«Πουλάμε γλυκά του κουταλιού στη Γαλλία»

Το 1983 η κ. Ελένη Χιώτου εργαζόταν ως μοδίστρα στην Πέτρα της Λέσβου. Τα λεφτά δεν ήταν καλά, «πολλές μοδίστρες, λίγη δουλειά» λέει χαρακτηριστικά.
Έτσι αποφάσισε να κάνει ένα νέο επιχειρηματικό ξεκίνημα. Μαζί με μια ομάδα 24 συγχωριανών της δημιούργησε έναν από τους πρώτους γυναικείους αγροτικούς συνεταιρισμούς στην Ελλάδα. Σήμερα, η ζωή της έχει αλλάξει ριζικά- ο συνεταιρισμός έχει πια δικά του ενοικιαζόμενα δωμάτια, αλλά και εστιατόριο.
«Πήραμε πριν από οκτώ χρόνια ένα εγκαταλελειμμένο, σχεδόν ετοιμόρροπο νεοκλασικό στο κέντρο του χωριού και αφού το αναπαλαιώσαμε, φτιάξαμε έναν ξενώνα, όπου παράλληλα προσφέρουμε πολλά από αυτά που παράγουμε», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Μαρία Στάμου, πρόεδρος του Γυναικείου Συνεταιρισμού Ζαγοράς, ο οποίος αριθμεί 90 μέλη και δημιουργήθηκε το 1993. Παράλληλα, όπως δηλώνει, εδώ και χρόνια πωλούν τα προϊόντα τους όχι μόνο στον κοντινό Βόλο, αλλά και στην Αθήνα και σε διάφορες τουριστικές περιοχές της χώρας. Τώρα, σχεδιάζουν την εξαγωγή των προϊόντων τους στη Γαλλία- με τη δημιουργία δικού τους καταστήματος!

Οι γυναίκες του Πηλίου και των Βορείων Σποράδων έχουν εδώ και αρκετά χρόνια οργανώσει τοπικούς συνεταιρισμούς- είναι πλέον δεκατρείς- προκειμένου να προωθήσουν τα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα με τη βοήθεια της Εταιρείας Ανάπτυξης Πηλίου. Πίτες, γλυκά του κουταλιού, τσίπουρο και βότανα είναι μερικά μόνο από τα προϊόντα που παράγουν.

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ

Αρκετές γυναίκες άφησαν την κουζίνα και αποφάσισαν να μετατρέψουν σε κερδοφόρα επιχείρηση όσα έμαθαν από τις γιαγιάδες τους

«Έχουμε το δικό μας καφενείο»
«Η ιδέα να δημιουργήσουμε τον συνεταιρισμό μάς ήρθε μετά την επιτυχία που είχε μια γιορτή μήλου που είχαμε διοργανώσει ως σύλλογος. Πλέον έχουμε μέχρι και το δικό μας καφενείο, όπου συγκεντρωνόμαστε για να πούμε τα νέα μας και να καταστρώσουμε τα επόμενα επιχειρηματικά μας σχέδια», αναφέρει η κ. Στάμου. «Παλιά οι γυναίκες δεν μπορούσαν να πάνε στο καφενείο, ήταν αποκλειστικά ανδρικός χώρος. Τώρα εμείς δημιουργήσαμε τον δικό μας. Πάντως και οι άνδρες είναι ευπρόσδεκτοι», συμπληρώνει χαμογελώντας.

Ξινό και γλυκό τραχανά αλλά και πέτουρα, τις παραδοσιακές τους δηλαδή χυλοπίτες, φτιάχνουν οι γυναίκες του Συνεταιρισμού Αγίου Γεωργίου Γρεβενών. Το 1992 έπειτα από παρότρυνση του τότε προέδρου της κοινότητας, γυναίκες του χωριού, το οποίο έχει περίπου 400 μόνιμους κατοίκους, ενώθηκαν για να προωθήσουν, όπως χαρακτηριστικά λένε, την παράδοση. «Την εποχή άλλωστε εκείνη είχε ξεκινήσει να αναπτύσσεται και ο αγροτουρισμός στη χώρα μας», λέει η κ. Παναγιώτα Καραγιάννη, πρόεδρος του γυναικείου συνεταιρισμού. Καθημερινά, τα επτά ενεργά μέλη του συνεταιρισμού εργάζονται σε βάρδιες για να φτιάξουν τα προϊόντα. «Τον πρώτο καιρό που ξεκινήσαμε, δεν είχαμε τα μηχανήματα και δουλεύαμε αποκλειστικά με τα χέρια», συμπληρώνει η κ. Μαρία Μαρκοπούλου, μέλος του συνεταιρισμού.

«Τώρα έχουμε στόχους»
«Τα χρόνια πριν από τη δημιουργία του συνεταιρισμού, οι περισσότερες ασχολούμασταν με τα οικιακά, ενώ υπήρχαν και κάποιες που δούλευαν στα κτήματα. Οικονομικά ήμασταν εξαρτημένες από τους συζύγους μας. Τώρα πια έχουμε στόχους, ενδιαφέροντα και περισσότερα κίνητρα να παράγουμε και να δημιουργήσουμε», δηλώνει η κ. Καραγιάννη.


«Εξάγουμε γεύσεις και τεχνογνωσία»

ΦΟΥΑ ΓΚΡΑ σε συνδυασμό με γλυκό του κουταλιού σύκο, ένα μόνο από τα αποτελέσματα της συνεργασίας ελληνικών και γαλλικών γυναικείων τοπικών συνεταιρισμών στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος LΕΑDΕR ΙΙ για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την αγροτική ανάπτυξη και τον αγροτουρισμό. Τα μυστικά της διάσημης ανά τον κόσμο γαλλικής κουζίνας αποκαλύφθηκαν στις γυναίκες της Μαγνησίας και τα παραδοσιακά προϊόντα του βουνού των Κενταύρων σε συνδυασμό με τις συνταγές που κληρονόμησαν οι Πηλιορείτισσες από τις γιαγιάδες τους πωλούνται πλέον στις υπαίθριες λαϊκές αγορές της Γαλλίας.

«Ήταν μια μοναδική εμπειρία. Δεν είναι λίγο να μαγειρεύεις για επισήμους σε μια ξένη χώρα και μάλιστα να γλείφουν και τα δάχτυλά τους. Ούτε να βλέπεις τα προϊόντα σου στους πάγκους των γαλλικών λαϊκών αγορών. Και μάλιστα να έχουν μεγάλη απήχηση. Ειδικά το γλυκό του κουταλιού σύκο έκανε θραύση», λέει η κ. Στάμου. Οι γυναίκες της Μαγνησίας δεν πήραν απλά ιδέες από τις Γαλλίδες αγρότισσες, αλλά εξήγαγαν και τεχνογνωσία. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η κ. Μπλούνα, «εκεί δεν υπάρχουν συνεταιρισμοί, μόνο ιδιωτική πρωτοβουλία και έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για την οργάνωση που ακολουθούμε εμείς εδώ».


Πρωτεργάτριες στον αγροτουρισμό

Η Κ. ΕΛΕΝΗ ΧΙΩΤΟΥ είναι η πρωτεργάτρια του Αγροτουριστικού Συνεταιρισμού Πέτρας στη Λέσβο, το 1983. Τα καταλύματα κρίθηκαν τότε η πιο επικερδής επένδυση. Οι γυναίκες όμως δεν είχαν χρήματα για να φτιάξουν συγκροτήματα ενοικιαζόμενων δωματίων ή ξενοδοχεία. Έτσι άνοιξαν τα σπίτια τους, διαμόρφωσαν το σαλόνι σαν δωμάτιο και δέχθηκαν επισκέπτες. «Ήταν σαν να έρχονταν να μείνουν σε συγγενείς. Μοιραζόμασταν την ίδια τουαλέτα και κουζίνα, παίρναμε μαζί πρωινό και το βράδυ τρώγαμε στην αυλή. Με άλλα λόγια προσφέραμε στους επισκέπτες έναν εναλλακτικό τρόπο τουρισμού, διακοπές μαζί με μια παραδοσιακή ελληνική οικογένεια», λέει η κ. Χιώτου. Μέσα σε δύο χρόνια ο συνεταιρισμός αριθμούσε 50 μέλη και 240 δωμάτια με 500 κρεβάτια.

Έφτιαξαν και ένα εστιατόριο, όπου οι επισκέπτες απολαμβάνουν παραδοσιακές συνταγές του τόπου και οι υπηρεσίες τους έγιναν γρήγορα γνωστές σε όλο το νησί. Σήμερα έχουν μείνει 15 μέλη. Όπως λέει η κ. Χιώτου, με την πάροδο των χρόνων, κάποιες γυναίκες που έμαθαν πλέον να στήνουν επιχειρήσεις, άρχισαν δικές τους προσπάθειες και έφυγαν από τον συνεταιρισμό.