Αθωώνουν τώρα τα λίπη για τις καρδιοπάθειες

Επί 30 χρόνια μας έλεγαν να τρώμε λιγότερα λιπαρά. Κι όμως, οι ειδικοί λένε ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως ο περιορισμός των λιπαρών βοηθά στη βελτίωση της υγείας μας.

Τον τελευταίο καιρό οι Ταϊλανδοί πληρώνουν πολύ περισσότερα για τη διατροφή τους. Ο λόγος; Αγοράζουν πανάκριβα μπουκάλια πολυακόρεστων ελαίων, αντί για το φθηνό λάδι καρύδας που χρησιμοποιούσαν επί αιώνες. Ακολουθούν λοιπόν την μόδα που θέλει τη διατροφή με χαμηλά λιπαρά να προστατεύει την υγεία τους. Η ιστορία αυτή δείχνει πόσο απλό και λανθασμένο είναι το δόγμα για τη δημόσια υγεία που ισχύει εδώ και 30 χρόνια. Όλα άρχισαν από μια επιτροπή της αμερικανικής γερουσίας με επικεφαλής τον Τζορτζ Μακγκόβερν, η οποία το 1977 κατέληξε σε μια έκθεση η οποία πρότεινε μια πολιτική προώθησης διατροφής με χαμηλά λιπαρά προκειμένου να περιορισθούν οι καρδιοπάθειες. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η έκθεση περιείχε πολύ λίγες αποδείξεις. Το εντυπωσιακό είναι η ανθεκτικότητα αυτής της απλουστευτικής θεωρίας, παρ΄ ότι συχνά διεξάγονται έρευνες που τη διαψεύδουν. Πλέον, όχι μόνο διακόπτει υγιείς διατροφικές συνήθειες που επικρατούσαν επί χιλιετίες σε πολλά μέρη του κόσμου, αλλά υπάρχουν και ενδείξεις ότι συμβάλλει στην εξάπλωση της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Δέκα χρόνια μετά την έκθεση Μακγκόβερν, το υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ άρχισε μια έρευνα για τη σχέση χαμηλών λιπαρών με τον περιορισμό καρδιοπαθειών. Δεν δημοσιεύθηκε ποτέ. Έντεκα χρόνια αργότερα τερματίστηκεεάν τα συμπεράσματά της υποστήριζαν την επικρατούσα θεωρία είναι σίγουρο ότι θα τα είχαμε μάθει. Το 2000, μια ομάδα επιστημόνων ανέλυσε 27 από τις μεγαλύτερες έρευνες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 18.000 άνθρωποι και βρήκε ότι η διατροφή χαμηλών λιπαρών δεν έχει κανένα σημαντικό αποτέλεσμα όσον αφορά τη θνησιμότητα ούτε καν στους θανάτους από καρδιακά επεισόδια. Δύο χρόνια μετά, μια άλλη έρευνα κατά την οποία παρακολουθήθηκαν 20.000 γυναίκες επί 8 χρόνια, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια δίαιτα με χαμηλά λιπαρά δεν επηρέασε καθόλου τον περιορισμό των καρδιοπαθειών ή του σωματικού βάρους. Η παχυσαρκία
Άραγε πόσο αποτελεσματική έχει υπάρξει η πολιτική περιορισμού κατανάλωσης λιπαρών στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και των καρδιοπαθειών; Η αύξηση της παχυσαρκίας σε ΗΠΑ και Ευρώπη άρχισε τη δεκαετία του ΄80, λίγα χρόνια μετά την υιοθέτηση της πολιτικής αυτής. Τα προηγούμενα 20 χρόνια τα επίπεδα παχυσαρκίας ήταν σταθερά. Έκτοτε, Αμερικανοί και Βρετανοί καταναλώνουν λιγότερα λιπαρά και παρ΄ όλα αυτά είναι πιο παχείς και τα κρούσματα διαβήτη αυξάνονται εντυπωσιακά. Εκατομμύρια Ασιάτες έχουν επί χιλιετίες χρησιμοποιήσει λάδι καρύδας που είναι πλούσιο σε λιπαρά και όμως μέχρι την άφιξη της δυτικής διατροφής δεν είχαν κανένα πρόβλημα παχυσαρκίας. Πλέον, όμως, έχουν.

Το κορεσμένο λίπος είναι ουσιαστικό κομμάτι της φυσιολογίας μας. Το χρειαζόμαστε για να απορροφούμε βιταμίνες και είναι απαραίτητο για το ανοσοποιητικό μας σύστημα καθώς βοηθά στην αντιμετώπιση λοιμώξεων. Και υπάρχει και άλλο ένα πρόβλημα με τα λεγόμενα «υγιή» πολυακόρεστα λιπαρά: αρκετές από τις τροφές που τα περιέχουν επιβαρύνουν το συκώτι, επιταχύνουν τη γήρανση και έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν την επιβράδυνση της νοητικής λειτουργίας σε ζώα που βρίσκονται σε κατάσταση στρες.


Υδατάνθρακες, σάκχαρο και τριγλυκερίδια

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ η εξήγηση που ανατρέπει την επικρατούσα άποψη; Όταν περιορίζουμε τα λιπαρά στη διατροφή μας, τείνουμε να καταναλώνουμε περισσότερους διυλισμένους υδατάνθρακες, συνήθως ως ζάχαρη. Είναι πιθανό να καταναλώσει κάποιος μια επίσημα «υγιή, ισορροπημένη δίαιτα» και να είναι σαν να καταναλώνει 60 κουταλιές ζάχαρη την ημέρα επειδή όλοι οι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε σάκχαρο, γεγονός που είναι επικίνδυνο επειδή αυξάνονται τα επίπεδα ινσουλίνης που πρέπει να παραγάγουμε προκειμένου να αποβληθεί. Η ινσουλίνη δεν οδηγεί μόνο στην αποθήκευση σακχάρου υπό τη μορφή κορεσμένου λίπους αλλά προκαλεί και την αύξηση της χοληστερίνης, της πίεσης και καταστρέφει τις αρτηρίες. Μια έρευνα που ολοκληρώθηκε πέρυσι στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ συγκρίνει την επίδραση δύο διατροφώνμιας με αυξημένα λιπαρά και μιας με χαμηλάστα τριγλυκερίδια που περιέχονται στο αίμα.

Όσοι κατανάλωναν αυξημένα λιπαρά είδαν τα τριγλυκερίδιά τους να μειώνονται κατά 51%- εκείνοι που ακολούθησαν διατροφή χαμηλών λιπαρών παρατήρησαν μείωση κατά 19%.