«Η ύφεση μας χτυπάει όλους διαφορετικά»

Ανασφάλεια νιώθει ήδη μια μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας σχετικά με τις επιπτώσεις που θα έχει η παγκόσμια κρίση στην τσέπη τους. Παρά την άνοδο των χρηματιστηρίων αλλά και τις διαβεβαιώσεις τόσο των Ευρωπαίων ηγετών όσο και της ελληνικής κυβέρνησης, πολλοί Έλληνες θεωρούν ότι η κρίση θα επηρεάσει και τη χώρα μας. Ωστόσο, οι συνέπειες δεν είναι ίδιες για όλους. Επτά άνθρωποι από διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους μιλούν στα «ΝΕΑ» για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την ύφεση.

3,7%

ήταν οι αυξήσεις στις συντάξεις για το 2008

«Τα μέτρα δεν με καθησύχασαν»

«ΕΙΜΑΙ ΒΕΒΑΙΟΣ ότι η οικονομική κρίση που μαστίζει την παγκόσμια κοινότητα θα έρθει κι εδώ. Το μόνο που δεν ξέρω είναι πότε. Πάντως σύντομα θα φανεί», λέει στα «ΝΕΑ» ο γυναικολόγος και κάτοχος μετοχών στον κλάδο της υγείας στο Χρηματιστήριο Αθηνών κ. Γιάννης Ανδρέου. Παραδέχεται ότι ήδη έχει χάσει κάποιο μέρος του κεφαλαίου που είχε επενδύσει σε μετοχές. Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «δεν μπορώ να κάνω και τίποτα παρά μόνο να είμαι ψύχραιμος και να μην κάνω βιαστικές κινήσεις. Θα αποφύγω το ρίσκο και δεν θα αλλάξω κλάδο επενδύσεωναπλά θα περιμένω τις εξελίξεις». Όσο για τα μέτρα που εξήγγειλαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες «δεν με καθησυχάζουν κα θόλου» σημειώνει. Πάντως ο κ. Αλέξανδρος Μωραϊτάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Μελών του Χρηματιστηρίου Αθηνών, επισημαίνει πως «δεν επηρεάζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο από την κρίση, ειδικά σε ό,τι αφορά το λεγόμενο ψυχολογικό κομμάτι». Ο ίδιος δηλώνει ψύχραιμος και τονίζει ότι «οι οικονομικοί κύκλοι είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Όπως υπάρχουν περίοδοι ακμής, υπάρχουν και περίοδοι πτώσης». Μάλιστα αναφέρει ότι υπάρχει και η θετική πλευρά της κρίσης αφού οι ταχύτατες μεταβολές δημιουργούν ευκαιρίες, χωρίς όμως να παραλείπει να τονίσει και την ύπαρξη ρίσκου. «Το σημαντικό είναι να διασπείρει κανείς τις επενδύσεις του σε διάφορα προϊόντα, ώστε το συνολικό αποτέλεσμα να είναι θετικό σε σχέση με τον κίνδυνο», τονίζει.

50%

πτώση σημείωσε ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών τους τελευταίους δώδεκα μήνες

«Θα φορτωθούμε τα σπασμένα»

«ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΟΤΙ η κρίση δεν έχει ακουμπήσει την Ελλάδα ακόμη. Εγώ όμως είμαι σίγουρος ότι θα μας επηρεάσει. Θα έχουμε περισσότερη ακρίβεια και σκληρότερη πολιτική λιτότητας για να ενισχυθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Με δυο λόγια, θα φορτωθούμε όλοι εμείς τα σπασμένα», επισημαίνει ο κ. Διαμαντής Μαυροδόγλου, συνταξιούχος οικοδόμος. Μπορεί ο ίδιος να μην ανήκει στις ομάδες «υψηλού κινδύνου», ωστόσο φοβάται ότι θα υπάρχουν και έμμεσες επιπτώσεις και δεν θα μείνει έξω από αυτές. «Θεωρώ σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξηθεί η ανεργία. Κι αυτό θα έχει ως συνέπεια να μειωθούν οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία. Άρα, ακόμη κι εμείς οι συνταξιούχοι θα επηρεαστούμε», λέει. Προσθέτει δε ότι νιώθει μεγάλη ανασφάλεια για τις ημέρες που έρχονται: «Εδώ και έναν χρόνο η αγοραστική μου δύναμη έχει μειωθεί κατακόρυφα. Με σύνταξη 500 ευρώ και τις τιμές στα ράφια να καλπάζουν έχουμε φτάσει να δαπανούμε όσα παίρνουμε μόνο για τα καθημερινά αναγκαία. Το μεροκάματο δεν φτάνει ούτε για φασολάδα».

15%

μειώθηκε το αγροτικό εισόδημα την τελευταία δεκαετία

«Για μας η κρίση ήδη έχει αρχίσει»

ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΠΟΡΟ κ. Ιωάννη Παπαζέκο, η κρίση είναι προ των πυλών. «Στον δικό μας κλάδο έχει αρχίσει πολύ πιο νωρίς. Κάθε χρόνο ο τζίρος συρρικνώνεται και δεκάδες επιχειρήσεις κλείνουν σε κάθε εμπορικό δρόμο. Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και τα καταστήματα δεν μπορούν να βγάλουν πια τα έξοδά τους. Κρατάμε τα μαγαζιά με δάνεια, αλλά μέχρι πότε; Ο καταναλωτής έχει λιγοστέψει τις αγορές του στο ελάχιστο. Βλέπεις τον κόσμο να αγοράζει μια κάλτσα σήμερα και μια την άλλη εβδομάδα που θα πληρωθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά. Όσο για το πώς αντιμετωπίζει το μέλλον; «Δυστυχώς, για μας τους νέους στον κλάδο, είναι δυσοίωνο. Αυτές οι κρίσεις που δεν είναι τυχαίες κάπου αποσκοπούν γιατί πάλι ο φορολογούμενος θα κληθεί να πληρώσει για να προστατευθούν οι τράπεζες. Μην ξεχνάμε τι έγινε με το πετρέλαιο πριν από λίγο καιρό και πόσο μας επηρέασε. Το πετρέλαιο έπεσε, οι τιμές στη βενζίνη έμειναν. Έτσι θα γίνει και τώρα. Η κρίση θα περάσει, αλλά ποιος θα την πληρώσει δεν ξέρω. Δυστυχώς δεν βλέπω φως», σημειώνει.

50%

των νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων που ανοίγουν, κλείνει μέσα σε πέντε χρόνια

«Η κίνηση πέφτει, τα επιτόκια ανεβαίνουν»

Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ που έχει προκληθεί από την οικονομική κρίση επιδεινώνει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα του τουρισμού. Ο κ. Γιώργος Μπούτος είναι ιδιοκτήτης ξενώνα στην Καρύτσα και, όπως δηλώνει, «το πελατολόγιό μας θα συρρικνωθεί και άλλο γιατί προέρχεται από τη μεσαία τάξη και ως γνωστόν είναι αυτή που πλήττεται περισσότερο». Αντιμετωπίζει όμως και ένα ακόμη πρόβλημα: τη μείωση των εσόδων και την αύξηση των επιτοκίων. «Αυτό είναι διπλή πληγή. Αισθανόμαστε ανασφάλεια και έχουμε παγώσει και τις καινούργιες επενδύσεις.

Έχουν βγει καινούργια προγράμματα στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης που μας ενθαρρύνουν να ξεκινήσουμε επενδύσεις, αλλά η οικονομική κρίση μας φρενάρει», λέει.

1,9%

έπεσε η πληρότητα των ξενοδοχείων κατά το 2008

«Θα μας χτυπήσει ο ανταγωνισμός»

«ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ είναι ήδη στα αζήτητα το βαμβάκι. Από τη στιγμή που μπήκαν επιδοτήσεις πάνω στο στρέμμα, το προϊόν έχασε τη δυναμική του.

Στο καλαμπόκι ανάλογα με τη ζήτηση παίζουν και οι τιμές.

Φέτος έχει χάσει το 30% με 40% της τιμής του σε σχέση με πέρυσι», επισημαίνει ο γεωπόνος και αγρότης από τη Λάρισα κ. Ηλίας Λάζος. «Η οικονομική αστάθεια που υπάρχει αυτή την ώρα στον πλανήτη κάνει τους μεγαλοκαλλιεργητές, που έχουν τη δυνατότητα, να πωλούν φθηνότερα για να ρευστοποιήσουν τα προϊόντα τους. Αυτό για τον μικροκαλλιεργητή έχει ως συνέπεια τη χρεοκοπία.

Πώς οι αγρότες της Ελλάδας θα ανταγωνιστούν τις άλλες χώρες που έχουν πιο ανεπτυγμένο και εξελιγμένο αγροτικό τομέα;».

6εκατ.

Έλληνες υπολογίζεται ότι βρίσκονται στη μαύρη λίστα του Τειρεσία

«Φοβάμαι ότι ακόμη δεν είδαμε τίποτε»

Ο Κ. ΣΠΥΡΟΣ ΦΛΕΣΣΑΣ είναι υπαξιωματικός του Ναυτικού, μένει στην Αμαλιάδα και όπως πολλοί άλλοι Έλληνες είναι δανειολήπτης. Όπως επισημαίνει, «το γεγονός ότι οι ισχυροί του κόσμου βγαίνουν και ανακοινώνουν μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης με ανησυχεί ακόμη περισσότερο».

Προσθέτει δε ότι «είμαι πεπεισμένος πως ακόμη δεν έχουμε δει τίποτα από την κρίση. Έχουμε ήδη μπει σε αυτήν, το βλέπουμε στην καθημερινότητά μας, όμως η ανασφάλεια που νιώθουμε για το τι έπεται είναι πολύ μεγάλη. Κι αυτό που με κάνει να φοβάμαι περισσότερο είναι ότι οι τράπεζες έχουν ήδη ομολογήσει ότι η κρίση αντιμετωπίζεται από τα υπερκέρδη που είχαν από εμάς τους δανειολήπτες».

Τον φόβο αλλά και τη διάχυτη ανασφάλεια που βιώνουν χιλιάδες δανειολήπτες στη χώρα επιβεβαιώνει και ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Δανειοληπτών κ. Θόδωρος Θανόπουλος. «Οι επισκέψεις αλλά και τα τηλεφωνήματα απλών ανθρώπων, οι οποίοι έχουν ένα δάνειο, δεν μπορούν να το αποπληρώσουν και ανησυχούν για το τι μέλλει γενέσθαι, έχουν αυξηθεί υπερβολικά από τότε που ξέσπασε η κρίση. Θα τολμούσα να πω ότι έχουν υπερδιπλασιαστεί», υποστηρίζει. Συμπληρώνει δε ότι «το χειρότερο και ίσως πιο ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι σχεδόν έξι στους δέκα που ζητούν τη βοήθειά μας έχουν φτάσει να έχουν ψυχολογικά προβλήματα». Σύμφωνα με τον κ. Θανόπουλο, «δεν υπάρχει φόβος πτώχευσης των ελληνικών τραπεζών, όμως όλη αυτή η κατάσταση αλλά και οι πρακτικές των τραπεζικών ιδρυμάτων, όπως ο περίφημος Τειρεσίας, δημιουργούν το εξής πρόβλημα, το οποίο σίγουρα θα ενταθεί με την κρίση: βγάζουν εκτός αγοράς μεγάλο αριθμό Ελλήνων, δεν τους επιτρέπουν να έχουν την αγοραστική δύναμη που είχαν και έτσι το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει. Επιχειρήσεις κλείνουν και ο κόσμος μένει άνεργος, ενώ πολλοί ωθούνται να καταφύγουν στους τοκογλύ- φους».
«Κόβω έξοδα λόγω ανασφάλειας»

Ο Κ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΡΜΙΤΣΙΩΤΗΣ είναι δημόσιος υπάλληλος και υπηρετεί στο υπουργείο Οικονομικών. Αν και έχει έναν σταθερό μισθό και τον προστατεύει η μονιμότητα του δημόσιου τομέα, θεωρεί ότι η κρίση δεν θα τον αφήσει ανεπηρέαστο.

«Αισθάνομαι ανασφάλεια παρ΄ όλο που είμαι εργένης και άρα βρίσκομαι σε πλεονεκτικότερη θέση απ΄ ό,τι ένας παντρεμένος δημόσιος υπάλληλος με παιδιά. Έχω πάρει σπίτι με δάνειο αλλά ευτυχώς το έχω σταθερό για δύο χρόνια. Όμως η αστάθεια που επικρατεί γύρω με έχει επηρεάσει. Ήθελα να το επιπλώσω το σπίτι, αλλά έχω εγκαταλείψει την ιδέα μπροστά στον φόβο ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Δεν θέλω να ξοδέψω χρήματα τα οποία ίσως χρειαστώ για κάτι σοβαρό που θα προκύψει. Επειδή αυτό τον μήνα ξόδεψα χρήματα στον οδοντίατρο, ανέβαλα ένα ταξίδι που είχα προγραμματίσει. Ο καθένας κόβει ανάλογα με τις ανάγκες του και τις προτεραιότητές του. Στην παρούσα φάση η επίπλωση του σπιτιού και ένα ταξίδι ήταν πολυτέλεια για μένα. Αν η κατάσταση επιδεινωθεί, μπορεί και ο οδοντίατρος να συμπεριληφθεί σε αυτή την κατηγορία».

3,2%

ήταν οι αυξήσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων για το 2008