Το ουίσκι θέλει την εκπαίδευσή του

Τα σινγκλ μολτ ουίσκι κατείχαν ανέκαθεν μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου. Από πιτσιρίκος, τότε που άνοιγα στα κρυφά το παλιό ξύλινο ντουλάπι με τα ποτά του πατέρα μου, γοητευόμουν από το καπνιστό άρωμά τους και την άγρια γεύση τους.

Ως ενήλικος, είχα την πρώτη εμπειρία μου με τα σινγκλ μολτ στο πανεπιστήμιο, όταν μαζί με μερικούς φίλους απέκτησα ένα μπουκάλι Laphroaig, ένα από τα πιο καπνιστά και δυνατά σκωτσέζικα ουίσκι. Αυτή η πρώτη εμπειρία, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι αρκετή για να με κρατήσει για πάντα μακριά τους. Το δυνατό άρωμα του Laphroaig ήταν αρκετό για να με κάνει να μορφάσω, καθώς η καπνιστή γεύση του συγκρούσθηκε με τον ανώριμο και αμύητο ουρανίσκο μου. Η αντίδρασή μου, συνηθισμένη σε όσους πίνουν για πρώτη φορά μολτ ουίσκι, αποκαλείται από τους ειδικούς «the whisky face», κάτι σαν «η ξινίλα από το ουίσκι» και κάνει το ποτό αυτό δύσκολο για τους νέους πότες.

Ο παππούς με τις παντόφλες. Αυτό το φράγμα της γεύσης, το οποίο χαίρομαι να δηλώσω ότι τελικά ξεπέρασα, είναι ιδιαίτερα προβληματικό για τους ποτοποιούς, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με τη μάλλον σοβαρή και παλιομοδίτικη εικόνα του, ως ποτού για τραπεζίτες που καπνίζουν τσιμπούκι και φορούν παντόφλες. «Μερικοί άνθρωποι είναι τελείως αρνητικοί στο μολτ ουίσκι επειδή, πρώτον, μπορεί να ήταν ιδιαίτερα δριμύ το μολτ που δοκίμασαν για πρώτη φορά, πριν μάθουν να το εκτιμούν και δεύτερον, επειδή πολλοί νεαροί καταναλωτές το συνδέουν μόνο με… τσιμπούκι και παντόφλες», λέει ο Στιβ Γουντ διευθυντής στο τμήμα των Εξαιρετικά Ποιοτικών Ουίσκι (Ρremium Whiskies) στη γιγάντια εταιρεία οινοπνευματωδών Diageo, η οποία έχει στον κατάλογό της 27 αποστακτήρια και επτά εκατομμύρια βαρέλια ουίσκι στη Σκωτία.

Η Diageo κυκλοφόρησε έναν χάρτη γεύσης των σινγκλ μολτ, προσπαθώντας να αλλάξει την εικόνα τους, να βρει νέους καταναλωτές και να ενθαρρύνει αυτούς που ήδη πίνουν ουίσκι να δοκιμάσουν κι άλλα. Χρησιμοποιώντας τις «μύτες» της, δηλαδή τους ειδικούς της στο ουίσκι, η Diageo επινόησε ένα σύστημα που τοποθετεί κάθε σινγκλ μολτ, όχι μόνο τα δικά της, σε μια κλίμακα γεύσης. Ο χάρτης αυτός είναι μοναδικός, επειδή κατατάσσει τα ουίσκι ανάλογα με τη γεύση τους και όχι ανάλογα με την περιοχή στην οποία παράγονται, καθώς αυτά που προέρχονται από την ίδια περιοχή δεν έχουν πάντα την ίδια γεύση και τα ίδια χαρακτηριστικά.

Οι άξονες. «Ο χάρτης χρησιμοποιεί έναν κάθετο άξονα, που αρχίζει από τη λεπτή γεύση και φτάνει στην καπνιστή και έναν οριζόντιο άξονα που πηγαίνει από την ελαφριά γεύση στην πλούσια. Ο πρώτος άξονας αφορά την ποσότητα της τύρφης, που χρησιμοποιείται στο ουίσκι, όταν θερμαίνεται το κριθάρι για να στεγνώσει (η τύρφη είναι αυτή που δίνει στο ουίσκι την καπνιστή γεύση του), ενώ ο δεύτερος άξονας αφορά τη διαδικασία απόσταξης και το πώς η ωρίμαση αρχίζει να αλλάζει τη γεύση», λέει ο Γουντ. «Κάναμε πολλές έρευνες τους τελευταίους 18 μήνες και ανακαλύψαμε πως οι άνδρες 25-35 ετών φιλοδοξούν όλοι τους να πίνουν κάποτε σινγκλ μολτ. Όλοι μας μεγαλώνουμε με μερικά πράγματα που πιστεύουμε πως θα καταλάβουμε μεγαλώνοντας», λέει ο Γουντ. «Ξέρουμε, επίσης, ότι ο κόσμος βρίσκει ποιο ουίσκι τού αρέσει ανάλογα με το αν είναι απαλό ή όχι. Απαλό είναι η λέξη που χρησιμοποιείται ξανά και ξανά, αλλά αν το ψάξεις λίγο πιο βαθιά, βρίσκεις πως για τους περισσότερους απαλό σημαίνει, στην πραγματικότητα, όχι καπνιστό».


Πώς να απολαύσετε το ουίσκι

ΤΟ ΠΟΤΗΡΙ
Για να εκτιμήσετε πλήρως ένα σινγκλ μολτ, χρησιμοποιήστε ένα ποτήρι ανοιχτό κάτω (μπολ) που να σχηματίζει καμπύλη προς τα μέσα και να στενεύει προς την κορυφή του. Αυτό το ποτήρι συγκεντρώνει στη μύτη το «μπουκέ», τα αρώματα του ουίσκι, και διατηρεί τη γεύση.

ΤΟ ΑΡΩΜΑ
Όταν μυρίζετε ένα σινγκ μολτ, μη βάζετε πολύ κοντά τη μύτη σας, επειδή έτσι θα μυρίσετε μόνο το οινόπνευμα και όχι τα λεπτά αρώματα του ουίσκι. Αν κουνήσετε το ποτήρι, θα βοηθήστε να απελευθερωθούν τα αρώματά του.

ΤΟ ΝΕΡΟ
Πολλοί λάτρεις του ουίσκι προσθέτουν νερό στο μολτ τους. Έτσι αλλάζει η σύνθεση του ποτού και απελευθερώνονται περισσότερα αρώματα.

Ο ΠΑΓΟΣ
Τα παγάκια στο μολτ δεν αρέσουν σε όλους, όμως κάνουν το ποτό πιο δροσιστικό. Μπορούν επίσης να παγώσουν ένα μολτ με λεπτή γεύση, ώστε να σερβιριστεί ως απεριτίφ. Ωστόσο, ο πάγος μπορεί να σας εμποδίσει να εκτιμήσετε πλήρως τις πιο λεπτές ποιότητες του ποτού.

ΤΑ ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ
Η ανάμειξη ενός σινγκλ μολτ με αναψυκτικό κόλας είναι πολύ αμφισβητούμενη. Νέες γεύσεις θα δημιουργηθούν μέσω της κόλας. Ωστόσο, θα καλύψει την πλήρη κλίμακα των γεύσεων που υπάρχουν στο μολτ.

Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΣΤΙΓΜΗ
Ο Μάρτιν Σο, ο επικεφαλής του μπαρ στο «Βonds Restaurant & Βar», λέει πως η καλύτερη στιγμή για να δοκιμάσεις ένα ουίσκι είναι στις 11 π.μ., όταν το στομάχι είναι άδειο και οι γευστικοί κάλυκες στον ουρανίσκο και τη γλώσσα έχουν τη μεγαλύτερη ευαισθησία.


Single malt versus blended

Το σινγκλ μολτ ουίσκι (στην Ελλάδα τα αποκαλούμε απλώς «μολτ») είναι το απλό ουίσκι βύνης, το οποίο παρασκευάζεται μόνο από νερό, κριθάρι και μαγιά και προέρχεται από ένα αποστακτήριο. Περισσότερο συνηθισμένα είναι τα blended ουίσκι. Είναι αυτά που αποκαλούμε απλώς «ουίσκι» και αποτελούν το 90% των σκωτσέζικων ουίσκι. Παράγονται από την ανάμιξη μολτ με άλλα κατώτερης ποιότητας ουίσκι- αυτά που παράγονται από διάφορα δημητριακά. Η ηλικία στα blended ουίσκι αναφέρεται στην ηλικία του νεώτερου μολτ που περιέχουν.
Χορτάρι, τσιζκέικ και μπάρμπεκιου

Πριν από λίγες ημέρες, ο Γουντ με κάλεσε στο Λονδίνο για να κάνουμε μαζί ένα ταξίδι στον χάρτη των σινγκλ μολτ. Άρχισα δοκιμάζοντας ένα Rosebank, λεπτό μολτ 12 ετών και ένα Glenkinchie, μολτ 12 ετών από μια περιοχή κοντά στο Εδιμβούργο. Το πρώτο έπρεπε να έχει γεύση «από χορτάρι και μελίτωμα φυτών» και το δεύτερο να φέρνει στον νου μνήμες από τσιζκέικ λεμονιού. Εντόπισα το χορτάρι στο Rosebank, όμως δεν κατάλαβα ούτε υπαινιγμό από τσιζκέικ λεμονιού στο Glenkinchie. «Γεύεσαι αυτό που γεύεσαι και δεν υπάρχουν λάθος απαντήσεις στη δοκιμή ενός ουίσκι», λέει ο Γουντ. «Αν λοιπόν αισθάνεσαι κάτι στη γεύση, σημαίνει ότι αυτό το κάτι υπάρχει». Το Singleton of Dufftown είναι η απάντηση της Diageo στη ζήτηση ενός εξαιρετικά απαλού σινγκλ μολτ. Το Τalisker των 10 ετών, ένα σινγκλ μολτ που παράγεται στο νησί Σκάι, «είναι φτιαγμένο από τις θάλασσες, όταν το γεύεσαι βρίσκεις τη θαλασσινή αλμύρα που περνάει μαζί με την καπνιστή γεύση, συχνά το περιγράφουν ως μπάρμπεκιου στην παραλία», λέει ο Γουντ. Το Lagavulin από την άλλη είναι μια φωτιά στην παραλία. Συχνά το χαρακτηρίζουν το «Ιερό Δισκοπότηρο» των δυνατών καπνιστών ουίσκι, έχει ένα καπνιστό τελείωμα που έρχεται σε αντίθεση με την απαλότητα των ξερών βερίκοκων και του ρεικιού που υπάρχουν στη γεύση του.