[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Η Ελλάδα στην προεδρία του ΟΑΣΕ

ΑΠΟ ΤΗΝ 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ η Ελλάδα έχει αναλάβει την προεδρία τού (μάλλον άγνωστου για το ευρύτερο κοινό) Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ/ ΟSCΕ). Το γεγονός δεν θα είχε ίσως ιδιαίτερο ενδιαφέρον άλλοτε. Σήμερα όμως έχει. Ο ΟΑΣΕ που ιδρύθηκε το 1975 (με τις συμφωνίες του Ελσίνκι) περιλαμβάνει στους κόλπους του πενήντα έξι (56) κράτη- μέλη από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ, Καναδάς), την Κεντρική Ασία, τη Ρωσία, κ.ά. Είναι έτσι ένας από τους λίγους κατ΄ ουσίαν ευρωπαϊκούς, περιφερειακούς οργανισμούς στον οποίο συνυπάρχουν Ρωσία, ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες. Καθώς η κύρια αποστολή του ΟΑΣΕ είναι να συμβάλλει στην πρόληψη και επίλυση των συγκρούσεων, η ανάληψη της προεδρίας από τη χώρα μας στην τρέχουσα συγκυρία αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον. Και τούτο γιατί ο Οργανισμός θα πρέπει «να διαχειριστεί» τις λεγόμενες «παγωμένες διενέξεις», κυρίως στην περιοχή του Καυκάσου και ιδιαίτερα την εξόχως λεπτή σύγκρουση ΡωσίαςΓεωργίας. Στη διαδικασία αυτή η Ελλάδα θα βρεθεί σε κάπως δύσκολη θέση, καθώς θα πρέπει να συμβιβάσει αφ΄ ενός την υπεράσπιση ορισμένων βασικών αρχών (όπως της εδαφικής ακεραιότητας, ανεξαρτησίας, κ.λπ.) και αφ΄ ετέρου τη διαφύλαξη των ιδιαίτερα καλών σχέσεών της με τη Ρωσία. Η τελευταία, ως γνωστόν, αναγνώρισε την απόσχιση και ανεξαρτησία της Νότιας Οσετίας και Αμπχαζίας, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την ελληνική στάση για την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας (και των προεκτάσεων αυτής λόγω Κυπριακού).

Η προεδρία μπορεί να αποκτήσει και πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς η Γαλλία προτείνει στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ να πραγματοποιηθεί η διάσκεψη κορυφής όπου θα εξεταστούν οι ρωσικές προτάσεις για τη δημιουργία «ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας». Πρόκειται για ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες προτάσεις οι οποίες σε μια πρώτη ανάγνωση αποβλέπουν στη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού νέου συστήματος ασφάλειας που θα ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις, συνθήκες και απειλές στην Ευρώπη. Σε μια δεύτερη, όμως, ανάγνωση πιστεύεται ότι αποσκοπούν στην υπονόμευση του ΝΑΤΟ και οπωσδήποτε της ιδέας διεύρυνσής του με Γεωργία και Ουκρανία. Με όλα αυτά, η ελληνική προεδρία θα βρεθεί μπροστά σε ενδιαφέρουσες προκλήσεις.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.