Απειλή χρεοκοπίας για ασφαλιστικές

Βουτιά πωλήσεων στα ασφαλιστήρια συμβόλαια, διόγκωση ελλειμμάτων και λιγότερα έσοδα από τις τοποθετήσεις τους στο Χρηματιστήριο είναι η νέα πραγματικότητα της κρίσης που βιώνει ο κλάδος των ασφαλειών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε συγχωνεύσεις, εξαγορές, ακόμη και κλείσιμο επιχειρήσεων μέσα στο 2009.

Το τοπίο συμπληρώνουν τα κεφάλαια που καλούνται να έχουν βρει μέχρι το καλοκαίρι οι εταιρείες του κλάδου Αυτοκινήτου για να ανταποκριθούν στην αύξηση των κατωτάτων ορίων αποζημίωσης από τροχαία (κοινοτική οδηγία που τίθεται σταδιακά σε ισχύ από τον Ιούνιο), αλλά και η άνοδος του κόστους αντασφάλισης που τους επιβάλλουν, λόγω της κρίσης, οι μεγάλοι αντασφαλιστές του εξωτερικού.

Είναι τόσο εκρηκτικό το μείγμα των προβλημάτων- παλαιών και νέων- που έχει να αντιμετωπίσει ο χώρος, ώστε παράγοντες της τραπεζικής αγοράς θεωρούν ότι ο κλάδος των ασφαλειών θα είναι το επόμενο μεγάλο θύμα της κρίσης που πλήττει την ελληνική οικονομία, μετά τη βιομηχανία, το λιανεμπόριο και την οικοδομή. Και αν οι προβλέψεις αυτές δεν ισχύουν για τις πέντε- έξι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις που τα τελευταία χρόνια εξαγοράστηκαν από ισχυρούς ξένους ασφαλιστικούς ομίλους, αφορούν την πληθώρα των μεσαίων και μικρού μεγέθους αμιγώς ελληνικών εταιρειών, που πλησιάζουν τις 40.

Τα πρώτα σημάδια
Τα πρώτα δείγματα του κλίματος που φαίνεται ότι θα επικρατήσει στην ασφαλιστική αγορά είναι ήδη ορατά. Η Εθνική Ασφαλιστική προχώρησε σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 150 εκατ. ευρώ, ενώ η ΙΝG στο πλαίσιο αναδιάρθρωσης της θυγατρικής της στην Ελλάδα έχει εξαγγείλει επισήμως ότι αποχωρεί από τον ζημιογόνο γι΄ αυτήν κλάδο υγείας, για να εστιάσει στον τομέα των συντάξεων, μειώνοντας ανάλογα και το προσωπικό της, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις. Η ΕΟS, για να καλύψει τα «ανοίγματά» της, ανακοίνωσε αύξηση ασφαλίστρων από τον Ιανουάριο, η Υδρόγειος και η Ευρωπαϊκή Πρόνοια φέρονται εδώ και έναν μήνα να έχουν συμφωνήσει σε μεταξύ τους συγχώνευση σε μια προσπάθεια να ενισχύσουν τα κεφάλαιά τους, ενώ προ 20ημέρου οι δύο ασφαλιστικές εταιρείες του ομίλου General Union ανακοίνωσαν ότι σκοπεύουν να πουληθούν στον Παύλο Ψωμιάδη (τον βασικό μέτοχο του ομίλου της Ασπίς), χωρίς ωστόσο ακόμη να τους έχει δοθεί το πράσινο φως από την αρμόδια εποπτική αρχή.

Ελλείμματα μισού δισ. ευρώ
Ο πιο επισφαλής τομέας είναι ο ούτως ή άλλως προβληματικός κλάδος του Αυτοκινήτου, τα αποθέματα εκκρεμών ζημιών του οποίου υπολογίζεται ότι το 2008 παρουσιάζουν μαύρη τρύπα άνω των 500 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΑΙG Ελλάδος κ. Χρήστο Αδαμαντιάδη. Ο ίδιος επικαλείται πληροφορίες για ελέγχους από την Επιτροπή Εποπτείας Ασφάλισης σε 20 εταιρείες του χώρου, σε 15 εκ των οποίων διαπιστώθηκαν μικρά ή μεγάλα ελλείμματα, συνολικού ύψους μισού δισ. ευρώ. Αν και επίσημη ανακοίνωση από την Επιτροπή δεν έχει υπάρξει, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι εταιρείες αυτές εκλήθησαν να αυξήσουν τα κεφάλαιά

Στον κλάδο Αυτοκινήτου τα αποθέματα εκκρεμών ζημιών υπολογίζεται ότι το 2008 παρουσιάζουν μαύρη τρύπα άνω των 500 εκατ. ευρώ

τους ή να εφαρμόσουν τριετή επιχειρηματικά σχέδια εξυγίανσης μέσα σε δυσμενές όμως περιβάλλον, καθώς η κρίση επιδεινώνει την κατάστασή τους. Κυρίαρχα προβλήματά τους, η μείωση νέων ασφαλιστηρίων συμβολαίων και η πτώση των εσόδων από μετοχές και αμοιβαία.

25% λιγότερα νέα ασφαλιστήρια
Σε επίπεδο συμβολαίων, οι κατά 25% λιγότερες νέες πωλήσεις αυτοκινήτων που κατεγράφησαν το τελευταίο τρίμηνο του 2008 προφανώς μεταφράζονται σε λιγότερα ασφαλιστήρια και, άρα, μείωση εσόδων για τις ασφαλιστικές. Έτσι, και ενώ μέχρι και το εννεάμηνο του 2008 η νέα παραγωγή του κλάδου Αυτοκινήτου παρουσίαζε αύξηση της τάξης του 6%, ξαφνικά φρενάρισε στο 4,5% το τελευταίο τρίμηνο, και οι εκτιμήσεις για το πρώτο δίμηνο του 2009 μιλούν για περαιτέρω υποχώρηση.

Μεγαλύτερη πτώση στον κλάδο Ζωής
Ακόμη πιο σοβαρή εικόνα επικρατεί στον κλάδο Ζωής και στα προϊόντα που επενδύουν σε μετοχές και αμοιβαία. Όσες εταιρείες ποντάριζαν τα προηγούμενα χρόνια- για να αυξήσουν τα έσοδά τους- σε συνταξιοδοτικά προγράμματα εφάπαξ καταβολής ασφαλίστρου, όπου ο πελάτης πληρώνει εξ αρχής το σύνολο του ποσού, είδαν το τελευταίο τρίμηνο του 2008 τις πωλήσεις τους να μειώνονται κατά τουλάχιστον 30% έναντι του 2007. Η κάθετη πτώση των τιμών στα χρηματιστήρια αποτελεί προφανώς αντικίνητρο για τις πωλήσεις unit linked και, όπως λέει κορυφαίο στέλεχος της αγοράς, ο φετινός Ιανουάριος ήταν τουλάχιστον κατά 20% χαμηλότερος σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2008. Η άλλη όψη του νομίσματος αφορά τις ακυρώσεις τέτοιων συνταξιοδοτικών συμβολαίων, καθώς αρκετοί κάτοχοί τους, υπό το κράτος του πανικού που προκαλεί η πτώση στα χρηματιστήρια, έσπευσαν να τα «σπάσουν» πρόωρα, για να εισπράξουν το αρχικό τους κεφάλαιο. Ταυτόχρονα, και όσο θα πέφτουν τα χρηματιστήρια, αφενός οι εταιρείες δεν θα εισπράττουν νέα έσοδα από τις επενδύσεις που έχουν σε μετοχές και, αφετέρου, θα χάνουν μέρος και από τα χρήματα που διαθέτουν στον «κουμπαρά» τους. Και αυτό διότι όσο πέφτει το χρηματιστήριο, τόσο μειώνεται η αξία των αποθεματικών τους που είναι τοποθετημένα περίπου κατά 35% σε μετοχές.
Αυξήσεις ασφαλίστρων και πάνω από 12%

Με τις ασφάλειες να βρίσκονται στη δίνη της κρίσης και εν όψει της αναπροσαρμογής των ορίων ασφαλιστικής κάλυψης από τον Ιούνιο, έρχονται οι αυξήσεις των ασφαλίστρων για το σύνολο των εταιρειών, υγιών και μη. Ο ηγέτης στον κλάδο Αυτοκινήτου, η Εθνική Ασφαλιστική, υποδέχθηκε την αναπροσαρμογή των ορίων με αυξήσεις που μεσοσταθμικά φθάνουν το 6% και αφορούν τη διάρκεια της ασφάλισης με τα νέα αυξημένα όρια. Έτσι, για παράδειγμα, στα συμβόλαια που εκδίδονται αυτές τις ημέρες και έχουν ετήσια ισχύ, η αύξηση του 6% θα ισχύει στο ασφάλιστρο των μηνών από τον Ιούνιο του 2008 έως και τον Φεβρουάριο του 2009, ενώ για τα εξαμηνιαία συμβόλαια που εκδίδονται επίσης αυτές τις ημέρες, στους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο.

Υπάρχουν και μεγαλύτερα ποσοστά αυξήσεων, της τάξεως του 12% ή και παραπάνω, όπως ανέφερε την περασμένη Δευτέρα ο πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος Φωκίων Μπράβος. Από την 1η Ιουνίου 2009, τα ελάχιστα ποσά της ασφαλιστικής κάλυψης αυξάνονται σε 500.000 ευρώ ανά θύμα σε περίπτωση σωματικής βλάβης και σε 500.000 ευρώ ανά ατύχημα- ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων- σε περίπτωση υλικής ζημιάς. Σήμερα τα όρια της ασφαλιστικής αποζημίωσης ανά ατύχημα είναι 500.000 για σωματικές βλάβες και 100.000 ευρώ για υλικές ζημιές.