[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «Κανονική» ή «ασθενής χώρα»;

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ και ιδιαίτερα μετά το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα της περιόδου 1996-2004, πολλοί είχαμε θεωρήσει ότι η Ελλάδα έτεινε να γίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα. Μια χώρα που είχε κλείσει τις μεγάλες ιστορικές εκκρεμότητες και τραύματα, που είχε ξεπεράσει τις καταστάσεις του διάχυτου φόβου, ανασφάλειας, αβεβαιότητας, πολιτικών διώξεων (που όσοι τις ζήσαμε ως απτή πραγματικότητα και όχι από τη θαλπωρή της μεσαίας τάξης ξέρουμε τι πράγματι σημαίνουν). Μια χώρα που είχε κατακτήσει τη δημοκρατική σταθερότητα, θεσμούς και διαδικασίες, που είχε απαντήσει στο υπαρξιακό ερώτημα του «πού ανήκει, στη Δύση ή την Ανατολή» με την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μια χώρα ευρωπαϊκή δηλαδή, με κάποιες μη αμφισβητούμενες σταθερές αλλά και πολλά προβλήματα και αναζητήσεις, όπως οι υπόλοιπες χώρες της «παλαιάς Ευρώπης». Μια χώρα κάτι, ας πούμε, σαν τη… Δανία του Βορρά στον Μεσογειακό Νότο. Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν έγινε «κανονική» ευρωπαϊκή χώρα. Και, ακόμη χειρότερα, είναι ζήτημα εάν τελικά θέλει να γίνει. Η Ελλάδα ξαναπεριγράφεται ως η χώρα «ασθενής της Ευρώπης» μετά τα τελευταία γεγονότα και την αναταραχή που είναι εντελώς ακατανόητη για την Ευρώπη (γιατί βεβαίως αυτό που συνέβη πριν από λίγα χρόνια σε κάποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες- Παρίσι κ.λπ.- δεν έχει καμία σχέση με την ελληνική παθογένεια).

Και δεν έχει γίνει κανονική ευρωπαϊκή χώρα γιατί πρώτα απ΄ όλα αμφισβητούνται ορισμένες αυτονόητες σταθερές. Δεν μπορεί να γίνει κανονική ευρωπαϊκή χώρα γιατί, μεταξύ άλλων, ένα σημαντικό μέρος τής (καλλιτεχνικής/ επικοινωνιακής) διανόησης διαπνέεται από επαναστατικό οίστρο δεκάτου ενάτου αιώνα, θέλει κατακλυσμιαίες ανατροπές, φαίνεται ότι λυπάται βαθύτατα για την εξέλιξη της ιστορίας και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι στην Ευρώπη και όχι κάπου στη… Μ. Ανατολή ή ακόμη πιο πέρα. Μια διανόηση που φλυαρεί ακατάπαυστα για «οράματα», «δίκαια», «ρήξεις», «εναλλακτικές επιλογές» χωρίς να λέγει ουσιαστικά τίποτα, αλλά ταυτόχρονα όμως εμποδίζει οποιαδήποτε προσπάθεια για ουσιαστική αλλαγή, εκσυγχρονισμό, μεταρρύθμιση. Είναι όμως η διανόηση που κυριαρχεί και λειτουργεί ως διαμορφωτής απόψεων και αντιλήψεων (opinion leader). Είναι η διανόηση που «γνωρίζει την τιμή όλων των πραγμάτων αλλά την αξία κανενός…».

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.