Με απλωμένο χέρι ο Καραμανλής

Με το χέρι απλωμένο κατέφθασε στις Βρυξέλλες ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, προκειμένου να λάβει μέρος στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής των 27, η οποία αναμένεται να ασχοληθεί- μεταξύ άλλων- και με το πρόβλημα δανεισμού που αντιμετωπίζουν ορισμένες χώρες της ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα.

Στην Κομισιόν θεωρούν βέβαιη την είσοδο της Ελλάδας στην ύφεση εντός του 2009, με εκτιμήσεις σοκ για αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης, που μπορεί να κυμανθεί από-2% έως -3,5%, και αντίστοιχη άνοδο της επίσημης ανεργίας σε επίπεδα υψηλότερα του 10,5%. Ο κ. Καραμανλής θα συναντηθεί, πριν από την έναρξη της αυριανής Συνόδου, με τον πρόεδρο του Εurogroup Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο. Ωστόσο, το πραγματικά κρίσιμο ραντεβού, με την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, δεν κλείστηκε και ως εκ τούτου ο Πρωθυπουργός θα επιδιώξει να συζητήσει μαζί της στο περιθώριο της Συνόδου. Στόχος του, φυσικά, να πληροφορηθεί προς τα πού προσανατολίζονται τελικώς οι Γερμανοί σχετικά με την περίφημη βοήθεια που προτίθενται να δώσουν στις χώρες της ευρωζώνης με δυσκολίες δανεισμού από τις αγορές, όπως η Ελλάδα αλλά και να επιδιώξει ευνοϊκότερους όρους γι΄ αυτήν τη βοήθεια.

Τα ευρωομόλογα. Ύστερα από αρκετά 24ωρα που κυκλοφορούσε η ιδέα των ευρωομολόγων, στις Βρυξέλλες αλλά και στις πρωτεύουσες έχει πλέον γίνει σαφές πως το Βερολίνο έχει απορρίψει οριστικώς και αμετακλήτως αυτό το σενάριο. Αιτία, το κόστος που θα έχει για τη Γερμανία, το οποίο δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό: η κ. Μέρκελ δεν έχει καμία διάθεση να προσέλθει στις κάλπες του Σεπτεμβρίου έχοντας επιβαρύνει με κάποια δισ. επιπλέον τους Γερμανούς φορολογουμένους, κυρίως όταν οι πολιτικοί της αντίπαλοι δεν έχουν κρύψει την πρόθεσή τους να εκμεταλλευθούν μια τέτοια κίνησή της στο έπακρο.

Υπάρχει, ωστόσο, και ένας ακόμη λόγος που η ιδέα των ευρωομολόγων δεν περπάτησε: η έντονη αντίδραση των λεγόμενων νέων χωρών της Ένωσης, που αντιμετωπίζουν επίσης έντονα οικονομικά προβλήματα και θεωρούν ότι δημιουργείται μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Μιλώντας εκ μέρους της Πολωνίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ουγγαρίας, της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Εσθονίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, ο Πολωνός αναπληρωτής πρωθυπουργός κ. Σετίνα ήταν σαφής: «Θέλουμε να μπλοκάρουμε το εν δυνάμει εγχείρημα των ευρωομολόγων. Να κάνουμε τα πάντα για να εμποδίσουμε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Η εισαγωγή ευρωομολόγων για την ευρωζώνη μόνο θα σήμαινε ακριβώς αυτό». Δεδομένων των… συμπαθειών της Γερμανίας προς τους ανατολικούς γείτονές της, η εγκατάλειψη της ιδέας των ευρωπαϊκών ομολόγων πρέπει να θεωρείται βέβαιη- κάτι που φέρεται να γνωρίζει και ο Έλληνας Πρωθυπουργός από πηγές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ειδικό Ταμείο. Πλέον το επικρατέστερο σενάριο για βοήθεια προς τις χώρες που δυσκολεύονται να δανειστούν είναι να σχηματιστεί ένα ειδικό Ταμείο Διάσωσης της Ένωσης, με ανάμειξη και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Κάτι τέτοιο, υποστηρίζουν οι υπέρμαχοι αυτής της άποψης, θα διασφαλίσει και ότι οι χώρες που θα λάβουν βοήθεια θα εκπληρώσουν τους αυστηρούς όρους δημοσιονομικής πειθαρχίας, και ότι οι Ανατολικοευρωπαίοι δεν θα νιώσουν διακρίσεις εις βάρος τους, αφού αυτό είναι περίπου το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε και στην περίπτωση των νέων χωρών που αντιμετώπισαν πρόβλημα (Ουγγαρία, Λετονία).
Βαθιά ύφεση που μπορεί να κρατήσει 10 χρόνια!

Ανεξάρτητοι οικονομολόγοι, τους οποίους έχει προσλάβει η Κομισιόν με διαδικασίες εξπρές λόγω της οικονομικής κρίσης, εξηγούν ανεπίσημα ότι ουδείς διεθνής οργανισμός- είτε πρόκειται για την Επιτροπή, είτε το ΔΝΤ, είτε τον ΟΟΣΑ- προβλέπει επισήμως παρατεταμένη ύφεση, διότι αυτό από μόνο του θα έκανε τα πράγματα χειρότερα, μειώνοντας περαιτέρω την κατανάλωση. Έτσι, στην Κομισιόν θεωρούν ότι η ύφεση θα είναι βαθιά και παρατεταμένη- μπορεί να κρατήσει έως και 10 χρόνια!

Ως εκ τούτου, λένε στις Βρυξέλλες, είναι τουλάχιστον ουτοπία να νομίζει κάποιος ότι η Ελλάδα θα αποτελέσει μια… νησίδα ανάπτυξης- αρκεί να λάβει υπόψη του ότι τον περασμένο Νοέμβριο κιόλας η μείωση της κατανάλωσης ήταν περίπου 5%. Σε μια χώρα όπου η κατανάλωση αποτελεί περίπου το 80% του ΑΕΠ, ακόμη κι αν όλοι οι άλλοι δείκτες κινηθούν σε αισιόδοξα επίπεδα, μια μείωση της κατανάλωσης της τάξης του 2% θα σήμαινε ανάπτυξη- 2,5%!

Η χειρότερη συνέπεια φυσικά θα ήταν η διόγκωση της ανεργίας το 2009 στο 10,5%, με 150.000 έως 240.000 νέους ανέργους να προστίθενται στους υπάρχοντες. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε πως στη χρονιά που διανύουμε οι άνεργοι θα έφταναν από 460.000 έως 625.000- χωρίς να συνυπολογισθεί η «κρυμμένη» ανεργία (επιδοτούμενα προγράμματα, υποχρεωτική προσωρινή αργία, υποχρεωτική μερική απασχόληση, Stage κ.λπ.).

«Κραχ» στα δάνεια τον Ιανουάριο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΕΝΑ ΛΑΣΚΑΡΗ

Σοκ στην οικονομία προκαλεί η καθίζηση του δανεισμού προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, η οποία τον Ιανουάριο του 2009 προσέλαβε δραματικές διαστάσεις.

Παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις για την ενίσχυση της ρευστότητας μέσω του πακέτου των 28 δισ. ευρώ, γεγονός είναι ότι οι τράπεζες έχουν κλείσει τις στρόφιγγες των δανείων, όπως πιστοποιούν τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος. Σύμφωνα με αυτά, για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια τον Ιανουάριο οι τράπεζες έδωσαν μόλις 151 εκατ. ευρώ όταν τον Δεκέμβριο του 2008- έναν μήνα πρινοι εκταμιεύσεις είχαν κρατηθεί στο επίπεδο του ενός δισεκατομμυρίου ή στο μισό έναντι των 2 δισ. ευρώ που είχαν δοθεί στην αγορά τον Δεκέμβριο του 2007. Ασφυξία επικρατεί και στο μέτωπο των επιχειρήσεων όπου τον Ιανουάριο σημειώθηκε μείωση της χρηματοδότησης κατά 262 εκατ. ευρώ. Αρκετές επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να κλείσουν τις πιστωτικές τους γραμμές και να ξεπληρώσουν παλαιά δάνεια ύστερα από τις έντονες πιέσεις που ασκούν πλέον οι τράπεζες. Μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, εκπρόσωποι των οποίων συναντήθηκαν χθες με τον υπουργό Οικονομίας απευθύνοντας έκκληση να ανοίξουν οι κρουνοί χρηματοδότησης καθώς και τον Φεβρουάριο οι πωλήσεις Ι.Χ. σημειώνουν πτώση 40%.

Απορρίπτονται αιτήσεις. Για την καθήλωση των εκταμιεύσεων δανείων τραπεζίτες υποστηρίζουν πως οι ίδιοι οι δανειολήπτες έχουν γίνει πολύ επιφυλακτικοί και αποφεύγουν να ζητήσουν δάνειο. Από την πλευρά τους επιχειρηματίες και καταναλωτικές οργανώσεις τονίζουν ότι οι τράπεζες είναι εκείνες που δεν δίνουν δανεικά. Οι τράπεζες, πράγματι, ιδίως μετά τον Οκτώβριο έκλεισαν τη στρόφιγγα των δανείων εφαρμόζοντας πιο αυστηρά κριτήρια χρηματοδότησης.

Μαύρη τρύπα – σοκ 3 δισ. στο έλλειμμα
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΣΠΥΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΕΛΗΣ

Εκρηκτικές διαστάσεις πήρε η μαύρη τρύπα του προϋπολογισμού του 2008, φθάνοντας στο δυσθεώρητο ποσό των 3 δισ. ευρώ. Μάλιστα, το μέγεθος της μαύρης τρύπας στα έσοδα είναι μεγαλύτερο ακόμη και από αυτό που είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση στα τέλη Ιανουαρίου με το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης- είχε ανακοινώσει υστέρηση 2 δισ. ευρώ στα έσοδα, η οποία τελικά έφθασε στα 2,48 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε αργά χθες το απόγευμα στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, καταγράφηκε υπέρβαση 470 εκατ. ευρώ στις δαπάνες του προϋπολογισμού με αποτέλεσμα το συνολικό έλλειμμά του το 2008 να διαμορφωθεί στα 2,95 δισ. ευρώ. Πρόκειται για εξέλιξη που οδηγεί το έλλειμμα πολύ κοντά στο 4% του ΑΕΠ αντί του 3,7% που είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση και ουσιαστικά φέρνει ακόμη πιο κοντά τη λήψη των εισπρακτικών μέτρων που ετοιμάζει, ενώ αναμένεται να οδηγήσει τις Βρυξέλλες στο να εντείνουν τις πιέσεις για νέους φόρους. Η υστέρηση στα φορολογικά έσοδα είναι- σύμφωνα με την ανάλυση των επιμέρους στοιχείων για τις πηγές εσόδων που έδωσε στη δημοσιότητα χθες το υπουργείο- αποτέλεσμα κυρίως των μειωμένων εσόδων, σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα, από το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων (υστέρηση περίπου 650 εκατ. ευρώ), της υπέρβασης στις επιστροφές φόρων κατά 450 εκατ. ευρώ, του ΦΠΑ κατά 600 εκατ. ευρώ και των εσόδων από την περαίωση των ανέλεγκτων φορολογικών υποθέσεων.