικά τα ντόπια προϊόντα- όπως τυριά, ψωμιά, γιαούρτια και μέλι- συχνά είναι η ραχοκοκαλιά του πρωινού μενού σε πολλές από αυτές τις μικρές επιχειρήσεις. Καθώς πολλά από τα boutique ξενοδοχεία δεν έχουν άδειες για εστιατόριο, οι ιδιοκτήτες προσπαθούν συχνά να φτιάξουν αξιόλογα πρωινά, ιδίως επειδή αυτό είναι συνήθως το μοναδικό γεύμα της ημέρας που παίρνουν οι πελάτες στο ξενοδοχείο.

Αλλά οι περισσότερες προκλήσεις υπάρχουν στα μεγάλα ξενοδοχεία και θέρετρα. Σε διεθνείς αλυσίδες, για παράδειγμα, ο πρωινός μπουφές και το καθιστό μενού πρέπει να περιλαμβάνουν μια ποικιλία από διεθνή πιάτα, γιατί αυτό απαιτεί η πελατεία. Παρ΄ όλα αυτά, έχουν παρατηρηθεί κινήσεις για την απομάκρυνση από τη «μίμηση» ξένων γεύσεων, μας λέει ο κ. Σωτήρης Ευαγγέλου, executive σεφ στο «Ιntercontinental», στην Αθήνα. Αν και τα ελληνικά προϊόντα για πρωινό υπάρχουν στο μενού του ξενοδοχείου εδώ και πέντε χρόνια, ο κ. Ευαγγέλου έχει βρει τρόπους να μπουν ελληνικά προϊόντα και στους διεθνείς μπουφέδες. «Κέικ και μάφιν με ελαιόλαδο, κουλούρια, μουστοκούλουρα, κάποια είδη της κρητικής γευστικής παράδοσης (όπως λυχναράκια, μυζηθρόπιτες κ.λπ.), μπουγάτσα, ταχίνι με μέλι, όλα αυτά είναι μέρος του γενικού μας μπουφέ,» λέει.

Ένα από τα πλεονεκτήματα του να σερβίρονται ελληνικά προϊόντα στο πρωινό, είναι η αύρα της υγιεινής διατροφής που τα περιβάλλει. Τα παραδοσιακά μας τρόφιμα, όπως ο τραχανάς (το κλασικό αγροτικό πρωινό εδώ και αιώνες στην Ελλάδα), είναι γεμάτα από σύνθετους υδατάνθρακες, μου εξηγούσε η δρ Αντωνία Τριχοπούλου. Το ελαιόλαδο, το μέλι, τα ψωμιά ολικής άλεσης, οι μαρμελάδες φρούτων, όλα αυτά είναι απείρως καλύτερα για την υγεία από μια πιατέλα γεμάτη μπέικον, αυγά, λουκάνικα και άσπρο ψωμί. Η αναβάθμιση του ξενοδοχειακού πρωινού είναι μέρος του σχεδίου δράσης και του Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου: ένα μέρος της εκστρατείας «Κέρασμα» περιλαμβάνει σχέδια για την προώθηση του πρωινού στα ελληνικά ξενοδοχεία, ιδίως στις πιο τουριστικές περιοχές. Μάλιστα, ο Οργανισμός δούλεψε στενά με τον κ. Ευαγγέλου, για να αναπτύξουν το κατάλληλο ελληνικό πρωινό μενού στο τελευταίο συνέδριο που έγινε το περασμένο φθινόπωρο.

Το κόστος του φαγητού είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα. «Έχει μικρότερο κόστος το να σερβίρεται ελληνικό πρωινό από το να στήνονται μπουφέδες με ευρωπαϊκό, αγγλικό και αμερικανικό πρωινό», λέει ο κ. Μίλτος Καρούμπας, πρόεδρος της Λέσχης Αρχιμαγείρων Αθηνών, που οργάνωσε πρόσφατα ένα ημερήσιο σεμινάριο αποκλειστικά αφιερωμένο στην ανάπτυξη πρωινών μενού. Περισσότεροι από 120 σεφ ξενοδοχείων από όλη την Ελλάδα ήρθαν να παρακολουθήσουν. Από την ημερήσια αυτή εκδήλωση, προέκυψε ένας φάκελος γεμάτος από μενού όπου χρησιμοποιούνταν ταχίνι, μέλι, γιαούρτι, τυριά, παξιμάδια, ελαιόλαδο, ελιές και άλλα.

«Αυτό που βλέπουμε, τελικά, δεν είναι μόνο μια τάση γενικά προς ελληνικά προϊόντα στο πρωινό, αλλά συγκεκριμένα τοπικά προϊόντα σε τοπικές αγορές», λέει ο κ. Καρούμπας. Αυτό ισχύει κυρίως στις πιο τουριστικές περιοχές- όπως Ρόδος, Κέρκυρα και Κρήτη», μας εξηγεί. «Το ευρωπαϊκό πρωινό είναι παλιό και κορεσμένο και τα ξενοδοχεία όλο και περισσότερο το αντικαθιστούν».

Το ελαιόλαδο, το μέλι, τα ψωμιά ολικής άλεσης, οι μαρμελάδες φρούτων, όλα αυτά είναι απείρως καλύτερα για την υγεία από μια πιατέλα με μπέικον, αυγά, λουκάνικα και ψωμί

Ομελέτα με τυρί, γιαούρτι και μέλι

Η ρέγκα και το τσάι, το μπέικον και τα αυγά, η μπαγκέτα και το τυρί κρέμα σίγουρα δεν έχουν παράδοση στη Μεσόγειο. Παραδόξως, στις χώρες από τις οποίες προέρχεται η πιο υγιεινή διατροφή του κόσμου, ο τρόπος ζωής έχει διαμορφώσει τη συνήθεια της… έλλειψης πρωινού! Δεν ισχύει μόνο στους Έλληνες αυτό. Ένας Ιταλός μπορεί να πιει τον caffe e latte του και να φάει ένα μικρό σαντουιτσάκι, ένας Ισπανός τη σοκολάτα του και το churro (ντόνατς με επικάλυψη ζάχαρης), ένας Παριζιάνος τον caf au lait και μια ταρτούλα, αλλά πάντα στο πόδι ή καταβροχθίζοντάς τα βιαστικά, χωρίς την απόλαυση με την οποία συνήθως συνδέουμε τα μακρά μεσογειακά γεύματα.

Υπάρχουν κοινωνικοί λόγοι γι΄ αυτό. Οι άνθρωποι στη Μεσόγειο έχουν την τάση να ξενυχτάνε, οπότε το πρωί βιάζονται να πάνε στη δουλειά και το σχολείο. Το βασικό γεύμα των περισσότερων Ελλήνων είναι νωρίς το απόγευμα, ενώ το δείπνο και το πρωινό παραδοσιακά είναι ελαφριά. Οι σύγχρονοι Έλληνες τρώνε τόσο αργά, που το πρωί είναι ακόμα χορτασμένοι. Ακόμα και τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι έχοντας πιει μόνο ένα ποτήρι ζεστό γάλα. Πριν από μια γενιά, το γάλα μπορεί να ήταν συμπυκνωμένο ή να είχε προσθήκη ζάχαρης.

Αλλά, παρά τις σύγχρονες συνήθειες, η ελληνική κουζίνα έχει πολλά να προσφέρει στο πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι Έλληνες στο εξωτερικό έδωσαν στον κόσμο την ομελέτα με φέτα- συνηθισμένο φαγητό στα εστιατόρια και τις καφετέριες από τη μια ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών στην άλλη. Μια σειρά από παραδοσιακά προϊόντα, όμως- από το πλήρες ελληνικό γιαούρτι και τα τυριά, το μέλι, τις μαρμελάδες φρούτων, τις ελιές, τα ψωμιά, τα κουλουράκια και άλλα- αποτελούν υγιεινές επιλογές γι΄ αυτό που σχεδόν όλοι οι διατροφολόγοι παγκοσμίως συμφωνούν ότι είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας. Ακόμα και το παραδοσιακό μπολ του αγρότη με τον αχνιστό χυλό από τραχανά είναι μια εξαιρετική πηγή ενέργειας και καλής διατροφής, γεμάτη από σύνθετους υδατάνθρακες.


Ομελέτα με χόρτα

● 120 γραμμ. χόρτα ● 2 κ.σ. ελαιόλαδο ● 1/2 σκελίδα σκόρδο, ψιλοκομμένη ● 1/4 φλιτζ. ψιλοκομμένη ντομάτα ● 1 1/2 κ.γ. ψιλοκομμένο βασιλικό ● Αλάτι, πιπέρι ● 1 1/2 κ.γ. τριμμένο κεφαλοτύρι Για την ομελέτα ● 2-3 αυγά ● 2 κ.σ. κρύο νερό ● Αλάτι, πιπέρι 1. Βράζουμε τα χόρτα να μαλακώσουν λίγο. Σουρώνουμε καλά.

2. Αναμειγνύουμε 1 κουταλιά ελαιόλαδο με το σκόρδο σε μέτριο τηγάνι, σε χαμηλή φωτιά. Μόλις το σκόρδο αρχίσει να χρωματίζεται, προσθέτουμε τα χόρτα, δυναμώνουμε τη φωτιά σε μέτρια και σοτάρουμε 1 λεπτό. Ανακατεύουμε μέσα την ντομάτα και τον βασιλικό. Αλατοπιπερώνουμε. Βγάζουμε το τηγάνι από τη φωτιά.

3. Σουρώνουμε τα χόρτα και τα σκεπάζουμε.

4. Χτυπάμε με σύρμα ή πιρούνι απαλά τα αυγά, το νερό, αλάτι και πιπέρι σε ένα μέτριο μπολ.

5. Ζεσταίνουμε το τηγάνι σε μέτρια φωτιά για 2 λεπτά. Προσθέτουμε 1 κουταλιά λάδι και όταν ζεσταθεί και κουνάμε να πάει παντού. Μόλις σταματήσει να τσιτσιρίζει ρίχνουμε τα αυγά στο κέντρο, χαμηλώνουμε τη φωτιά και μαγειρεύουμε μέχρι να σφίξουν από τη μία μεριά, για 10 δευτερόλεπτα. Με μια λαστιχένια σπάτουλα σπρώχνουμε την ψημένη ομελέτα στις άκρες προς το κέντρο, ώστε να πάει το άψητο αυγό προς τις άκρες. Προσέχουμε να μη ροδίσει από κάτω. Μαγειρεύουμε μέχρι να σφίξει η ομελέτα (συνολικά 2 λεπτά). Βάζουμε τα χόρτα στο ένα τρίτο του τηγανιού (πιο κοντά στο χερούλι). Με τη σπάτουλα διπλώνουμε το ένα τρίτο της ομελέτας με τη γέμιση πάνω από το κέντρο. Μετά γέρνουμε το τηγάνι ώστε η ομελέτα να διπλώσει και να πέσει από το τηγάνι στο πιάτο. Πασπαλίζουμε με τυρί.


«Ζούπα» και τραχανάς

Τα πιο παραδοσιακά πρωινά που έχω δει ποτέ (πέρα από το πανταχού παρόν ντουέτο καφέ-τσιγάρου) είναι τα πρωινά των αγροτών της επαρχίας. Στην Κεφαλονιά, για παράδειγμα, ένα γνωστό χορταστικό πρωινό είναι η «ζούπα»: γευστικό μείγμα από ψωμί στη σχάρα σε μπολ με ζεστό κρασί και ελαιόλαδο. Στην Κρήτη, η ρακή μπορεί να περιλαμβάνεται και στο πρωινό μενού. Αλλά το πιο παραδοσιακό από όλα τα ελληνικά αγροτικά πρωινά ήταν ανέκαθεν ένα μπολ με αχνιστό τραχανά, περιχυμένο με ελαιόλαδο και ίσως γαρνιρισμένο με λίγο τυρί ή γιαούρτι. Είναι θρεπτική πηγή ενέργειας γεμάτη πρωτεΐνες από το γάλα ή το γιαούρτι με το οποίο παράγεται και, χάρη στο σπασμένο σιτάρι, παρέχει πολλές θρεπτικές ουσίες και σύνθετους υδατάνθρακες. Το μειονέκτημα: είναι σχεδόν αδύνατον να το φάνε τα παιδιά αντί για δημητριακά!