Πράσινο φως στην τσέπη μας

Με ραγδαίους ρυθμούς (παρά το υψηλότερο κόστος τους) αναπτύσσεται η αγορά των λαμπτήρων εξοικονόμησης ενέργειας στην Ελλάδα. Και, μπορεί η χώρα μας να είναι αρκετά μακριά ακόμη από χώρες σαν τη Φινλανδία και την Ιταλία- όπου το μερίδιο των λαμπτήρων εξοικονόμησης ενέργειας κατέχει το 24% και 22,5% αντίστοιχα επί των συνολικών πωλήσεων του κλάδου- ωστόσο η ζήτηση γι΄ αυτούς αυξάνεται θεαματικά.
Από 12% μερίδιο που είχαν το 2006 οι λάμπες εξοικονόμησης ενέργειας, εκτιμάται ότι κατέχουν σήμερα το 15%-16%, με τάσεις συνεχώς αυξανόμενες. Από την πλευρά τους οι εταιρείες του χώρου- όπως η Ρhilips, η Οsram και η General Εlectric- αν και δεν έχουν προχωρήσει σε διακοπή της κυκλοφορίας των παραδοσιακών λαμπτήρων (αφού κάτι τέτοιο συνεπάγεται γι΄ αυτές μεγάλο κόστος), εν τούτοις δαπανούν όλο και μεγαλύτερα κονδύλια για να διαφημίσουν τα νέα τους προϊόντα αλλά και να βελτιώσουν έτσι το φιλοπεριβαλλοντικό τους προφίλ. Υψηλό κόστος, γρήγορη απόσβεση
Το κόστος των προϊόντων αυτών, αλλά και η έλλειψη ενημέρωσης, είναι τα αντικίνητρα που συνεχίζουν να υπάρχουν για ένα μεγάλο ακόμη φάσμα καταναλωτών. Ένας τέτοιος λαμπτήρας κοστίζει μεταξύ 6 και 12 ευρώ (αναλόγως του αν είναι 40, 60 ή 100 Watt), έναντι μόλις 0,50-1,5 ευρώ ενός κοινού. Αυτό σημαίνει ότι μια τριμελής οικογένεια που θα τοποθετήσει 10 τέτοιους λαμπτήρες στη θέση των κοινών, θα καταβάλει 60-120 ευρώ αντί για 5-15 ευρώ. Παρ΄ ότι, ωστόσο, είναι πιο ακριβοί από τους κοινούς, αν υπολογίσει κανείς το ετήσιο κόστος από τη χρήση τους, προκύπτει ότι η τριμελής αυτή οικογένεια θα πληρώσει για τη χρήση τους 44 ευρώ τον χρόνο έναντι 220 ευρώ που θα πλήρωνε αν διατηρούσε τους συμβατικούς! Το όφελος δηλαδή για την οικογένεια είναι 176 ευρώ τον χρόνο, που σημαίνει ότι το αρχικό κόστος αγοράς αποσβένεται κατά μέσον όρο στο εξάμηνο. Και αυτό διότι οι εν λόγω λαμπτήρες δίνουν το ίδιο φως με τους κοινούς αλλά καταναλώνουν μόλις το 20% της ενέργειας που απαιτούν οι τελευταίοι, η χρήση των οποίων «φουσκώνει» τον λογαριασμό της ΔΕΗ. Επιπλέον οι λαμπτήρες αυτοί έχουν διάρκεια ζωής 8-12 χρόνια, έναντι μόνο ενός έτους των κοινών. Όσο για τα περιβαλλοντικά οφέλη, η χρήση μιας λάμπας εξοικονόμησης ενέργειας εκπέμπει 116 λιγότερα κιλά ρύπων διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση με μια συμβατική.

Υποχρεωτική απόσυρση των κοινών
Το βάρος που δίνουν οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής λαμπτήρων στην προώθηση προϊόντων πιο φιλικών στο περιβάλλον- πέραν της ευαισθητοποίησης που επιδεικνύουν οι καταναλωτές σε θέματα εξοικονόμησης και των πιέσεων εκ μέρους περιβαλλοντικών οργανώσεων- υπαγορεύεται και από τις εξελίξεις σε επίπεδο Βρυξελλών.

Παρά τις αντιδράσεις που συναντά από μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, η Ε.Ε. δρομολογεί, στο πλαίσιο μιας πιο πράσινης πολιτικής, την απόσυρση όλων των συμβατικών λαμπτήρων πυρακτώσεως στα κράτημέλη της, εφ΄ όσον αυτοί δεν πληρούν κάποια ελάχιστα κριτήρια εξοικονόμησης ενέργειας. Το σχετικό νομικό πλαίσιο βρίσκεται υπό εξέταση, με την Κομισιόν να έχει προτείνει μια σειρά από σενάρια: το φιλόδοξο (που θέλει η απόσυρση των κοινών λαμπτήρων να έχει ολοκληρωθεί έως το 2013) και το πιο συντηρητικό (που δίνει παράταση έως το 2017).

Το κόστος μιας τέτοιας απόφασης για τις εταιρείες παραγωγής λαμπτήρων θα είναι μεγάλο. Γι΄ αυτό και οι τελευταίες κάνουν ό,τι μπορούν, ασκώντας πιέσεις μέσω του λόμπι τους στις Βρυξέλλες, ώστε η απόσυρση να καθυστερήσει όσο το δυνατόν περισσότερο και στην ουσία να ξεκινήσει μετά το 2017.

Τα σούπερ μάρκετ
Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που υπάρχει σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας στην ελληνική αγορά, είναι ότι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ έχουν δεσμευθεί να αποσύρουν τους κοινούς λαμπτήρες τους (Μετρό, ΑΒ Βασιλόπουλος, Ατλάντικ, Μασούτης) στο πλαίσιο σχετικής καμπάνιας της περιβαλλοντικής οργάνωσης Greenpeace. Η ίδια οργάνωση ήταν που ζήτησε από τη ΔΕΗ να προσφέρει δωρεάν σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό από 2 λάμπες εξοικονόμησης ενέργειας, και για να δώσει το παράδειγμα μοίρασε στο κοινό τον περασμένο Ιούνιο τέτοιες λάμπες έξω από τα γραφεία της επιχείρησης. Υπολογίζεται ότι θα κόστιζε 20-22 εκατ. ευρώ στη ΔΕΗ αν προσέφερε σε όλους τους καταναλωτές της από δύο λάμπες στον καθένα.

Ανάλογες πρωτοβουλίες έχουν λάβει εταιρείες ενέργειας στη Βρετανία και στην Κύπρο. Στην Ολλανδία καμπάνια της Greenpeace πέτυχε να τοποθετήσουν τα νοικοκυριά της χώρας αυτής στα σπίτια τους περί το 1 εκατομμύριο λαμπτήρες εξοικονόμησης.