Η γέννηση ενός ωκεανού

Σε μία άκρη της Αφρικής, στο μέσο της ερήμου, ένας ωκεανός γεννιέται. Πρόκειται για ένα σπάνιο γεωλογικό γεγονός, που χαρίζει στους επιστήμονες εντυπωσιακά δεδομένα και εικόνες.

Η έρημος της Αφάρ στη Βορειοανατολική Αιθιοπία είναι μία από τις πιο καυτές και αφιλόξενες περιοχές του πλανήτη. Διαθέτει όμως και μερικά από τα πιο συναρπαστικά τοπία της Γης.

Η περιοχή κινείται ταυτόχρονα προς δύο αντίθετες κατευθύνσεις, διαδικασία που μειώνει το πάχος του φλοιού της Γης.

Ως αποτέλεσμα, ο ηπειρωτικός φλοιός, κάτω από την Αφάρ,

ΠΑΡΟΛΟ ΤΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

ενδιαφέρον που παρουσιάζει η περιοχή, ελάχιστοι επιστήμονες καταφέρνουν να την επισκεφτούν. Οι θερμοκρασίες την ημέρα είναι απαγορευτικές. Το καλοκαίρι, φτάνουν συχνά τους 48 βαθμούς

έχει πάχος μόλις 20 χιλιόμετρα, το μισό των αρχικών του διαστάσεων. Πολλά σημεία της περιοχής βρίσκονται 100 μέτρα κάτω από τη στάθμη της θάλασσας.

Μόνο οι χαμηλοί λόφοι στα ανατολικά σταματούν την Ερυθρά Θάλασσα από μία ξαφνική και βίαια εισβολή.

Παράδεισος γεωλόγων.
Λόγω της μικρής της απόστασης από το καυτό εσωτερικό της Γης, έχει μεταμορφώσει την περιοχή σε ένα δυναμικό τοπίο που αλλάζει συνεχώς και διαμορφώνεται από σεισμούς, ηφαίστεια και υδροθερμικά πεδία. Πραγματικός παράδεισος για τους γεωλόγους.

Παρόλο το εξαιρετικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει η περιοχή, ελάχιστοι επιστήμονες καταφέρνουν να την επισκεφτούν. Οι θερμοκρασίες την ημέρα είναι απαγορευτικές. Το καλοκαίρι, φτάνουν συχνά τους 48 βαθμούς.

Όσο για βροχή, είναι σχεδόν άγνωστη λέξη. Εκτός αυτού, η Αιθιοπία βρίσκεται σε πόλεμο με τη γειτονική Ερυθραία κι έτσι, ένα ταξίδι στην έρημο είναι σχεδόν αδύνατο.

Η Αφάρ βυθός. Πάντως, οι γεωλόγοι προβλέπουν πως το έδαφος θα εξακολουθήσει να βυθίζεται και να μετακινείται για άλλο ένα εκατομμύριο χρόνια. Η Ερυθρά Θάλασσα θα καταφέρει τελικά να εισβάλει στην έρημο κι έτσι η Αφάρ θα γίνει ο βυθός του νέου ωκεανού. Όταν τα ηφαίστεια βρεθούν κάτω από την επιφάνεια του νερού, θα σχηματίσουν τη νέα μεσοωκεάνια οροσειρά.

Προς το παρόν, ο μελλοντικός πυθμένας είναι ένα άγονο τοπίο γεμάτο λάβα, που δεν αφήνει ίχνος βλάστησης να επιβιώσει, λίμνες με θειικό οξύ, «διαβολικούς» γεωλογικούς σχηματισμούς που εκπέμπουν τοξικούς ατμούς και άφθονο αλάτι, κληρονομιά κατακλυσμών που συνέβησαν τα τελευταία 30 εκατομμύρια χρόνια. Ο πιο πρόσφατος έγινε πριν από 80.000

χρόνια και τα νερά της Ερυθράς Θάλασσας σμίλεψαν βαθιά φαράγγια στην περιοχή.

Η περιοχή της Αφάρ βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του Ρήγματος της Ανατολικής Αφρικής, μία ζώνη τεκτονικής αναταραχής μήκους 3.500 χιλιομέτρων, που σπάει την ήπειρο στα δύο. Η ζώνη διαπερνά την Ερυθραία, την Αιθιοπία, την Κένυα, την Τανζανία και τη Μοζαμβίκη. Στο έδαφος σχηματίζονται ρήγματα, καθώς καυτά πετρώματα από το υπέδαφος σπρώχνουν την επιφάνεια.

Αποθέματα άλατος. Το κοντινό ηφαίστειο Αφντέρα είναι απόρροια αρχαίων κατακλυσμών. Τα τελευταία 200.000 χρόνια, η Ερυθρά Θάλασσα πλημμύρισε τα πεδινά της Αφάρ τουλάχιστον τρεις φορές. Καθώς τα θαλάσσια ύδατα εξατμίστηκαν, το αλάτι παρέμεινε στα πετρώματα. Οι φυλές της Αφάρ εκμεταλλεύονται τα αποθέματα άλατος ως πηγή εισοδήματος. Συλλέγουν το αλάτι με το χέρι και το πωλούν στο υψίπεδο της Αιθιοπίας στα δυτικά, μία διαδρομή έξι ημερών με τα καραβάνια από καμήλες.

Εκατό χιλιόμετρα από το πιο ψηλό σημείο της περιοχής, το ηφαίστειο Έρτα Άλε, κοντά στα σύνορα με την Ερυθραία, βρίσκεται ο κρατήρας Νταλόλ. Εκεί, λειωμένο μάγμα που κοχλάζει κάτω από την επιφάνεια, τροφοδοτεί ένα μεγάλο δίκτυο υπόγειων θερμών υδάτων.

Από πάνω τους σχηματίζεται ένα πεδίο υδροθερμικών πηγών και γκέιζερ, εύρους 1,6 χλμ. Το ορυκτό θείο βγάζει ένα κιτρινο-πράσινο χρώμα, που αναμειγνύεται με το κόκκινο του οξειδωμένου σιδήρου. Το θείο παίρνει τώρα ένα πορτοκαλί χρώμα.

Γλυπτά της φύσης. Το σουρεαλιστικό τοπίο του κρατήρα δημιουργείται καθώς το ελάχιστο νερό της βροχής εισχωρεί στο υπέδαφος.

Εκεί συναντά το ζεστό μάγμα, θερμαίνεται κι ανεβαίνει στην επιφάνεια διαπερνώντας παχιά στρώματα άλατος, τα οποία διαλύει. Η επανακρυστάλλωση του άλατος στο έδαφος δημιουργεί γλυπτά της φύσης σε όλα τα σχήματα και τα μεγέθη.

Παρά την ομορφιά τους, τα γλυπτά είναι θανατηφόρα, καθώς απελευθερώνουν τοξικούς ατμούς, υποχρεώνοντας τους επισκέπτες της περιοχής να φορέσουν μάσκες αερίων.

Από τα κοχλάζοντα ύδατα, κόκκινα από τον σίδηρο, αναδίδεται μία βαριά μυρωδιά από τους υδρογονάνθρακες. Σε αυτά τα όξινα νερά, ακμάζουν πλούσιες κοινότητες μικροβίων, οι οποίες μοιάζουν πολύ με αντίστοιχες στα βάθη των ωκεανών.