Σινεμά

Στέλλα, αγάπη μου!

Επιτέλους μια μικρή, αλλά θεόρατη ταινία. Τη λένε «Στέλλα» και αν η μικρή, λιλιπούτεια πρωταγωνίστριά της ήταν Αμερικανίδα θα σάρωνε στα Όσκαρ. Γέλασα, δάκρυσα, διασκέδασα!

Μετά το τέλος της προβολής brava Fabio, φώναξα. Ο Fabio Ferzetti, συνάδελφος της καθημερινής «Ιl Μessaggero», είναι ο ιθύνων νους του παράλληλου προγράμματος Venetian Days (Μέρες Βενετίας), το ισοδύναμο του «Δεκαπενθημέρου των Σκηνοθετών» των Καννών. Τι πάει να πει αυτό; Οι έσχατοι έσονται πρώτοι. Διότι η «Στέλλα», ένα μικρό αριστούργημα, προβλήθηκε σ΄ αυτό το παράλληλο πρόγραμμα.

Ο λόγος, ένας: Το αφεντικό της Μόστρας, ο πολύς Μάρκο Μίλερ, κατάφερε με τις επιλογές του να βουλιάξει το φεστιβάλ μέσα σε πληξάρα, δήθεν κουλτούρα και μπόλικη μεταμοντέρνα μακακία. Ο Φάμπιο, χωρίς ταρατατζούμ, έφερε στο προσκήνιο μερικές δημιουργίες από τη φετινή, «ανώνυμη» ποιότητα.

Μα πώς γίνεται αυτό; (ρώτησα τον Φάμπιο μετά το τέλος της προβολής)

«Προφανώς ο Μάρκο ψάχνει το “καινούργιο”, ενώ εγώ επιλέγω το καλό σινεμά, αδιαφορώντας αν είναι και νούργιο η παλιό». Και λες «καινούργιο» αυτό το αμερικανικό ανέκδοτο που είδαμε χτες; (Εννοούσα το «Vegas» ενός Ιρανο-Αμερικανού με το όνομα Αμίρ Ναντέρι, στο οποίο επί δύο ώρες τρεις τρελαμένοι τύποι σκάβανε τον κήπο τους μπας και βρουν κρυμμένο θησαυρό)
«Τι να σου πω. Πάντως διαψεύδω όσους ισχυρίζονται πως σήμερα δεν γυρίζονται καλές ταινίες. Ακόμα και τώρα, μετά τις Κάννες, υπάρχουν μπόλικες σε όλο τον πλανήτη. Το ζήτημα είναι τα κριτήρια του εκάστοτε διευθυντή κάθε φεστιβάλ».

Μα δεν είδε πρώτος αυτές τις
ταινίες που εσύ επέλεξες για το δικό σου πρόγραμμα;

«Δεν ξέρω. Εγώ πάντως λειτουργώ εντελώς ελεύθερος».

Ενώ εκείνος;
«Δεν απαντώ. Ο καθένας κρίνεται από το έργο του».

Έτσι είναι. Σας βεβαιώ, με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα, ότι η «Διόρθωση» του Αναστόπουλου (ας πούμε) είναι δύο φορές καλύτερη από τις μισές παραγωγές που επίσημου διαγωνιστικού προγράμματος. Η Στέλλα, λοιπόν, είναι μια δαιμόνια εντεκάχρονη Γαλλιδούλα του 1978 που από μέσα της σχολιάζει με σοφία τόσο τους τρελαμένους γονείς της όσο και τους αυταρχικούς δασκάλους της. Το πρωί στο σχολικό ελαιοτριβείο ενός εκπαιδευτικού συστήματος που τη διώχνει από τη γνώση. Το απόγευμα και το βράδυ μέσα στο τρελοκομείο ενός καφε-μπάρ που διατηρούν οι γονείς της σε μια περιθωριακή συνοικία του Παρισιού. Το πρώτο ερέθισμα για τη λογοτεχνία προέρχεται από εξωτερικό παράγοντα. Ένα μικροσκοπικό ασχημόπαπο, από γονείς κουλτουριάρηδες και εντελώς αδιάφορους, ρωτάει έτσι τυχαία:

«Έχεις ακούσει το όνομα Μπαλζάκ;». «Όχι» απαντάει η Στέλλα. «Τον Κοκτό;» «Αυτόν ναι, τον έχω ακουστά. Ψέματα», λέει από μέσα της. «Τι να κάνω; Δεν μπορώ να λέω συνέχεια δεν ξέρω». Έτσι, μ΄ αυτό το μικρό ψέμα, με τον Μπαλζάκ συναντήθηκε η Στέλλα!

Η Στέλλα επιλέγει τους μικρούς και μεγάλους φίλους της και αφού περάσει από Συμπληγάδες, βρίσκει τον δρόμο της. Όλα αυτά με γρήγορες ταχύτητες, με εξαιρετικούς ρυθμούς, με διαρκείς εναλλαγές, με πλαναρίσματα σφιχτά, χωρίς ίχνος χυδαιότητας, κλισέ και ευκολίας και με μια μοναδική ερμηνεία από τη μικρή Λεορά Μπαρμπαρά. Στις ΗΠΑ θα την είχαν αναγορεύσει σε παιδί-θαύμα και τον Φεβρουάριο στα Όσκαρ θα κέρδιζε το Α΄ βραβείο γυναικείου ρόλου!

ΙΝFΟ

65ο Φεστιβάλ Βενετίας, έως τις 6 Σεπτεμβρίου. Στο Ίντερνετ: http:
//www. labiennale. org/en/cinema/

Πέταξε τους μεγάλους στα καναβάτσα

Ό,τι ήταν για τη δεκαετία του ΄50 τα «400 χτυπήματα» του Φρανσουά Τριφό, είναι σήμερα η «Στέλλα» του 2008. Το αυτοβιογραφικό «σημείωμα» μια σαραντάχρονης Γαλλίδας με το όνομα Σιλβί Βερέντ. Παρακαλώ, η τρίτη της ταινία. Πλήρης χυμών, ευαισθησιών, μοναδικών στιγμών. Όλα με φινέτσα, με απίστευτη οικονομία και εντελώς διακριτικά. Φανταστείτε- και δεν είναι δική μου μόνο εντύπωση, αλλά ολόκληρης της αίθουσας που αποθέωσε για ένα δεκάλεπτο τους συντελεστές αυτού του μικρού θαύματος- πως μετά την προβολή έφυγα με μια πρωτόγνωρη αίσθηση. Μέσα σε μιάμιση ώρα βίωσα, αβίαστα και απολαυστικά, την ενηλικίωση ενός παιδιού. Συγκριτικά τρεις φορές καλύτερη από το «Juno» και δύο φορές ανώτερη από το «Little Μiss Sunshine». Χωρίς υπερβολή, πέταξε στα καναβάτσα τους Κόεν, τον Αριάγκα, τον Μπάρμπετ Σρέντερ, τον Κιτάνο, όλους τους γνωστούς και τους μεγάλους. Όποιος Έλληνας διανομέας εξασφαλίσει «Στέλλα» κέρδισε τον πρώτο αριθμό. Θα με θυμηθείτε. Θα συγκινηθείτε!