«Κάποιοι να ζητήσουν συγγνώμη»

Με ηχηρές απουσίες από τον κόσμο της αγοράς άρχισε χθες στο Νταβός το 39ο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Η διεθνής οικονομική ελίτ φαίνεται να παραχωρεί τη θέση της στους πολιτικούς- στο Νταβός βρίσκονται οι περισσότεροι αρχηγοί κρατών από κάθε άλλη φορά. Και στο επίκεντρο τίθεται ένα ερώτημα: μήπως ήρθε η ώρα της δικαίωσης για το ευρωπαϊκό μοντέλο του κοινωνικού κράτους;

Από το χειμερινό θέρετρο της Ελβετίας δεν λείπει ούτε φέτος η πολυτέλεια και το χιόνι. Λείπουν όμως το κλίμα ευφορίας και τα πάρτι, αυτά που φιλοξενούσε το Νταβός πριν από την κατάρρευση της Lehman Βrothers και πριν οι κυβερνήσεις διαθέσουν δισεκατομμύρια δολάρια και ευρώ για να σώσουν την τιμή του τραπεζικού συστήματος. Τώρα, είναι η ώρα της απόδοσης ευθυνών. Όπως δηλώνει στον «Guardian» ο Κλάους Σβαμπ, ιδρυτής και πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, «κάποιοι άνθρωποι θα έπρεπε να ζητήσουν συγγνώμη γι΄ αυτό το χάλι», ενώ ζητά η διάσκεψη να επικεντρωθεί στην ηθική της επιχειρηματικότητας. Μήπως ήρθε η ώρα να δίνουν κάποιον όρκο οι άνθρωποι της αγοράς, όπως οι γιατροί ορκίζονται στον Ιπποκράτη; Το ερώτημα
Οι εργασίες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ άνοιξαν χθες στη σκιά της χειρότερης οικονομικής κρίσης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με ομιλία του Ρώσου πρωθυπουργού Βλαντίμιρ Πούτιν. Στο βήμα ανέβηκε και ο πρωθυπουργός της Κίνας Γουέν Τζιαμπάο. Το ερώτημα στο οποίο αναζητούν απάντηση οι σύνεδροι, σημειώνει η απεσταλμένη της «Ηerald Τribune», είναι αν ήρθε η ώρα της εξαγωγής του ευρωπαϊκού μοντέλου του κοινωνικού κράτους. Φαίνεται πως ναι: στις Ηνωμένες Πολιτείες, το οικονομικό επιτελείο του Μπαράκ Ομπάμα μελετά τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης της Ελβετίας και της Γερμανίας. Στην Κίνα, η κυβέρνηση όχι μόνο παρουσίασε ένα πρόγραμμα αναζωογόνησης της οικονομίας κεϋνσιανής έμπνευσης, αλλά επιπλέον ανακοίνωσε ένα τριετές πρόγραμμα καθολικής ασφάλισης. «Όταν η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και η μεγαλύτερη αναδυόμενη οικονομία του κόσμου αναζητούν λύσεις στο ίδιο μέρος και την ίδια ώρα, τότε καταλαβαίνεις πως συμβαίνει κάτι», επισημαίνει ο Κένεθ Ρόγκοφ, καθηγητής στο Χάρβαρντ και πρώην οικονομικός σύμβουλος στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. «Παρατηρούμε μια στροφή προς ένα πιο ευρωπαϊκό, πιο κοινωνικό κράτος».

Μεγάλη Ύφεση και πετρέλαιο
Τέτοιου είδους στροφές είναι σπάνιες. Η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 οδήγησε στο κεϋνσιανό μοντέλο, ενώ ο καταστροφικός παγκόσμιος πόλεμος ανέδειξε οριστικά την ανάγκη ενός κοινωνικού δικτύου ασφάλισης σε όλες τις μεγάλες βιομηχανικές δημοκρατίες. Η πετρελαϊκή κρίση τη δεκαετία του 1970 και το πληθωριστικό κύμα που ακολούθησε έστρεψε τις κυβερνήσεις στην αντίθετη κατεύθυνση. Ήταν η εποχή του Ρόναλντ Ρίγκαν, της Μάργκαρετ Θάτσερ και των υπόλοιπων υποστηρικτών των λιγότερων φόρων, του λιγότερου κράτους και της αυτορρύθμισης της αγοράς.

Το μέγεθος της σημερινής κρίσης, ωστόσο, ανοίγει τον δρόμο σε μια νέα στροφή. Όπως επισημαίνει ο οικονομικός ερευνητής και συγγραφέας Ντάνιελ Γέργκινγκ, «είναι σαφές ότι επιστρέφουμε σε ένα σύστημα μεικτής οικονομίας».


Σκότωσε όλη του την οικογένεια και αυτοκτόνησε

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ τραγωδία με φόντο την οικονομική κρίση αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος στις ΗΠΑ. Ο Έρβιν Αντόνιο Λούποε, ένας 40χρονος τεχνικός που έχασε τη δουλειά του, σκότωσε την επίσης άνεργη γυναίκα του και τα πέντε παιδιά του (στη φωτογραφία βλέπετε όλη την οικογένεια), πριν αυτοκτονήσει λίγες ώρες αργότερα. «Το μακελειό σχετίζεται με την απόλυσή του», δήλωσε ο υπαρχηγός της αστυνομίας του Λος Άντζελες Κένεθ Γκάρνερ. Ο Λούποε απολύθηκε από νοσοκομείο του Λος Άντζελες στο οποίο εργαζόταν. Σύμφωνα με τη διεύθυνση του νοσοκομείου, η απόλυσή του οφείλεται σε παράπτωμα στο οποίο είχε υποπέσει και όχι στην οικονομική κρίση. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι σε επιστολή που είχε στείλει ο ίδιος σε τοπικό ιδιωτικό δίκτυο αναφέρει πως ένας προϊστάμενός του τον ενθάρρυνε να αυτοκτονήσει, ενώ κατηγορεί το νοσοκομείο ότι δεν έκανε τίποτε για να τον βοηθήσει.
Τζορτζ Σόρος: Μεγαλύτερη η τωρινή κρίση από το Κραχ του ΄29

«ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ της σημερινής κρίσης είναι μεγαλύτερο σε σχέση με το κραχ του ΄29 και τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930». Αυτή την εκτίμηση έκανε από το Νταβός ο Αμερικανός μεγαλοεπενδυτής Τζορτζ Σόρος, δίνοντας ουσιαστικά το κλίμα της φετινής διάσκεψης. Τις εργασίες του 39ου Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ άνοιξε επισήμως ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν, η χώρα του οποίου έχει την τιμητική της φέτος μαζί με την Κίνα. Επιδεικνύοντας συναινετικό πνεύμα, όπως έκανε νωρίτερα ο Κινέζος ομόλογός του Γουέν Τζιαμπάο, ο Πούτιν κάλεσε τις ηγεσίες των υπόλοιπων χωρών να μην υιοθετήσουν πολιτικές απομονωτισμού και «οικονομικής ιδιοτέλειας». Υποστήριξε, ακόμη, ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αποφύγουν την «τυφλή πίστη» στην άποψη ότι το κράτος μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα. Απευθυνόμενος στους συνέδρους από το βήμα, ο Κινέζος πρωθυπουργός τάχθηκε υπέρ μιας «νέας παγκόσμιας οικονομικής τάξης», επισημαίνοντας ότι οι αλλαγές πρέπει να αρχίσουν «από τους θεσμούς του διεθνούς πιστωτικού συστήματος». Ο Γουέν Τζιαμπάο, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στην κοινωνική σταθερότητα της Κίνας, απηύθυνε «πρόσκληση συνεργασίας» στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ κάλεσε τις ηγεσίες των ανεπτυγμένων οικονομικά κρατών να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να ενεργήσουν με τέτοιον τρόπο, ώστε να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της κρίσης για τις αναπτυσσόμενες χώρες.