Ο κατάσκοπος που λίγο έλειψε να αυτομολήσει

Ένα νέο βιβλίο, το 21ο της καριέρας του, ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει ο Τζον Λε Καρέ στα 76 του χρόνια.
Η μεγάλη είδηση, όμως, είναι άλλη: όπως ομολόγησε ο ίδιος ο Βρετανός συγγραφέας στους «Sunday Τimes», η αυτοβιογραφία του θα μπορούσε κάλλιστα να έχει τίτλο «Ο κατάσκοπος που λίγο έλειψε να αυτομολήσει».

O Ρον Λιντλ, ο δημοσιογράφος της βρετανικής εφημερίδας που επισκέφθηκε τον Λε Καρέ στο σπίτι του στην Κορνουάλη, δεν πίστευε στα αυτιά του όταν τον άκουσε να λέει πως στις αρχές της δεκαετίας του 1960, τότε που εργαζόταν ως μυστικός πράκτορας για λογαριασμό της βρετανικής ΜΙ6, μπήκε στον πειρασμό να αυτομολήσει στη Σοβιετική Ένωση.

«Αλήθεια μπήκατε σε πειρασμό;» τον ρώτησε.

«Ναι, για κάποια περίοδο μπήκα», απάντησε ο συγγραφέας του «Κατάσκοπου που γύρισε από το κρύο», του «Επίμονου κηπουρού», του «Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι» και του αναμενόμενου στα ράφια των βιβλιοπωλείων «Α Μost Wanted Μan».

«Για ιδεολογικούς λόγους, όπως οι άλλοι;» ζήτησε να μάθει ο δημοσιογράφος, κάνοντας αυτομάτως τη σύνδεση με τις σφοδρές επιθέσεις που εξαπολύει τα τελευταία χρόνια ο Λε Καρέ εναντίον της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

«Όχι, για το όνομα του Θεού, ποτέ για ιδεολογικούς λόγους, φυσικά και όχι…».

«Γιατί τότε;».

«Κοιτάξτε, δεν ήταν ιδεολογικοί οι λόγοι», επανέλαβε ο συγγραφέας, «όταν όμως είσαι τόσο μέσα στην κατασκοπεία και πλησιάζεις όλο και περισσότερο τα σύνορα… μοιάζει να υπολείπεται ένα τόσο μικρό βήμα για να μεταπηδήσεις… και, ξέρετε, να ανακαλύψεις τα υπόλοιπα».

Ο Λε Καρέ (ή Ντέιβιντ Κόρνγουελ, όπως είναι το πραγματικό του όνομα) στρατολογήθηκε στη ΜΙ6 αρχές της δεκαετίας του 1960, αφού στάλθηκε από το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών να υπηρετήσει αρχικά στην πρεσβεία της Βρετανίας στη Βόννη, κατόπιν στο προξενείο της στο Αμβούργο. Η καριέρα του έληξε αιφνίδια το 1963, εξαιτίας ενός άλλου Βρετανού πράκτορα, του Κιμ Φίλμπι, ο οποίος δεν αντιστάθηκε στον πειρασμό και αυτομόλησε στη Μόσχα. Εκεί αποκάλυψε την ταυτότητα πολλών πρώην συναδέλφων του, συμπεριλαμβανομένου του Λε Καρέ- αυτός όμως γλίτωσε, πολλοί άλλοι στη συνέχεια δολοφονήθηκαν.

Η ιστορία του Φίλμπι έγινε γνωστή μέσα από την πένα του Λε Καρέ στο βιβλίο «Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι». Εκείνο που δεν γνωρίζαμε, και αποκαλύπτει τώρα ο συγγραφέας, είναι πως το 1987, έναν χρόνο πριν από τον θάνατο του Φίλμπι, δόθηκε μέσω ενός σκιώδους Ρώσου διαμεσολαβητή η ευκαιρία στον Λε Καρέ να συναντήσει τον πρώην συνάδελφό του. Εκείνος όμως αρνήθηκε: «Απλώς δεν μπορούσα… Υπήρχε πάντα σε αυτόν μια ροπή προς τη διαφθορά. Και μην ξεχνάτε, έστειλε αναρίθμητους Βρετανούς πράκτορες στον θάνατο- μόνο στην Αλβανία, περισσότερους από 40».


«Μπορεί να υποκινήθηκε από την Ουάσιγκτον»

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ στο νέο του βιβλίο, «Α Μost Wanted Μan», είναι ένας Ρωσο-Τσετσένος μουσουλμάνος που ζει στη Γερμανία. Στο κατόπι του, έχουν ριχτεί διάφορες (και ανταγωνιστικές) μυστικές υπηρεσίες οι οποίες τον υποψιάζονται, παρότι έχουν μηδαμινά στοιχεία, για φονταμενταλιστή. Μέσα από τις σελίδες του, αποκαλύπτεται η αμφιθυμία που νιώθει ο Λε Καρέ απέναντι στον πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας- έναν πόλεμο τον οποίο πιστεύει ότι πρέπει να δώσουμε, αλλά όχι όπως δίνεται σήμερα. Ο 76χρονος συγγραφέας ήταν και εξακολουθεί να είναι σφοδρός επικριτής του πολέμου στο Ιράκ και της πολιτικής Μπους γενικότερα. Όσον αφορά την πρόσφατη κρίση στη Γεωργία, μάλιστα, τάσσεται λίγο-πολύ με τη θέση του Βλαντίμιρ Πούτιν. Είναι πολύ πιθανόν, λέει, να πυροδοτήθηκε εσκεμμένα η κρίση από την Ουάσιγκτον, ο πόλεμος στο Ιράκ έχει «ηρεμήσει πολύ» και ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία, ο Τζον ΜακΚέιν, χρειαζόταν έναν νέο πόλεμο για να «φανεί»…