Το νυστέρι μόνο του δεν νικά την παχυσαρκία

Η Σάρα Σλόαν θα μπορούσε να πρωταγωνιστεί σε διαφήμιση για τις εγχειρήσεις αδυνατίσματος. Η 58χρονη συνταξιούχος δασκάλα από το Μπρούκλιν ήταν «το πιο παχύ παιδί στο νηπιαγωγείο, παχύσαρκη μια ζωή», έως ότου υπεβλήθη σε εγχείρηση γαστρικής παράκαμψης τον Μάιο του 2004 και έχασε 65 κιλά σε λιγότερο από έναν χρόνο.

«Είχα δοκιμάσει τα πάντα, κάθε δίαιτα που υπήρχε, ακόμα και speed, το οποίο χορηγούσαν οι γιατροί τη δεκαετία του ΄60», αφηγείται στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς». «Έχανα βάρος, αλλά μετά το ξανάπαιρνα. Τον χειμώνα 2003-2004 ζύγιζα πια 128 κιλά, με ύψος 1,52».

Για περισσότερα από δυόμισι χρόνια έπειτα από την χειρουργική επέμβαση, η κυρία Σλόαν διατηρεί το νέο της βάρος, τα 63 κιλά, με μία διακύμανση ενάμισι κιλού, ακολουθώντας πιστά όλες τις οδηγίες που δίνουν οι γιατροί σε όσους υποβάλλονται σε βαριατρικές επεμβάσεις, οι οποίες συνήθως ελαττώνουν δραστικά το μέγεθος του στομάχου και παρακάμπτουν τμήμα του λεπτού εντέρου.

«Δεν μπορώ να φανταστώ ότι θα περάσει κανείς ένα τέτοιο χειρουργείο, για να αφήσει αργότερα τον εαυτό του να ξαναπαχύνει», τονίζει. «Έχω κάνει επτά κρουαζιέρες από τότε που χειρουργήθηκα και δεν πάχυνα καθόλου». Ποια είναι η μέθοδός της; Αυτοπειθαρχία και αποφασιστικότητα.

Αυστηρός έλεγχος

«Δεν υπάρχουν μαγικά κόλπα», λέει. «Κρατάω ημερολόγιο διατροφής, το οποίο δίνω στη διαιτολόγο που βλέπω μία φορά τον μήνα. Δεν μου έχει γίνει εμμονή η ζυγαριά μου, ούτε ζυγίζω κάθε τι που τρώω, αλλά τρώω παιδικές μερίδες – ενός 6χρονου παιδιού και όχι ενός 10χρονου.

»Τρώω επίσης αργά και μασάω καλά το φαγητό μου. Φροντίζω να τρώω ποικιλία τροφίμων, ενώ κρασί πίνω σποραδικά. Αποφεύγω όμως τα τρόφιμα με πολλή ζάχαρη, όπως τα παγωτά και τα γλυκά- τα τρώω μόνο σε ειδικές περιστάσεις- και δεν αγγίζω καθόλου τα τηγανητά. Για σνακ έχω πάντα στην τσάντα μου μπάρες δημητριακών και μικρά σακουλάκια με ξηρούς καρπούς. Όταν τρώω έξω, παίρνω στο σπίτι το περισσότερο φαγητό και το μοιράζω σε σακουλάκια, στις μερίδες που πρέπει».

Η κυρία Σλόαν έχει επίσης βάλει τη γυμναστική στη ζωή της. «Οι γιατροί μάς λένε να περπατάμε επί 15 λεπτά τη φορά, τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα, αλλά αυτή δεν είναι επαρκής γυμναστική», λέει. «Έτσι, κολυμπάω πέντε μέρες την εβδομάδα, άλλες δύο κάνω βάρη και περπατάω πάρα πολύ. Δεν έχω αυτοκίνητο».

Εάν δεν υπήρχαν οι ουλές στα πόδια και στην κοιλιά της, στα σημεία απ΄ όπου αφαιρέθηκε το περιττό δέρμα έπειτα από το αδυνάτισμα, κανείς δεν θα αντιλαμβανόταν ότι αυτή η αδύνατη, καλά γραμμωμένη γυναίκα, υπήρξε νοσογόνα παχύσαρκη.

Ξαναπαχαίνουν

Δυστυχώς, δεν επιδεικνύουν όλοι οι ασθενείς την αποφασιστικότητα της κυρίας Σλόαν, με συνέπεια χρόνια μετά την εγχείρηση πολλοί να αρχίζουν να ξαναπαχαίνουν. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο έδειξε πως όσοι ακολουθούν πιστά τις μετεγχειρητικές οδηγίες χάνουν περισσότερα κιλά στην αρχή και διατηρούν το νέο τους βάρος για τα επόμενα πέντε χρόνια.

«Οι εγχειρήσεις δεν αποτελούν ακαριαία λύση στην παχυσαρκία», λέει ο δρ Φίλιπ Σάουερ, βαριατρικός χειρουργός στην Κλινική Κλίβελαντ και πρώην πρόεδρος της ΑSΜΒS.

«Ποσοστό έως 15% των ασθενών χάνουν πολλά κιλά στην αρχή, αλλά μετά ξαναπαχαίνουν. Η διαφορά ανάμεσα σε ένα θαυμάσιο αποτέλεσμα και σε ένα καλό, είναι η μετεγχειρητική φροντίδα. Οι ασθενείς πάνε καλύτερα όταν συμμετέχουν σε ένα πρόγραμμα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, ψυχολογικής υποστήριξης, δίαιτας και διατροφικής στήριξης. Η άσκηση επίσης είναι απολύτως απαραίτητη, καθώς αποτελεί έναν από τους καλύτερους προάγγελους επιτυχίας. Οι ασθενείς που ακολουθούν αυτό το πρόγραμμα, είναι εκείνοι που κατορθώνουν να διατηρήσουν την απώλεια 60 ή περισσότερων κιλών για πέντε χρόνια».

Επιστρέφουν οι κακές συνήθειες

Η Αν Έλις, από το Μπρούκλιν, υποβλήθηκε σε γαστρική παράκαμψη τον Αύγουστο του 2002 και αρχικά έχασε τα μισά από τα 125 κιλά της. Σήμερα όμως ζυγίζει πάλι 80 κιλά – και είναι πολλά για μια γυναίκα με ύψος 1,50.
 
«Τα πρώτα χρόνια ένιωθα περίφημα και όλοι μου έλεγαν συγχαρητήρια για το νέο μου σώμα», λέει. «Μετά τον τρίτο χρόνο όμως, η ευφορία μου ξέφτισε και οι κακές συνήθειες του παρελθόντος επέστρεψαν. Δεν θέλω όμως να ξαναπάω 125 κιλά και προσπαθώ σκληρά να τρώω πιο καλά, ενώ ζυγίζομαι κάθε μέρα».

Ωστόσο, η κυρία Έλις δεν γυμνάζεται, ούτε πάει σε διαιτολόγο.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι οι εγχειρήσεις δεν θεραπεύουν τους υποκείμενους ψυχολογικούς παράγοντες που ωθούν τους παχύσαρκους ανθρώπους να τρώνε πολύ ή ανθυγιεινά τρόφιμα, απαντούν οι ειδικοί. Και επισημαίνουν πως για τους περισσότερους ασθενείς, το κλειδί είναι να βρουν γιατί τρώνε τόσο πολύ- και το καλύτερο είναι πριν καν χειρουργηθούν.

Τα ποσοστά επιτυχίας των εγχειρήσεων

Περισσότεροι από ένας στους 25 ενηλίκους πάσχουν από νοσογόνο παχυσαρκία, έχοντας Δείκτη Μάζας Σώματος από 40 και πάνω. Πέρυσι, η Αμερικανική Εταιρεία Μεταβολικής και Βαριατρικής Ιατρικής (ΑSΜΒS) υπολόγισε ότι 205.000 άνθρωποι μόνο στις ΗΠΑ υπεβλήθησαν σε εγχείρηση για να χάσουν 50 ή περισσότερα κιλά, αφού αδυνατούσαν να τα χάσουν με άλλον τρόπο.

Οι διάφορες χειρουργικές επεμβάσεις που γίνονται μειώνουν δραστικά την ποσότητα του φαγητού που μπορεί να καταναλώσει ο ασθενής καθώς και αυτήν που μπορεί να απορροφήσει ο οργανισμός του. Η επέμβαση είναι σοβαρή και, όπως όλες οι εγχειρήσεις, φέρει κίνδυνο επιπλοκών, τόσο στη διάρκεια όσο και αργότερα. Όποιος θέλει να υποβληθεί σε βαριατρική χειρουργική πρέπει να συζητήσει αναλυτικά με τον γιατρό τι να περιμένει και τι πρέπει να κάνει για να περιοριστούν οι πιθανοί κίνδυνοι στο ελάχιστο.

Αν αφήσουμε στην άκρη τις πιθανές επιπλοκές, σχεδόν όλοι οι ασθενείς που χειρουργούνται χάνουν βάρος – περίπου το 75% των περιττών τους κιλών μέσα σε έναν χρόνο. Εξαίρεση αποτελούν άνθρωποι με διαβήτη ή εκείνοι που το στομάχι τους μετά την επέμβαση παραμένει σχετικά μεγάλο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε προ διμήνου στην διεθνή επιθεώρηση «Αρχεία Χειρουργικής».