Διαβήτης: πανάρχαιος εχθρός, νέες θεραπείες

Ο αριθμός των ανθρώπων που παρουσιάζουν διαβήτη αυξάνεται διαρκώς, με συνέπεια η τύπου 2 μορφή της νόσου να αποτελεί αναμφίβολα το μεγαλύτερο μακροχρόνιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ιατρική του 21ου αιώνα. Η συνεχής αύξηση των ασθενών αντανακλά την αύξηση στην παχυσαρκία και στην καθιστική ζωή, καθώς και μια γενετική προδιάθεση για ανάπτυξη της νόσου, αναφέρει η εφημερίδα «Τάιμς» του Λονδίνου.

Από τους ανθρώπους που αναπτύσσουν διαβήτη τύπου 2, ένας στους πέντε αντιμετωπίζει προβλήματα στους νεφρούς, ενώ οι ασθενείς έχουν 50% πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιαγγειακή νόσο, συνήθως ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό.

Ο διαβήτης είναι επίσης υπεύθυνος για τύφλωση στο 2% των ασθενών, καθώς και για σοβαρή απώλεια της οράσεως στο 10%. Οι μισοί ασθενείς παρουσιάζουν βλάβες στα νεύρα εξαιτίας του, οι πιο συχνές εκδηλώσεις των οποίων είναι πόνος, μυρμήγκιασμα και μούδιασμα στους άκρους πόδες και στα χέρια, ενώ στους άνδρες η στυτική δυσλειτουργία.

Αν και αποτελεσματικές αντιδιαβητικές θεραπείες υπάρχουν εδώ και 80 χρόνια, η νόσος είναι πολύ παλαιότερη. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι κατέγραψαν κρούσματα διαβήτη πριν από 3.500 χρόνια, ενώ υπάρχουν ακόμα πιο παλιές καταγραφές στην Κίνα.

Η ορμόνη ινσουλίνη που ρυθμίζει το σάκχαρο ανακαλύφθηκε το 1921 από τους Μπάντινγκ και Μπεστ. Ωστόσο, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες η επιστημονική κοινότητα κατανόησε τους πολύπλοκους βιοχημικούς μηχανισμούς πίσω από αυτή τη ρύθμιση.

Εκτός από την ινσουλίνη, ο οργανισμός παράγει και άλλες ορμόνες για να διατηρεί σε ισορροπία το σάκχαρο – μεταξύ αυτών τις ινκρετίνες, που σχηματίζονται στη γαστρεντερική οδό έπειτα από κάθε γεύμα και δρουν στα βήτα-κύτταρα του παγκρέατος (είναι αυτά που παράγουν την ινσουλίνη).

Η καλύτερη κατανόηση των μεθόδων που χρησιμοποιεί το σώμα για να ρυθμίσει το σάκχαρο οδήγησε στην επινόηση της λιραγλουτίδης, ενός νέου φαρμάκου σχεδιασμένου να ρυθμίζει καλύτερα το σάκχαρο.

Μπορεί επίσης να μειώνει την όρεξη, να αυξάνει την απώλεια βάρους, να ελαττώνει την αρτηριακή πίεση και να δρα ευεργετικά στα βήτα-κύτταρα, όπως έδειξε μελέτη φάσης ΙΙΙ (σ.σ.: η τελευταία φάση των μελετών πριν από την αίτηση για έγκριση ενός νέου φαρμάκου) που παρουσιάστηκε σε πρόσφατο διαβητολογικό συνέδριο στη Ρώμη.

Όταν εγκριθεί η λιραγλουτίδη θα χρησιμοποιείται μαζί με ένα άλλο φάρμακο για τον διαβήτη, τη μετφορμίνη και ίσως με ένα τρίτο της κατηγορίας των γλιταζονών.