«Έσπασα τα ταμπού για την αρρώστια της αδελφής μου»

Όταν η Σοφία έδινε πανελλήνιες εξετάσεις, η μεγαλύτερη αδελφή της ήδη σπούδαζε σε άλλη πόλη. Τότε εμφανίστηκαν τα πρώτα σημάδια της ασθένειας. Άρχισε να κλείνεται στον εαυτό της. Στα τηλεφωνήματα ακουγόταν ανήσυχη: έλεγε πως την κατηγορούν, πως την κυνηγούν, πως φοβάται επειδή την παρακολουθούν…

Η διάγνωση της σχιζοφρένειας ήταν οδυνηρό χτύπημα για τη 18χρονη Σοφία. «Γιατί να συμβαίνει αυτό στην αδελφή μου; Γιατί να συμβαίνει αυτό σε εμένα; Η μητέρα μου ήταν στενοχωρημένη. Αναζητούσε από εμένα απαντήσεις για το τι να κάνει. Όταν η αδελφή μου επέστρεφε σπίτι μετά τις επισκέψεις στους ψυχιάτρους, ήταν τόσο καταβεβλημένη. Και πάνω από όλα ήταν τρομερά μόνη. Την εγκατέλειψαν όλοι από φόβο και άγνοια- στο πλευρό της έμειναν μόνον ένας, δύο φίλοι».

Πέρασαν πέντε χρόνια για να δεχτεί η Σοφία όλα αυτά που συνέβαιναν στο σπίτι της. Άλλωστε, όπως η ίδια λέει, ποτέ δεν συζητούσαν σαν οικογένεια το πρόβλημα. Αντίθετα,

Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ

για την Ψυχική Υγεία βοηθά τους συγγενείς να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των δικών τους ανθρώπων

έκαναν τα πάντα για να το κουκουλώσουν- οι γονείς προσποιούνταν πως όλα είναι καλά. Ίσως ήταν και μία προσπάθεια για να μην καταλάβει τίποτα ο περίγυρος.

«Ήθελα να μάθω»
Έτσι και η Σοφία έμαθε να μην το συζητάει. «Όλα αυτά έως τα 23 μου χρόνια. Εκείνη την περίοδο όμως, άρχισα να θέλω να μάθω τα πάντα γύρω από τη σχιζοφρένεια. Μπήκα στο Ίντερνετ, αναζητώντας πληροφορίες», λέει στα «ΝΕΑ». «Διαπίστωσα πως στο εξωτερικό υπάρχουν οργανώσεις στήριξης οικογενειών. Έψαξα να βρω τι υπάρχει στην Αθήνα και τότε βρήκα τον ΣΟΨΥ. Εκεί έλαβα ουσιαστική βοήθεια. Έμαθα να χειρίζομαι τα συναισθήματά μου, το άγχος, το βάρος που προκαλεί ο στιγματισμός. Πάνω από όλα όμως, ένιωσα ανακούφιση όταν κατάλαβα πως δεν είμαι μονη- η κοινή εμπειρία μάς ένωσε. Πλέον μπορώ να εκφράσω χωρίς ταμπού τη θλίψη, την αγανάκτησή μου, αλλά και την ελπίδα μου για την αδελφή μου».

Μοιράζονται τα βάρη
Σαν τη Σοφία περίπου άλλα 50 αδέλφια ανθρώπων με σοβαρή και χρόνια ψυχική νόσο έχουν βρει ψυχολογική υποστήριξη αλλά και πληροφόρηση από τους ειδικούς ψυχολόγους που εργάζονται στον ΣΟΨΥ (Σύλλογος Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία). «Οι ανάγκες των αδελφών είναι διαφορετικές από αυτές των γονέων. Η διαφορά της γενιάς δημιουργεί ένα χάσμα. Επιπλέον, οι γονείς συνήθως υπερπροστατεύουν τα άρρωστα παιδιά τους και μοιραία δεν δίνουν την αναγκαία σημασία στα υγιή. Το αποτέλεσμα είναι πως αυτά νιώθουν κάποιες φορές απόρριψη, άλλες φόβο ή θυμό. Και βέβαια, φορτώνονται με το βάρος για το τι θα γίνει ο άρρωστος αδελφός τους όταν οι γονείς φύγουν από τη ζωή. Αυτό το ζήτημα όμως αλλιώς το αντιμετωπίζει ο γονέας και αλλιώς τα αδέλφια που έχουν τις δικές τους προσδοκίες και όνειρα για τη ζωή τους», λέει στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του ΣΟΨΥ κ. Μαρίνα Οικονόμου- Λαλιώτη.

Οι ανησυχίες όμως που «στοιχειώνουν» την καθημερινότητα των αδελφών δεν σταματούν εδώ. «Η κληρονομικότητα των ψυχικών ασθενειών είναι ένα σύνηθες ερώτημά τους, αφού αυτό συχνά αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για το αν θα κάνουν οι ίδιοι οικογένεια. Έτσι, συχνά απομονώνονται αφού επιλέγουν να μη μιλούν για το πρόβλημα. Η επιτακτική ανάγκη για πληροφόρηση και στήριξη έχει οδηγήσει στη δημιουργία αντίστοιχων γκρουπ σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα γίνεται για πρώτη φορά», προσθέτει η κ. Οικονόμου- Λαλιώτη.


Εκπαιδεύονται και ανακουφίζονται από το στρες

ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ στήριξης για αδέλφια ατόμων με σοβαρή και χρόνια ασθένεια έχουν διπλό στόχο. Στις ομαδικές συναντήσεις παρέχεται ενημέρωση για την ψυχική νόσο και τη θεραπεία της, εκπαίδευση σε δεξιότητες αντιμετώπισης των καθημερινών προβλημάτων και διαχείρισης του στρες, αλλά και υποστήριξη για να αντιμετωπίσουν τις ψυχολογικές πιέσεις που σχετίζονται με την ασθένεια του αδελφού ή της αδελφής τους. Παράλληλα, στις ομάδες παρέχεται και «γενετική συμβουλευτική» με σκοπό να δοθούν απαντήσεις σε πολλά από τα κοινά ερωτήματα, αλλά και βοήθεια ώστε να ξεπεραστούν συναισθήματα που αναδύονται κατά τις συζητήσεις, τα οποία είναι συχνά έντονα και βασανιστικά: ενοχές, θυμός, ντροπή, θλίψη, φόβος για το μέλλον. Στον ΣΟΨΥ βρίσκουν ψυχολογική υποστήριξη και οι γονείς, καθώς οργανώνονται κάθε χρόνο αντίστοιχες ομάδες, ώστε να μοιραστούν την κοινή τους εμπειρία και να υπερασπιστούν ενωμένοι τα δικαιώματά τους. Επιπλέον, στο πλαίσιο των δράσεων του Συλλόγου λειτουργεί από το 2002 ξενώνας που φιλοξενεί δέκα άτομα, αλλά και Κέντρο Ημέρας όπου συναντιούνται, επικοινωνούν και ψυχαγωγούνται άνθρωποι που πάσχουν από ψυχική νόσο.