Σοκ και δέος στη Γάζα

Οι τρομακτικές εικόνες νεκρών και τραυματιών στη Γάζα προκαλούν οργή στον αραβικό κόσμο, θίγουν μετριοπαθή αραβικά καθεστώτα ενώ, την ίδια ώρα, αποδυναμώνουν τον Παλαιστίνιο πρόεδρο, Μαχμούντ Αμπάς, αντίπαλο τη Χαμάς. 

Το Ισραήλ ανοίγει νέα μέτωπα, διακινδυνεύει να αποσταθεροποιηθεί και η Δυτική Όχθη στα παλαιστινιακά εδάφη αλλά και να αντιμετωπίσει νέες επιθέσεις στο βόρειο Ισραήλ από τους Λιβανέζους αντάρτες της Χεζμπολάχ.
“Από τη στιγμή που θα ρίξεις τη μπάλα, δεν μπορείς να ξέρεις πού θα σταματήσει”, λέει χαρακτηριστικά ο Μουίν Ραμπανί, πολιτικός αναλυτής στην Ιορδανία.

Η εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, σε εφαρμογή από τον Ιούνιο, κατέρρεε από τις αρχές Νοεμβρίου, αν και τυπικά, τερματίστηκε την περασμένη εβδομάδα από τη Χαμάς. Δεκάδες ρουκέτες έπληξαν το Ισραήλ ωστόσο η ισραηλινή κυβέρνηση απώθησε αρχικά την ιδέα για δυναμική απάντηση. 

Ωστόσο τα σχέδια γι’αυτό το ενδεχόμενο ήταν έτοιμα εδώ και μήνες, επισημαίνει η Jerusalem Post. Ήταν μια επιχείρηση “σοκ και δέους”: περισσότεροι από 100 τόνοι εκρηκτικά σε 100 στόχους παρέλυσαν τη Γάζα προκαλώντας- σύμφωνα με τους αρχικούς υπολογισμούς- 230 νεκρούς.
Στόχος; Η πρόκληση πραγματικού σοκ και δέους που, όμοιά τους, δεν είχε ζήσει η Γάζα από την κατάκτησή της από το Ισραήλ το 1967. 

Οι στόχοι στο έδαφος είχαν επιλεγεί από την Σιν Μπετ (Υπηρεσία Ασφάλειας του Ισραήλ) και την υπηρεσία πληροφοριών του στρατού. Μεταξύ αυτών ήταν οι βασικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Χαμάς, στρατόπεδα εκπαίδευσης και αποθήκες όπλων.

Το παρασκήνιο
Η απόφαση να επιχειρηθεί ένα τέτοιο πλήγμα κατά της Χαμάς το Σάββατο ελήφθη, σύμφωνα με πληροφορίες, στη διάρκεια του ισραηλινού συμβουλίου ασφάλειας την περασμένη Τετάρτη. Μυστική συνάντηση πραγματοποιήθηκε εκ νέου την Παρασκευή ανάμεσα στον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Εχούντ Ολμέρτ, τον υπουργό Άμυνας Εχούντ Μπαράκ και την υπουργό Εξωτερικών Τζίπι Λίβνι. Εκεί οριστικοποιήθηκε ο χρόνος της επιχείρησης, σύμφωνα με την Jerusalem Post.

Όμως, αρκετές από τις αποφάσεις που ελήφθησαν την Τετάρτη διέρευσαν στον Τύπο και ο Μπαράκ αποφάσισε να επιλέξει την στρατηγική της παραπλάνησης- “το Ισραήλ δεν θα απαντούσε”. Γι’αυτό και άνοιξε τα περάσματα στη Γάζα την Παρασκευή και άφησε να εννοηθεί ότι θα γινόταν άλλο συμβούλιο την Κυριακή, δηλαδή σήμερα, στο οποίο και θα αποφασιζόταν αν θα γινόταν τελικά επίθεση. Αυτό δημιούργησε την εντύπωση ότι το Ισραήλ αναβάλει προσωρινά την επιχείρηση ενώ στην πραγματικότητα, προετοιμαζόταν.

Τρεις οι στόχοι
Η επιχείρηση του Ισραήλ έχει τρεις στόχους, εκτιμούν οι αναλυτές:
-να σταματήσει τις επιθέσεις της Χαμάς,
-να σταματήσει το λαθρεμπόριο όπλων από την Αίγυπτο στη Γάζα
-να εμποδίσει τη στρατιωτική δραστηριότητα της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας

Το μεγάλο ερώτημα
Το μεγάλο ερώτημα ωστόσο αυτή τη στιγμή για το Ισραήλ συνδέεται με τη δεύτερη φάση της επιχείρησης: αν και πότε θα πραγματοποιηθεί χερσαία εισβολή στη Γάζα καθώς και πόσο θα κρατήσει.

Κακό ιστορικό
Ο πόλεμος με τη Χεζμπολάχ στο Λίβανο το καλοκαίρι του 2006, επίσης άρχισε με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Το Ισραήλ πίστευε τότε πως αυτό και μόνο θα ήταν αρκετό να σταματήσει τις ρουκέτες της Χεζμπολάχ. Όταν όμως αυτό δεν έγινε, τότε αποφασίστηκε να εμπλακούν και χερσαίες δυνάμεις. Τα αποτελέσματα κάθε άλλο παρά ικανοποίησαν το Ισραήλ.

Και σήμερα στο Ισραήλ είναι έκδηλη η ανησυχία για το ενδεχόμενο να επαναληφθεί η αποτυχία του Λιβάνου. Προς το παρόν, ο Μπαράκ δεν μιλάει για ευρείας κλίμακας επιχείρηση. Προετοιμάζει πάντως για την πιθανότητα, το μέτωπο αυτό να παραμείνει ανοιχτό τις επόμενες εβδομάδες. Το πώς ακριβώς θα κλείσει λέγεται ότι, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί…

Γιατί τώρα
Γιατί όμως το Ισραήλ επιχειρεί με τέτοιο τρόπο τώρα; Πιστεύουν πράγματι οι ηγέτες του ότι μπορεί να σταματήσει τις ρουκέτες από τη Γάζα; Και άλλες  ισραηλινές κυβερνήσεις είχαν προσπαθήσει στο παρελθόν να κλείσουν αυτό το μέτωπο αλλά οι στρατηγικές που επέλεξαν απέτυχαν.

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής, επισημαίνει το BBC σε ανταπόκρισή του από την Ιερουσαλήμ, πως οι ηγέτες του Ισραήλ πραγματοποιούν μια παράλληλη εκστρατεία αυτήν την περίοδο-προεκλογική.

Στις 10 Φεβρουαρίου αναμένεται να πραγματοποιηθούν οι βουλευτικές εκλογές. Μέχρι τώρα, οι ισραηλινοί πολίτες δεν έδειχναν ικανοποιημένοι από τον τρόπο που αντιμετώπισε η κυβέρνησή τους την ελεγχόμενη από τη Χαμάς Γάζα-αυτό που οι ίδιοι αποκαλούν “Χαμαστάν”. Είναι ενδεικτικό άλλωστε το γεγονός ότι ο ηγέτης του δεξιού κόμματος Λικούντ της αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ακραίος στις θέσεις του, διατηρεί το προβάδισμα στις περισσότερες δημοσκοπήσεις. Είναι λογικό, επομένως- επισημαίνουν παρατηρητές- η σημερινή κυβέρνηση, ένας  συνασπισμός ανάμεσα στο κεντρώο Καντίμα και το κεντροαριστερό Εργατικό, να μην θέλει να χαρακτηριστεί αναποφάσιστη σε μια τόσο κρίσιμη πολιτικά στιγμή.

Ο παράγοντας Ομπάμα
Είναι επίσης πιθανό, η έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης στη Γάζα να συνδέεται και με τον “παράγοντα Ομπάμα”: η επίθεση πραγματοποιείται ενώ η φιλο-ισραηλινή κυβέρνηση Μπους διανύει τις τελευταίες μέρες της. Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα-ορκίζεται στις 20 Ιανουαρίου- πιστεύεται πως βλέπει με μεγαλύτερη συμπάθεια τους Παλαιστινίους σε σύγκριση με τον απερχόμενο πρόεδρο. Ωστόσο και ο ίδιος έχει εκφράσει στο παρελθόν την υποστήριξή του προς το Ισραήλ.