Η χρονιά της παγκόσμιας κρίσης και του Ομπάμα

Η χρονιά που πλησιάζει στο τέλος της σημαδεύτηκε από την πρώτη παγκόσμια οικονομική κρίση και την εκλογή του πρώτου μαύρου προέδρου στην ιστορία των ΗΠΑ. Αυτά και μόνο αρκούν για να γραφτεί στην Ιστορία με έντονα γράμματα. Αναρίθμητα ακόμα γεγονότα- άλλα τραγικά, όπως η προσθήκη επιπλέον 75 εκατομμυρίων στον κατάλογο των πεινασμένων, και άλλα κωμικοτραγικά, όπως η εκτόξευση δύο Ιρακινών υποδημάτων εναντίον του Τζορτζ Μπους- συνέθεσαν την καθημερινότητα του πλανήτη αυτούς τους δώδεκα μήνες. Ακολουθούν 10+1 από τα σημαντικότερα…

Το τέλος της ευημερίας
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ οικονομική κρίση ξέσπασε πιο γρήγορα απ΄ ό,τι προβλεπόταν. Οι πολύ υψηλές τιμές του πετρελαίου, που έφθασε τον Ιούλιο τα 147 δολάρια το βαρέλι, οδήγησαν σε μεγάλη αύξηση στις τιμές των τροφίμων και στην παγκόσμια ύφεση. Η πιστωτική κρίση οδήγησε σε χρεοκοπία μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε πολλές χώρες και είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας και την κατάρρευση της αγοράς ακινήτων. Πολλές κυβερνήσεις έριξαν δισεκατομμύρια στην οικονομία για να αντιμετωπισθεί η κρίση. Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε επίσημα ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ύφεση από τον Δεκέμβριο του 2007. Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας προέβλεψε ότι έως το τέλος του 2009 θα έχουν χαθεί παγκοσμίως λόγω της κρίσης 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας «κυρίως στους τομείς των κατασκευών, των οικονομικών υπηρεσιών και της αυτοκινητοβιομηχανίας». Έτσι, για πρώτη φορά οι άνεργοι παγκοσμίως θα ξεπεράσουν τα 200 εκατομμύρια.

Μπαράκ Ομπάμα, 44ος πρόεδρος των ΗΠΑ
ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ εκλογική νίκη και μια προεκλογική εκστρατεία που έσπασε όλα τα ρεκόρ. Σε μια από τις πιο σκληρές μάχες για την εξασφάλιση του χρίσματος του Δημοκρατικού Κόμματος ο Μπαράκ Ομπάμα όχι μόνο κατάφερε να κερδίσει τη Χίλαρι Κλίντον, η οποία στην αρχή θεωρείτο αδιαφιλονίκητο φαβορί, αλλά στην πορεία συγκέντρωσε τα περισσότερα χρήματα, τους περισσότερους εθελοντές και ήταν αυτός που χρησιμοποίησε για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο βαθμό το Διαδίκτυο κινητοποιώντας τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Την 4η Νοεμβρίου ο 47χρονος γερουσιαστής του Ιλινόις, απόφοιτος του Κολούμπια και του Χάρβαρντ, έγινε ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος των ΗΠΑ, έχοντας για σύνθημά του το μήνυμα της ελπίδας και της αλλαγής και προτεραιότητες την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και την προώθηση σχεδίου ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για όλους τους Αμερικανούς.

Χαμηλές επιδόσεις έξω από τη «Φωλιά του Πουλιού»
ΗΤΑΝ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ στοίχημα της Κίνας και της φιλοδοξίας της να δείξει το νέο της πρόσωπο στον υπόλοιπο κόσμο. Παρά τις απειλές για εμπάργκο που ακούστηκαν κατά καιρούς ακόμη και από επίσημα χείλη, οι Ολυμπιακοί του Πεκίνου άρχισαν στις 8 Αυγούστου με μια τελετή που επιμελήθηκε ο σκηνοθέτης Ζαν Γιμού στη «Φωλιά του Πουλιού». Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό, στις εξέδρες βρέθηκαν 80 ηγέτες και η Κίνα πέτυχε τον στόχο της να κατακτήσει τα περισσότερα μετάλλια. Ωστόσο, στο θέμα του Θιβέτ και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που θυμήθηκε όλος ο πλανήτης με την ευκαιρία των Αγώνων, οι επιδόσεις του Πεκίνου δεν ήταν καθόλου καλές. «Το Θιβέτ κάνει τη Φλόγα να τρεμοσβήνει», έγραφε ο ξένος Τύπος για τις διαμαρτυρίες των ακτιβιστών και την εικόνα των Κινέζων με τα μπλε κοστούμια και τα μαύρα που έπαιζαν τον ρόλο της ομάδας περιφρούρησης. Οι Ολυμπιακοί υπενθύμισαν, επίσης, ότι το Πεκίνο πνίγεται στο νέφος.

Η ρωσική αρκούδα βρυχάται
ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ της Γεωργίας εισήλθαν τον Αύγουστο στο έδαφος τής υπό απόσχιση φιλορωσικής γεωργιανής Δημοκρατίας της Νότιας Οσετίας, όπου η Ρωσία διατηρεί ειρηνευτικές δυνάμεις. Έγιναν καταγγελίες για αγριότητες εκ μέρους των Γεωργιανών και οι Ρώσοι έστειλαν στην περιοχή συντριπτικά ανώτερες στρατιωτικές δυνάμεις, οι οποίες απώθησαν τους Γεωργιανούς και μπήκαν μέσα στο έδαφος της Γεωργίας, από το οποίο αποχώρησαν σταδιακά. Κατηγορίες για γενοκτονία αντηλλάγησαν εκατέρωθεν, ενώ η Μόσχα αναγνώρισε αμέσως την ανεξαρτησία της Νότιας Οσετίας, καθώς και της Αμπχαζίας, της άλλης υπό απόσχιση γεωργιανής Δημοκρατίας. Μεγάλο μέρος της υποδομής της Γεωργίας καταστράφηκε και 160.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν. Η Δύση υποστήριξε ενεργά τον φιλοαμερικανό πρόεδρο της Γεωργίας Μιχαήλ Σαακασβίλι. Στη διάρκεια της κρίσης, αμερικανικά πολεμικά πλοία κατέπλευσαν στα γεωργιανά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Η ενέργεια αυτή εκνεύρισε τους Ρώσους οι οποίοι, ως απάντηση, έστειλαν τον Σεπτέμβριο στη Βενεζουέλα του Ούγκο Τσάβες δύο στρατηγικά βομβαρδιστικά Τu160 καθώς και έναν στολίσκο με επικεφαλής το πυρηνοκίνητο καταδρομικό «Μέγας Πέτρος», ο οποίος πραγματοποίησε κοινές ασκήσεις με τις βενεζουελανικές δυνάμεις δύο βήματα από τις ΗΠΑ.

Τρόμος στη Βομβάη
26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ του 2008.

Δέκα τρομοκράτες με αυτόματα και χειροβομβίδες εξαπολύουν συντονισμένα χτυπήματα σε δέκα στόχους στη Βομβάη- ανάμεσά τους τα πολυτελή ξενοδοχεία «Ταζ Μαχάλ» (φωτό) και «Όμπεροϊ». Συνολικά 60 ώρες θα περάσουν μέχρι να τερματιστεί η βία και στο διάστημα αυτό εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν όμηροι. Τουλάχιστον 164 άνθρωποι σκοτώνονται, ανάμεσά τους 30 ξένοι υπήκοοι. Νεκροί θα πέσουν και οι εννέα από τους 10 δράστες- μόνος ένας θα συλληφθεί ζωντανός, ο 25χρονος Μοχάμεντ Ατζμάλ Κασάμπ. Θα υποστηρίξει πως και οι 10 έφτασαν από το Πακιστάν και πως είχαν εκπαιδευτεί από την οργάνωση Λασκάρ-ε-Τάιμπα, η οποία έχαιρε επί χρόνια της υποστήριξης των πακιστανικών μυστικών υπηρεσιών. «Κανείς δεν θέλει πόλεμο, δεν είναι ο πόλεμος το θέμα, το θέμα είναι η πάταξη της τρομοκρατίας», δήλωσε χθες ο Ινδός πρωθυπουργός. Η ένταση ανάμεσα στους δύο πυρηνικούς γείτονες και μακροχρόνιους αντιπάλους, ωστόσο, βρίσκεται και πάλι σε οριακό σημείο.

Οι πειρατές ξανάρχονται
ΚΑΙ ΞΑΦΝΙΚΑ, οι πειρατές βγήκαν από τις κινηματογραφικές οθόνες και εισέβαλαν ξανά στη ζωή μας. Σχεδόν εκατό πλοία δέχθηκαν φέτος επίθεση από πειρατές ανοιχτά της Σομαλίας· 39 πλοία, ανάμεσά τους και τέσσερα ελληνικών συμφερόντων, καταλήφθηκαν και 19 βρίσκονται ακόμα στα πειρατικά χέρια-ανάμεσά τους, ένα σαουδαραβικό υπερδεξαμενόπλοιο με 2.000.000 βαρέλια πετρελαίου και ένα ουκρανικό πλοίο φορτωμένο με τεθωρακισμένα. Τουλάχιστον 100.000.000 ευρώ λέγεται πως έχουν λάβει ως λύτρα οι Σομαλοί πειρατές τον τελευταίο χρόνο, τουλάχιστον 50.000.000 ευρώ έχει κοστίσει αυτή η ιστορία σε όλους μας – διότι όταν τα ναυτιλιακά ασφάλιστρα εκτινάσσονται στα ύψη, το κόστος μεταβιβάζεται. Περισσότερα από 20 πολεμικά πλοία διαφόρων χωρών, ανάμεσά τους και μια ευρωπαϊκή αρμάδα υπό ελληνική διοίκηση, περιπολούν σήμερα στην περιοχή. Η Γερμανία ζήτησε χθες τη συγκρότηση διεθνούς δικαστηρίου για τη δίωξη των πειρατών. Μέχρι στιγμής πάντως έχουν συλληφθεί ελάχιστοι. Στη φωτογραφία κάτω σομαλός πειρατής Ισλαμιστές – κεμαλιστές 2-0
ΜΕ ΕΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΗΤΗΡΙΟ 162 σελίδων άρχισε τον Μάρτιο στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας η δίκη του ισλαμικού Κόμματος Ευημερίας και Ανάπτυξης για «δραστηριότητες κατά του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους». Το κόμμα του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες γλιτώνοντας από τη δαμόκλειο σπάθη της απαγόρευσης- και η Τουρκία από τον φόβο ότι θα βυθιστεί στο χάος- στις 31 Ιουλίου. Η απόφαση του Δικαστηρίου χαρακτηρίστηκε ως νίκη των ισλαμιστών έναντι των κεμαλιστών. Δεν ήταν η μόνη: Οι Αρχές συνέλαβαν 86 άτομα, ανάμεσά τους στρατιωτικούς, πολιτικούς, πανεπιστημιακούς και δημοσιογράφους για συμμετοχή στην παρακρατική οργάνωση Εργκένεκον, η οποία, σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, σχεδίαζε να ανατρέψει με στρατιωτικό πραξικόπημα τον Ερντογάν στις 7 Ιουλίου. Το «όχι» της Ιρλανδίας
ΜΕ ΜΙΑ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ 53,4%, οι Ιρλανδοί ψηφοφόροι απέρριψαν τον Ιούνιο σε δημοψήφισμα τη Συνθήκη της Λισαβώνας για τη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να καταστεί δυνατή η λειτουργία της μετά τη διεύρυνσή της (πρόκειται για τη Συνθήκη που αντικατέστησε το Σύνταγμα της Ε.Ε. που απορρίφθηκε με δημοψηφίσματα το 2005). Η Ευρώπη «πάγωσε», καθώς μια μικρή ευρωπαϊκή χώρα κατέστησε αδύνατη την εφαρμογή της Συνθήκης- και κατ΄ επέκταση την περαιτέρω λειτουργία της Ένωσης…-, όμως η λύση βρέθηκε. Η ιρλανδική κυβέρνηση του Μπράιαν Κόουεν ανακοίνωσε πως έλαβε εγγυήσεις από την Ε.Ε. στα θέματα που ανησυχούν τους Ιρλανδούς ψηφοφόρους- φορολογία, ουδετερότητα, διατήρηση του Ιρλανδού επιτρόπου…- και το 2009 θα διεξαχθεί ένα δεύτερο δημοψήφισμα με το ίδιο θέμα: την έγκριση της Συνθήκης της Λισαβώνας.

Τα απομεινάρια της Γιουγκοσλαβίας
ΣΤΙΣ 17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ το Κοινοβούλιο του Κοσόβου ανακήρυξε την ανεξαρτησία της πρώην γιουγκοσλαβικής επαρχίας, την οποία έχουν αναγνωρίσει μέχρι στιγμής 53 χώρες-μέλη του ΟΗΕ. Τον Οκτώβριο, έπειτα από αίτημα της Σερβίας και παρά την αντίθεση των ΗΠΑ, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε την παραπομπή του θέματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, προκειμένου να εκφέρει άποψη για το «κατά πόσο η μονομερής ανακήρυξη ανεξαρτησίας είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο». Δώδεκα χρόνια μετά το ξέσπασμα του γιουγκοσλαβικού εμφυλίου ένας άλλος πρωταγωνιστής του επανεμφανίστηκε. Η σύλληψη του Σερβοβόσνιου ηγέτη Ράντοβαν Κάρατζιτς στις 18 Ιουλίου στο Βελιγράδι, όπου ζούσε έχοντας αλλάξει εντελώς την εμφάνισή του (φωτό), οδήγησε στη μεταφορά του στην Ολλανδία όπου διεξάγεται η δίκη του στο Διεθνές Δικαστήριο με την κατηγορία της γενοκτονίας.

Μιανμάρ, μια συνεχιζόμενη καταστροφή
ΔΕΝ ΗΤΑΝ Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ανθρωπιστική καταστροφή της χρονιάς, ήταν όμως η πιο κραυγαλέα. Ο κυκλώνας Ναργκίς έφτασε στη στρατοκρατούμενη Μιανμάρ στις 2 Μαΐου· σχεδόν οκτώ μήνες αργότερα εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των νεκρών αφού η χούντα έπαψε, για ευνόητους πολιτικούς λόγους, να μετράει… Επισήμως, έχουμε μείνει στους 90.000 νεκρούς και τους 56.000 αγνοουμένους, δεν είναι λίγοι όμως αυτοί που εκτιμούν πως συνολικά έχασαν τη ζωή τους, από τον ίδιο τον κυκλώνα ή τα παρεπόμενά του, ένα εκατομμύριο άνθρωποι. «Μήπως θα έπρεπε να εισβάλουμε στη Μιανμάρ;», αναρωτιόταν το περιοδικό «Τime» στις 11 Μαΐου, τότε που το στρατιωτικό καθεστώς εξακολουθούσε να βάζει χίλια εμπόδια στην άφιξη ξένης βοήθειας. Φυσικά, καμία εισβολή δεν έγινε και η χούντα εξακολουθεί να διαφεντεύει τη χώρα. Στη φωτογραφία πάνω πολίτες προσπαθούν να προφυλαχθούν από τον κυκλώναπου τους βρήκε στο δρόμο. Το ρομάντζο κορυφώνεται
Η ΣΕΜΝΗ ΤΕΛΕΤΗ πραγματοποιήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου στο Μέγαρο Ηλυσίων από τον δήμαρχο του Όγδοου Διαμερίσματος και παρουσία 20 καλεσμένων. Ο γάμος του Νικολά Σαρκοζί και της Κάρλα Μπρούνι (φωτό) ήταν η κορωνίδα ενός ρομάντζου που απασχολούσε νυχθημερόν τα μέσα ενημέρωσης σε σημείο που ενόχλησε τους Γάλλους και τσαλάκωσε την εικόνα του προέδρου τους. Αν έχει μια σημασία για τον υπόλοιπο κόσμο, είναι ότι από τότε ο Σαρκοζί έδειξε να αφιερώνεται περισσότερο στα πολιτικά του καθήκοντα, μεταξύ άλλων και σε αυτά του προεδρεύοντος της Ε.Ε., και λιγότερο στις αισθηματικές του ανάγκες. Η Κάρλα Μπρούνι έκανε πρεμιέρα ως Πρώτη Κυρία στο παλάτι του Μπάκιγχαμ με ένα ντύσιμο που εντυπωσίασε τους Βρετανούς και μια υπόκλιση στη βασίλισσα Ελισάβετ, την οποία, όπως αποκάλυψε η ίδια, είχε προβάρει πολλές ώρες με τη βοήθεια της ιέρειας της ροκ Μάριαν Φέιθφουλ. Όταν, πάντως, ο Σαρκοζί επισκέφθηκε την Αθήνα στις 6 Ιουνίου, η Κάρλα δεν ήρθε.