Το τέλος της εποχής του Ρίγκαν

Σχέδιο αναδιανομής του πλούτου βάζει μπροστά ο Μπαράκ Ομπάμα, με τον νέο προϋπολογισμό που κατέθεσε. Οι πλουσιότεροι Αμερικανοί καθώς και οι ρυπογόνες επιχειρήσεις θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν ένα οικουμενικό σύστημα υγείας και να στηρίξουν χαμηλόμισθους και μικρομεσαίους. Είναι, επισημαίνει η «Ιnternational Ηerald Τribune», η μεγαλύτερη αλλαγή κατεύθυνσης στις προτεραιότητες αμερικανικής κυβέρνησης από το 1981, όταν ανέλαβε πρόεδρος ο Ρόναλντ Ρίγκαν. Το σύνθημα βγήκε ήδη: Ρίγκαν, τέλος.

Σχολιάζοντας στους «Νew Υork Τimes» τον νέο προϋπολογισμό, ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν δεν έκανε καμία προσπάθεια να κρύψει την ικανοποίησή του. «Οι εκλογές έχουν συνέπειες. Ο νέος προϋπολογισμός του προέδρου Ομπάμα αποτελεί μεγάλη ρήξη, όχι μόνο με τις πολιτικές των τελευταίων οκτώ ετών αλλά και με τις πολιτικές τάσεις των τελευταίων 30 ετών.

Εάν μπορέσει να τον περάσει από το Κογκρέσο, θα βάλει την Αμερική σε μια θεμελιωδώς νέα πορεία».

Μεταξύ των άλλων, επισημαίνει ο Κρούγκμαν, ο προϋπολογισμός θα προσφέρει μεγάλη ανακούφιση στους Δημοκρατικούς, «που άρχιζαν να νιώθουν λίγη μετεκλογική κατάθλιψη. Το σχέδιο τόνωσης της οικονομίας μπορεί να ήταν υπερβολικά αδύναμο και υπερβολικά επικεντρωμένο στις φοροελαφρύνσεις. Η άρνηση της κυβέρνησης να γίνει σκληρή με τις τράπεζες, μπορεί να είναι βαθιά απογοητευτική.

Ωστόσο οι φόβοι ότι ο Ομπάμα θα θυσίαζε τις προοδευτικές προτεραιότητες στα δημοσιονομικά του σχέδια, έχουν διαψευστεί πλέον».

Ο Μπαράκ Ομπάμα προτείνει αύξηση της φορολογίας για τους Αμερικανούς που ανήκουν στα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, για τα νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα άνω των 250.000 δολαρίων. Τα 318 δισ. δολάρια που θα εισπράξει με τον τρόπο αυτό το αμερικανικό κράτος την επόμενη δεκαετία θα διατεθούν για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας. Συνολικά 634 δισ. δολάρια επιμερίζει ο νέος προϋπολογισμός για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας την επόμενη δεκαετία. Όπως τονίζει ο Πολ Κρούγκμαν, «δεν αρκούν για μια οικουμενική κάλυψη, είναι όμως μια εντυπωσιακή αρχή».

Πράσινο όραμα. Πιστός στο πράσινο όραμά του, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ προτεί νει επίσης να υποχρεωθούν από το 2012 οι επιχειρήσεις που υπερβαίνουν τα όρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου να αγοράζουν από το κράτος «άδειες ρύπανσης».

Μέρος των εκατοντάδων εκατομμυρίων που αναμένεται να εισπραχθούν κατ΄ αυτόν τον τρόπο θα αξιοποιηθεί για τη φορολογική ανακούφιση των Αμερικανών με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα· τα υπόλοιπα θα διατεθούν για τη χρηματοδότηση της έρευνας και της ανάπτυξης εναλλακτικών πηγών ενέργειας. «Μου αρέσει ο Ομπάμα, οπότε είμαι πρόθυμος να φανώ επιφυλακτικά αισιόδοξος», λέει ο Ντέιβιντ Μπελ, 62χρονος δικηγόρος από το Σαν Φρανσίσκο. «Αυτή η πρόταση για υψηλότερους φόρους με έκανε έξαλλο», λέει από την πλευρά του ο 50χρονος Μαρκ Μακνίλ, στέλεχος εταιρείας τηλεπικοινωνιών με ετήσιες απολαβές άνω των 350.000

δολαρίων…

Ήδη από τους Ρεπουμπλικανούς εκφράζονται έντονες αντιδράσεις. Ο Πολ Κρούγκμαν, πάντως, έχει ήδη καταλήξει: «Αυτός ο προϋπολογισμός μοιάζει πολύ, πολύ καλός».
ΓΝΩΜΗ Ιράν, αποστολή υπομονής
Του DΑVΙD ΙGΝΑΤΙUS

Εάν ρωτήσετε τους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου ποιον συμβουλεύεται ο Μπαράκ Ομπάμα για το Ιράν αναφέρουν ένα ενδιαφέρον όνομα, αυτό του Λι Χάμιλτον, πρώην γερουσιαστή της Ιντιάνας, ο οποίος προήδρευε το 2006 στην Ομάδα Μελέτης για το Ιράκ που προωθούσε την έναρξη διαλόγου με την Τεχεράνη. Ρώτησα λοιπόν τον Χάμιλτον, ο οποίος τώρα είναι πρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Woodrow Wilson για το θέμα αυτό.

Θεωρεί ότι δεν πρέπει να περιμένουμε εξελίξεις σύντομα και προτείνει μια υπομονετική διαδικασία, ανάλογη με την μακροπρόθεσμη πολιτική με τη Σοβιετική Ένωση.

Αυτή την προσέγγιση έχουν υιοθετήσει και τα στελέχη της κυβέρνησης Ομπάμα απέναντι στο Ιράν: προσεκτική και χαμηλών τόνων. «Αλλά», τονίζει ο Χάμιλτον, «θα πρέπει να αρχίσουμε σημειώνοντας τον σεβασμό μας για τον ιρανικό λαό, να αποκηρύξουμε την οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής της κυβέρνησης ως πιθανό πολιτικό εργαλείο μας και να αποδεχθούμε τις ανησυχίες του Ιράν για την ασφάλειά του και το δικαίωμά του να χρησιμοποιεί πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς». Πώς όμως θα πραγματοποιηθούν όλα αυτά, τα οποία ανεπίσημα ο Ομπάμα έχει δεχθεί; «Στην αρχή με μυστικές συνομιλίες από κάποιον που έχει την εξουσιοδότηση του προέδρου».

Ο Χάμιλτον συνοψίζει το θέμα, λέγοντας ότι ο Ομπάμα έχει τρεις επιλογές απέναντι στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν: να αποδεχθεί ως αναπόφευκτο το γεγονός ότι η Τεχεράνη θα αποκτήσει πυρηνική βόμβα, να διατάξει στρατιωτική επίθεση ή να προσπαθήσει διά της διπλωματικής οδού. Η τελευταία επιλογή «είναι η επιθυμητή», λέει, αλλά «η διαδικασία για την επίτευξη συμφωνίας θα είναι εξαιρετικά δύσκολη».


Οι αριθμοί

3,55
τρισ. δολάρια συνολικές δαπάνες προβλέπει το σχέδιο προϋπολογισμού του Μπαράκ Ομπάμα 1,75
τρισ. δολάρια-12,3% του ΑΕΠπροβλέπεται ότι θα είναι το έλλειμμα των ΗΠΑ το φορολογικό έτος 2009 533
δισ. δολάρια- 3% του ΑΕΠευελπιστεί ο Ομπάμα να φτάσει το έλλειμμα έως το 2013 634
δισ. δολάρια θα επιμεριστούν την επόμενη δεκαετία για τη χρηματοδότηση ενός οικουμενικού συστήματος υγείας· από αυτά, τα 318
δισ. δολάρια θα προέλθουν από αύξηση της φορολόγησης όσων κερδίζουν πάνω από 250.000

δολάρια τον χρόνο 645
δισ. δολάρια σχεδιάζει να συγκεντρώσει ο Ομπάμα, υποχρεώνοντας τις ρυπογόνες επιχειρήσεις από το 2012 να αγοράζουν δικαιώματα ρύπανσης