Αναζητούσαν το όνειρο, συνάντησαν τον ρατσισμό

Πριν από μερικές ημέρες ο Βλαντίμιρ Πούτιν έγινε έξαλλος με την αναφορά του Ζοζέ Μπαρόζο στις δολοφονίες δημοσιογράφων και ακτιβιστών στη Ρωσία και του «πέταξε το μπαλάκι», όπως είπε, για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μετανάστες στην Ευρώπη.

Η μπάλα βρίσκεται και πάλι στα χέρια του: έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων περιγράφει με τα μελανότερα χρώματα τις συνθήκες που βιώνουν οι μετανάστες στη χώρα του.

Μένουν απλήρωτοι, δέχονται απειλές, πέφτουν θύματα αστυνομικής αυθαιρεσίας και ζουν με τον φόβο των ξενοφοβικών επιθέσεων. Τα εκατομμύρια των μεταναστών από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, που αναζήτησαν μια καλύτερη τύχη στη Ρωσία, βρίσκονται στο έλεος των εργοδοτών, των αρχών και των ρατσιστών. Και όπως επισημαίνεται στην έκθεση του Παρατηρητήριου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να τους προστατεύσει. Η έκθεση επικεντρώνεται στους εργάτες του κατασκευαστικού τομέα, όπου απασχολείται το 40% των περίπου 9 εκατομμύρια μεταναστών που εργάζεται στη Ρωσία. Οι μαρτυρίες των 146 μεταναστών που εργάζονται ή εργάστηκαν ως οικοδόμοι είναι αποκαλυπτικές: πολλοί αναγκάζονται να κοιμούνται σε βρώμικα πατώματα, εργάζονται χωρίς τα στοιχειώδη μέτρα ασφαλείας, ενώ πέφτουν θύματα βίαιης συμπεριφοράς από τους εργοδότες τους. Επιπλέον, δεν τολμούν να εγκαταλείψουν τους χώρους εργασίας τους, καθώς φοβούνται τις ρατσιστικές επιθέσεις και- οι παράνομοι- την αστυνομία.

Οι υποσχέσεις
Η οδύσσεια των μεταναστών, πολλοί από τους οποίους προέρχονται από το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν, αρχίζει από τη στιγμή που θα επιβιβαστούν στο τρένο με την υπόσχεση των δουλεμπόρων για καλοπληρωμένες δουλειές. Αφού έχουν πληρώσει τους συνοδούς τους για να φτάσουν στη Ρωσία, τα διαβατήριά τους κατάσχονται από υποτιθέμενα πρακτορεία εύρεσης εργασίας και η υπόσχεση της καλοπληρωμένης δουλειάς δεν εκπληρώνεται ποτέ. Αντίθετα, υποχρεώνονται να δουλέψουν για πολλές ώρες και πολλές φορές χωρίς να πληρωθούν, την ίδια ώρα που οι εργολάβοι αποφεύγουν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας προκειμένου να μειώσουν το κόστος. Απέναντι στην ύφεση, όμως, η Ρωσία έχει ανάγκη το ξένο εργατικό δυναμικό περισσότερο από ποτέ. Όπως σημειώνει η «Washington Ρost», ο ενεργός πληθυσμός της χώρας έχει αρχίσει να μειώνεται δραματικά τα τελευταία χρόνια. Τη δεκαετία του 1990 το εργατικό δυναμικό αριθμούσε 90 εκατ. άτομα, αλλά έως το 2025 η Ρωσία αναμένεται να έχει χάσει 10 εκατ. εργαζόμενους. «Είναι σαφές ότι η Ρωσία δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τους μετανάστες», δηλώνει η Έλενα Τιρικάνοβα, επικεφαλής του Ερευνητικού Κέντρου Μετανάστευσης στη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών.

Το Κρεμλίνο το γνωρίζει και γι΄ αυτόν τον λόγο χαλάρωσε τη μεταναστευτική του πολιτική πριν από δυο χρόνια.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, το κυρίαρχο πνεύμα στην κοινωνία για τους «ξένους που παίρνουν τις δουλειές» υψώνει ένα φράγμα απέναντι στους μετανάστες.