Τετράποδοι και… ζηλιάρηδες

Οι σκύλοι αισθάνονται φθόνο όπως και οι άνθρωποι. Όμως η ζήλεια τους δεν είναι περίπλοκη και ύπουλη, ούτε αφορά το μέγεθος του καινούργιου αυτοκινήτου ή το πόσο κόστισαν οι διακοπές στο εξωτερικό. Συνοψίζεται στο αν τους αντάμειψαν ή όχι με τροφή.

Επιστήμονες απέδειξαν αυτό που πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων υποψιάζονταν: ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου είναι ικανός να αισθάνεται τα ανθρώπινα συναισθήματα του φθόνου και της βαρυγκόμιας, ιδιαίτερα όταν νιώθει πως είναι θύμα άδικης διαχείρισης της ανταμοιβής του σε τροφή. Ένα πείραμα με κατοικίδιους σκύλους έδειξε ότι επιλέγουν να διακόπτουν τη συνεργασία και τη φιλία τους όταν βλέπουν ότι ένας άλλος σκύλος παίρνει τα κομμάτια του λουκάνικου που αισθάνονται ότι δικαιούνται εκείνοι.

Η ψυχολόγος των ζώων Φριντερίκε Ράνγκε και συνάδελφοί της από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης έλεγξαν τη ζήλεια στους σκύλους: Έβαλαν δύο σκύλους να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλο. Είπαν στον πρώτο να προσφέρει το πόδι του για «χειραψία» και το έκανε. Όμως αντί να ανταμείψουν εκείνον, οι ερευνητές έδωσαν το κομμάτι του λουκάνικου στον δεύτερο σκύλο.

Αφού έκαναν μερικές φορές το ίδιο, ο πρώτος σκύλος σταμάτησε να συνεργάζεται και γύρισε το κεφάλι του από την άλλη με αηδίαγια να αποφύγει την οπτική επαφή με τον άνθρωπο που έκανε το πείραμα, εξήγησαν οι επιστήμονες. «Επιπλέον δείξαμε ότι η αλλαγή στη συμπεριφορά του σκύλου δεν οφειλόταν στην παρουσία του δεύτερου σκύλου, αλλά στο γεγονός ότι ο άλλος έπαιρνε την τροφή», υπογραμμίζουν στη μελέτη τους, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών».

Αποστροφή στην αδικία
Η έρευνα αυτή αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης έρευνας σχετικά με τη «φύση της αποστροφής για την αδικία» στο ζωικό βασίλειο- όταν πλάσματα με υψηλή κοινωνικότητα προσπαθούν να κάνουν κάτι για να σταματήσουν πράγματα που αντιλαμβάνονται ως αδικίες μέσα στην κοινωνική ομάδα τους. Η αποστροφή για την αδικία πιστεύεται ότι κατέχει κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της συνεργατικής συμπεριφοράς. «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι και άλλα είδη, εκτός από τα πρωτεύοντα θηλαστικά, δείχνουν τουλάχιστον μια πρωτόγονη εκδοχή της αποστροφής για την αδικία» τονίζουν οι επιστήμονες.

Στους σκύλους που συμμετείχαν στην έρευνα προσφέρθηκαν δύο είδη ανταμοιβής, ένα κομμάτι λουκάνικου ή ένα κομμάτι μαύρου ψωμιού. Μολονότι το λουκάνικο έχει μεγαλύτερη αξία ως ανταμοιβή, οι επιστήμονες δεν διαπίστωσαν διαφορά στη συμπεριφορά των σκύλων ανάλογα με το τι από τα δύο προσέφεραν. «Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι τα αποτελέσματά μας διέφεραν από εκείνα των ερευνών σε πρωτεύοντα θηλαστικά, επειδή δεν βρήκαμε ένδειξη ευαισθησίας στην ποιότητα της ανταμοιβής και την προσπάθεια που καταβλήθηκε» εξηγούν οι επιστήμονες. «Τα πρωτεύοντα θηλαστικά αντιδρούν στην ποιότητα της τροφής, όχι απλώς στην παρουσία ή την απουσία της και έχουν πιο αρνητικές αντιδράσεις απ΄ ό,τι οι σκύλοι σε αυτή τη μελέτη».

Στους πιθήκους
Όλα τα πρωτεύοντα θηλαστικά παρουσιάζουν περίπλοκα επίπεδα ζήλειας και δυσαρέσκειας. Πειράματα έχουν δείξει πως το επίπεδο της ζήλειας που δείχνουν οι μαϊμούδες μπορεί να εξαρτάται από την ποιότητα της ανταμοιβής που λαμβάνει μια άλλη μαϊμού. Μια σημαντική αμοιβή, όπως μια μπανάνα, που δίνεται σε μια αντίπαλη μαϊμού, οδηγεί σε περισσότερο ενοχλημένη συμπεριφορά απ΄ ό,τι αν δοθεί στον αντίπαλο κάτι φανερά λιγότερο νόστιμο.