Ημερίδα για τις μείζονες ψυχικές διαταραχές

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2008, η ημερίδα για συγγενείς ατόμων με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας με θέμα «Ενημέρωση για τις μείζονες ψυχικές διαταραχές: Αιτιολογία – Συμπτώματα – Θεραπείες» που διοργάνωσε το Επιστημονικό Συμβούλιο του Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία – Σ.Ο.Ψ.Υ.. Μεγάλη ήταν η προσέλευση στο αμφιθέατρο του Ινστιτούτου Παστέρ, όπου πραγματοποιήθηκε η ημερίδα,από συγγενείς ατόμων με ψυχικές διαταραχές, γονείς αλλά και αδέλφια, καθώς η ημερίδα αυτή ήταν η πρώτη επιστημονική εκδήλωση με επικέντρωση στα αδέλφια των ασθενών και στα ιδιαίτερα θέματα που τους απασχολούν.

Στην έναρξη της ημερίδας απηύθυναν χαιρετισμό εκ μέρους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (Π.Ο.Σ.Ο.Ψ.Υ.) η Πρόεδρος κα Αλεξάνδρα Στρούμπου και εκ μέρους του Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία – Σ.Ο.Ψ.Υ. ο Πρόεδρος κος Πέτρος Ανδρόνικος. Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης η κα Μίκα Φατούρου, Πρόεδρος της Ελληνική Εταιρείας Έρευνας της Συμπεριφοράς (Ε.Ε.Ε.Σ.) και από ο κος Στέλιος Στυλιανίδης, Αναπληρωτή Καθηγητή Κοινωνικής Ψυχιατρικής και μέλος του Δ.Σ. της Παγκόσμιας Εταιρείας για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση (WAPR).

Στη συνέχεια, Καθηγητές Ψυχιατρικής και ειδικοί του χώρου της ψυχικής υγείας μίλησαν για τις σύγχρονες εξελίξεις σε οτιδήποτε αφορά τη σοβαρή ψυχική διαταραχή και έδωσαν απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα που απασχολούν τις οικογένειες.Ο κος Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθυντής Α’ Ψυχιατρικής Κλινικής, Πανεπιστημίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, ως Πρόεδρος της πρώτης συνεδρίας της ημερίδας, τόνισε τη σημασία της συμμετοχής των οικογενειών στη θεραπευτική διαδικασία, καθώς και τη σημασία της σωστής ενημέρωσης, τόσο των οικογενειών όσο και του ίδιου του ασθενή, για την ασθένεια και τη θεραπεία της.

Στη συνέχεια το λόγο πήρε η κα Μαρίνα Οικονόμου – Λαλιώτη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής, Επιστημονικά Υπεύθυνη του Προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών «αντι-στίγμα»του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ. και Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΣΟΨΥ. «Είναι πλέον αναμφισβήτητο ότι η σοβαρή ψυχική διαταραχή δεν έχει επιπτώσεις μόνο στο ίδιο το άτομο που νοσεί, αλλά και σε ολόκληρη την οικογένειά του, με σημαντικό αντίκτυπο στη λειτουργικότητα και την κοινωνική υπόστασή της, αλλά και στην προσωπική ζωή των μελών της.Ωστόσο, άλλες είναι οι επιπτώσεις της ψυχικής νόσου στους γονείς και άλλες στα αδέλφια», είπε η κα Οικονόμου – Λαλιώτη.

«Η εκδήλωση αυτή είναι η πρώτη που δίδει ιδιαίτερη έμφαση στα αδέλφια και στις ειδικές ανάγκες, τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα που τα απασχολούν, τόσο στη σχέση τους με τους ασθενείς αδελφούς τους, στις σχέσεις τους με τους γονείς τους, στις κοινωνικές και διαπροσωπικές τους σχέσεις, αλλά και ως προς τα αμείλικτα διλήμματα που βάζει η ίδια η φύση της ψυχικής αρρώστιας, όπως το “τι θα γίνουν τα άρρωστα αδέλφια μας όταν φύγουν οι γονείς μας από τη ζωή”, ζητήματα σχετικά με την κληρονομικότητα, αλλά και πρέπει να ξέρει ή τι μπορεί να κάνει κανείς όταν έχει έναν αδελφό ή αδελφή με ψυχική νόσο.»

«Τα αδέλφια δεν βγαίνουν πάντααλώβητα από την περιπέτεια της ψυχικής διαταραχής που συμβαίνει στην οικογένειά τους. Για αυτόν ακριβώς το λόγο χρειάζονται υπεύθυνη ενημέρωση και εκπαίδευση για να μάθουν την επιστημονική αλήθεια για την ψυχική νόσο αλλά και υποστήριξη για να ανταπεξέλθουν στο στρες και στην ψυχολογική φθορά χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις. Αποτελεί κατοχυρωμένη επιστημονική γνώση ότι όταν οι οικογένειες πάρουν υπεύθυνη ενημέρωση και συμμετέχουν ενεργά στη θεραπεία του συγγενή τους, τότε επιτυγχάνεται θετικότερη πορεία και έκβαση της νόσου.»

Ο κος Νίκος Στεφανής, Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α’ Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, μίλησε για την αιτιολογία των μειζόνων ψυχικών διαταραχών και τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα. Ο κος Στεφανής αναφέρθηκε διεξοδικά στην επιδημιολογία των ψυχικών διαταραχών με ιδιαίτερη έμφαση στους παράγοντες κινδύνου για τη σχιζοφρένεια, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι: «η σχιζοφρένεια είναι το αποτέλεσμα της αθροιστικής δράσης γενετικών και περιβαλλοντολογικών παραγόντων κινδύνου».

Στη συνέχεια, ο κος Νίκος Σμυρνής, Λέκτωρ Ψυχιατρικής, Α’ Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, μίλησε για τις σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις στη σχιζοφρένεια και τη διπολική διαταραχή, δίνοντας έμφαση στις φαρφμακευτική αντιμετώπιση. «Σήμερα η αντιμετώπιση των ασθενών που πάσχουν από διαταραχές του ψυχωσικού φάσματος είναι πολύπλευρη και βασίζεται στο βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο. Για την επίτευξη των θεραπευτικών αυτών στόχων, επιτακτική ανάγκη είναι η συνεργασία, η οργάνωση, ο συντονισμός και η εύρυθμη λειτουργία διαφορετικών φορέων παροχής υπηρεσιών με τον ασθενή και τα μέλη της οικογένειάς του», τόνισε ο κος Σμυρνής.

Σε συνέχεια, η ομιλία του κου Δημήτρη Κολοστούμπη, ψυχίατρου, μέλους του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΣΟΨΥ και επιστημονικού συνεργάτη του Προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών «αντι-στίγμα»του Ε.Π.Ι.Ψ.Υ., αναφέρθηκε στην Ψυχοεκπαίδευση ως μέρος ενός ολοκληρωμένου θεραπευτικού πλάνου. «Είναι μια δομημένη, ευέλικτη παρέμβαση που προσαρμόζεται στις ανάγκες των ασθενών και ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή τους, ευοδώνοντας τη σύζευξη των οικογενειών στη θεραπευτική διαδικασία. Η παρέμβαση, έχει ως στόχους την πρόληψη των υποτροπών, την αποτροπή των αυτοκτονιών, τη βελτίωση της λειτουργικότητας, την καταπολέμηση του στίγματος και των ενοχών, την προαγωγή της ευεξίας, τη διαχείριση του στρες και την πρόληψη και αντιμετώπιση της συννοσηρότητας».

Η κα Βερονίκη Καρύδη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής, Επιστημονικά Υπεύθυνη των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, Α’ Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ε.Π.Ι.Ψ.Υ, μίλησε για το ρόλο της εργασιακής κινητοποίησης στην ψυχοκοινωνική προσέγγιση χρονίων ψυχωσικών ασθενών. «Σήμερα καταδεικνύεται ότι η εξάσκηση εργασιακών δεξιοτήτων σε εργαστήρια επαγγελματικής κατάρτισης και σε κανονικά εργασιακά περιβάλλοντα αποτελεί άσκηση των γνωστικων λειτουργιών των ασθενών που λόγω της νόσου και της περιθωριοποίησης τους έχουν χάσει. Η εργασιακή κινητοποίηση των ασθενών τονώνει τη ρεαλιστική αναζήτηση του ρόλου τους στη ζωή, την ενεργό εμπλοκή τους στην οργάνωση και στη λειτουργία δομών αυτοοργάνωσης και αυτοβοήθειας, στη διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους και διαφοροποιούν την αρνητική εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους και τη νόσο», είπε η κα Καρύδη.

Η κυρία Ελένη Λουκή, Επιστημονική Συνεργάτις του Προγράμματος κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών – «αντι-στίγμα» του ΕΠΙΨΥ, αναλύοντας τη δομή και το σκοπό των ομάδων υποστήριξης που πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση στο Σύλλογο Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (ΣΟΨΥ) είπε χαρακτηριστικά: «Οι ομάδες υποστήριξης είναι ένας χώρος εξερεύνησης και έκφρασης συναισθημάτων. Έχουν ψυχοθεραπευτικό χαρακτήρα, συντονίζονται από ειδικούς ψυχοθεραπευτές και παρέχουν μια οδό μέσω της οποίας οι οικογένειες μπορούν να αποφορτιστούν από το “βάρος” της ψυχικής ασθένειας, βρισκόμενοι ανάμεσα σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες καταστάσεις. Η οικογένεια που αντιμετωπίζει την ψυχική ασθένεια έχει ανάγκη απόενημέρωση για τη νόσο, εκπαίδευση στην αντιμετώπισή της, αλλά και υποστήριξη για να μπορέσει να συνεχίσει. Για τους ειδικούς ψυχικής υγείας είναι απλό να μεταφέρουν την επιστημονική γνώση. Το σημαντικό όμως είναι να βοηθηθεί η οικογένεια και το κάθε μέλος της ξεχωριστά να αφομοιώσειαυτήν την επιστημονική αλήθεια και να την εντάξει στην καθημερινότητα με την ψυχική νόσο».

Τέλος, η κα Μένη Μαλλιώρη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής, Α’ Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, μίλησε για την Ευρωπαϊκή Πολιτική για τις Ψυχικές Διαταραχές. Χαρακτηριστικά είπε ότι: «Ο 20^ος αιώνας μετέθεσε την έμφαση από τον εγκλεισμό στην προστασία, στη φροντίδα και στη θεραπευτική αντιμετώπιση των ψυχικά ασθενών». Η κα Μαλλιώρη αναφέρθηκε στην Πράσινη Βίβλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Βελτίωση της Ψυχικής Υγείας και στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την καταπολέμηση κοινωνικού στιγματισμού των ψυχικά ασθενών, καταλήγοντας: «Η συνένοχη σιωπή γύρω από τα θέματα ψυχικής υγείας έχει ήδη κρατήσει πάρα πολλά χρόνια. Είναι πλέον κοινή ομολογία ότιψυχική υγεία αποτελεί σημαντική παράμετρο της δημόσιας υγείας, σημαντικό παράγοντα της κοινωνικής ευημερίας και ζωτική πτυχή μιας ανταγωνιστικής οικονομίας».

Τα ερωτήματα που τέθηκαν από το κοινό ήταν πολλά και αγωνιώδη. Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με παρεμβάσεις από συγγενείς ατόμων με ψυχική ασθένεια και με το από κοινού αίτημα για τη συνέχιση τέτοιων προσπαθειών ενημέρωσης και υποστήριξης των οικογενειών.

Ο Σύλλογος Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (Σ.Ο.Ψ.Υ) είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 1993. Μέλη του είναι συγγενείς ατόμων με ψυχικά προβλήματα από όλη την Ελλάδα. Δημιουργήθηκε από την ανάγκη και την επιθυμία πολλών οικογενειών που ένα μέλος τους πάσχει από μια σοβαρή ψυχική ασθένεια να μοιραστούν την κοινή τους εμπειρία με άλλες οικογένειες που αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα, στηριχθούν ο ένας στον άλλο, ώστε να βρουν τη δύναμη και το κουράγιο να αντιμετωπίζουν την ασθένεια, τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής και την αγωνία τους για το μέλλον και να υπερασπίσουν ενωμένοι τα δικαιώματά τους.

Ο Σ.Ο.Ψ.Υ. οργανώνει:

• ψυχοεκπαιδευτικές ομάδες για συγγενείς, οι οποίες παρέχουν ενημέρωση για την ψυχική ασθένεια και τις σύγχρονες θεραπείες, εκπαίδευση έτσι ώστε να μπορούν οι συγγενείς να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το στρες και τα καθημερινά προβλήματα που προκύπτουν από τη νόσο και υποστήριξη για να ανακουφιστούν από το βάρος της φροντίδας και να αντιμετωπίσουν την κοινωνική απομόνωση και το στιγματισμό. Οι ομάδες ψυχοεκπαίδευσης πραγματοποιούνται στα γραφεία του Σ.Ο.Ψ.Υ. από ψυχίατρο και ψυχολόγο ειδικά εκπαιδευμένους στην ψυχοεκπαιδευτική παρέμβαση και στη θεραπεία οικογένειας.

• ομάδες υποστήριξης για συγγενείς, οι οποίες τους προσφέρουν τηδυνατότητα να εκφράσουν τα συναισθήματα, τα άγχη και τις αγωνίες τους, να ανταλλάξουν βιώματα καιεμπειρίες και να βοηθηθούν στηναντιμετώπιση τωνπροβλημάτωνπουδημιουργείη ασθένειαστηνκαθημερινήζωή. Οι ομάδες υποστήριξης πραγματοποιούνται στα γραφεία του Συλλόγου συντονίζονται από ψυχολόγο με κλινική και ψυχοθεραπευτική εμπειρία.

• για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ο Σ.Ο.Ψ.Υ. έρχεται να καλύψει το κενό που υπάρχει και υλοποιεί ομάδα παρέμβασης καιυποστήριξης για αδέλφια ατόμων με σοβαρή και χρόνια ψυχική νόσο.

ΕΔΡΑ  Σ.Ο.Ψ.Υ.
ΔΗΛΟΥ 3, ΒΥΡΩΝΑΣ 162 31
ΤΗΛ/ΦΑΞ.: 210-7640277 e-mail: sopsi@ath.forthnet.gr
www.sopsi.gr

ΞΕΝΩΝΑΣ  Σ.Ο.Ψ.Υ.
ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ 9-11,ΒΥΡΩΝΑΣ 162 32
ΤΗΛ./ΦΑΞ: 210- 7649670 e-mail: xsopsy@otenet.gr

ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ  Σ.Ο.Ψ.Υ.
ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ 9-11,ΒΥΡΩΝΑΣ 162 32
ΤΗΛ./ΦΑΞ: 210- 7649670 e-mail: xsopsy@otenet.gr