Ο ποιητής που σφυρηλάτησε την εθνική ταυτότητα των Παλαιστινίων

«Λοιπόν αφήστε τη γη μας. Τις όχθες μας, τη θάλασσά μας. Άστε το στάρι μας, το αλάτι μας, τις πληγές μας», έγραφε ο Μαχμούτ Νταρβίς. Ο ποιητής σύμβολο του παλαιστινιακού αλλά και συνολικά του αραβικού κόσμου άφησε την τελευταία του πνοή στο Νοσοκομείο Χιούστον, κατά τη διάρκεια εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς, σε ηλικία 67 ετών. Είναι ο ποιητής που διαβάζεται από όλους τους φυλακισμένους Παλαιστινίους στις ισραηλινές φυλακές. Η ποίησή του διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο. Ήταν, με άλλα λόγια, ο ποιητής που, περισσότερο από κάθε άλλο ομότεχνό του, σφυρηλάτησε την εθνική ταυτότητα των Παλαιστινίων και έδωσε φωνή στη δίψα τους για ανεξαρτησία.

Μέχρι χθες το βράδυ δεν είχε γίνει γνωστό αν θα ταφεί στη Ραμάλα, στη Δυτική Όχθη- όπου οι σημαίες στα κυβερνητικά κτίρια θα κυματίζουν μεσίστιες επί τρεις ημέρες- ή στη γενέτειρά του, ένα χωριό που σήμερα ανήκει στο Ισραήλ. Για την ταφή στο Ισραήλ απαιτείται άδεια από τις αρχές, ενώ θα είναι δύσκολο για τους Άραβες να παρακολούθησουν την κηδεία. «Με την απώλειά του Νταρβίς οι Παλαιστίνιοι και όλοι οι Άραβες χάνουν ένα ποιητικό και πολιτιστικό σύμβολο της σύγχρονης ιστορίας τους», είπε από το Κάιρο ο γραμματέας του Αραβικού Συνδέσμου. Ο Νταρβίς γεννήθηκε στο χωριό Μπιρβέχ κοντά στη Χάιφα, το οποίο καταστράφηκε στον πόλεμο του 1948 που οδήγησε στην ίδρυση του ισραηλινού κράτους. Αρχικά στρατεύτηκε στις γραμμές του ισραηλινού Κομμουνιστικού Κόμματος και άρχισε να δημοσιεύει ποιήματα σε αριστερές εφημερίδες. Άφησε το Ισραήλ τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ΄70, πήγε για σπουδές στην τότε Σοβιετική Ένωση και από εκεί ταξίδεψε σε Αίγυπτο και Λίβανο. Συνδέθηκε με την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, αλλά αποχώρησε το 1993 διαμαρτυρόμενος για τις συμφωνίες ειρήνευσης που υπέγραψε ο Γιασέρ Αραφάτ με το Ισραήλ. Εγκαταστάθηκε στη Ραμάλα το 1996.

Το 2000 ο υπουργός Παιδείας του Ισραήλ Γιόσι Σαρίντ πρότεινε να περιληφθούν μερικά από τα ποιήματα του Νταρβίς στα σχολικά εγχειρίδια, αλλά ο τότε πρωθυπουργός Εχούντ Μπάρακ διαφώνησε λέγοντας ότι το Ισραήλ δεν ήταν ακόμη έτοιμο να υποδεχθεί τις ιδέες του στο σχολικό σύστημα.