[ Πρόσωπα ] «Παταγώδης η αποτυχία του Μπους»

Έγινε γνωστός από τη θεωρία του για το «τέλος της Ιστορίας». Υπήρξε εξέχον στέλεχος των νεοσυντηρητικών. Υποστήριξε (αρχικά) τον πόλεμο στο Ιράκ. Αλλά τώρα πιστεύει πως πρέπει να δοθεί μια ευκαιρία στους Δημοκρατικούς.

«O νεοσυντηρητισμός είναι ένα σύνθετο κίνημα, όπου συναντά κανείς ταυτοχρόνως έναν προβληματισμό για τη χρησιμοποίηση της αμερικανικής ισχύος προκειμένου να ενισχυθεί η δημοκρατία στον κόσμο και μια ισχυρή επιφύλαξη για το social engineering, δηλαδή για την αποτελεσματικότητα των διεθνών θεσμών. Κανείς δεν κατάλαβε ότι υπήρχε μια ισχυρή αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο αυτές τάσεις μέχρι τον πόλεμο του Ιράκ, όπου προσφέρθηκε η ευκαιρία να εξουδετερωθεί μια δικτατορία και να οικοδομηθεί ένα δημοκρατικό κράτος. Όταν ο πρόεδρος Μπους ξεκίνησε τον πόλεμο, δεν είχα αντιρρήσεις επί της αρχής. Γρήγορα συνειδητοποίησα, όμως, ότι η προετοιμασία ήταν κακή, ότι οι δυσκολίες είχαν υποτιμηθεί και ότι ο αμερικανικός λαός δεν είχε προειδοποιηθεί για τις δυσκολίες που θα συναντούσαν οι επιχειρήσεις».

Αυτά λέει σε συνέντευξή του στη «Λιμπερασιόν» ο Αμερικανός φιλόσοφος Φράνσις Φουκουγιάμα. Η ανθρωπότητα, τονίζει, οδεύει «μοιραία» προς τη φιλελεύθερη δημοκρατία. «Πάρτε την Κίνα, που δοκιμάζει τον αυταρχικό εκσυγχρονισμό. Θα μπορέσουν οι Κινέζοι να φτάσουν στην ευημερία με μια δικτατορία; Τα περιβαλλοντικά σκάνδαλα πολλαπλασιάζονται, όπως και οι αδικίες, οι κατασχέσεις γης. Όλα αυτά είναι προϊόντα ενός πολιτικού συστήματος όπου η εξουσία δεν είναι υπόλογη απέναντι στους πολίτες. Σε μια σύγχρονη κοινωνία, ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί να προσφέρει στους πολίτες το είδος ζωής το οποίο προσδοκούν. Θα υπάρξουν έτσι όλο και πιο έντονες πιέσεις για την εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης που θα είναι υπεύθυνη απέναντι στους πολίτες. Μπορεί το σύστημα να μην ακολουθήσει ακριβώς τον δρόμο της Αμερικής ή της Ευρώπης, αλλά η προσδοκία μιας μεγαλύτερης συμμετοχής δείχνει ότι ο μακροπρόθεσμος στόχος της κοινωνικής εξέλιξης είναι η δημοκρατία».

Σύμφωνοι. Αλλά γιατί Ομπάμα; «Σε μια δημοκρατία, όταν ένα κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία αποτυγχάνει, δεν πρέπει να εύχεται κανείς την επανεκλογή του, όποιες κι αν είναι οι πεποιθήσεις του. Η αποτυχία της κυβέρνησης Μπους υπήρξε παταγώδης. Είναι κατ΄ αρχήν ο πόλεμος του Ιράκ, όπου η κυβέρνηση αρνείται να αναγνωρίσει τα λάθη της. Κι ύστερα είναι η χρηματοπιστωτική κρίση. Αν μια κυβέρνηση με αυτόν τον απολογισμό εκλεγεί εκ νέου, αυτό θα σημαίνει ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί. Πρέπει λοιπόν να δοθεί μια ευκαιρία σε μια πολιτική που ευνοεί περισσότερο Κράτος και λιγότερη αγορά. Η ριγκανική επανάσταση – απορρύθμιση της αγοράς, μείωση των φόρων, περιορισμός του κοινωνικού κράτους- ήταν κάτι θετικό, αφού ήλθε ύστερα από μισό αιώνα ανάπτυξης του κοινωνικού κράτους. Σήμερα, τα πράγματα πάνε προς την αντίθετη κατεύθυνση».