Πολική αρκούδα: θύμα συμφερόντων

Το καμπανάκι του κινδύνου έχει χτυπήσει εδώ και καιρό: τα δύο τρίτα των πολικών αρκούδων κινδυνεύουν με εξαφάνιση έως το 2050. Κι όμως, οι αρχές της Αλάσκας μήνυσαν την αμερικανική κυβέρνηση επειδή αποφάσισε- καθυστερημένα- να κατατάξει το θηλαστικό στα προστατευόμενα είδη.
«Πιστεύουμε ότι η απόφαση να κηρυχθεί η πολική αρκούδα προστατευόμενο είδος δεν βασίστηκε στα καλύτερα επιστημονικά και εμπορικά δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας». Με αυτή τη δήλωση η κυβερνήτης της Αλάσκας Σάρα Πάλιν επιχειρηματολόγησε υπέρ της απόφασής της να μηνύσει την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία τον περασμένο Μάιο κατέταξε την πολική αρκούδα στα προστατευόμενα είδη. Τα δεδομένα που ενδιαφέρουν περισσότερο τη Σάρα Πάλιν είναι βεβαίως τα εμπορικά: η εξόρυξη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στην περιοχή, καθώς και η αλιεία θα μπορούσαν να δεχθούν πλήγμα, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, από τους περιορισμούς που συνεπάγεται η απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Εσωτερικών.

Με τις άδειες εξόρυξης να έχουν δοθεί στις πετρελαϊκές εταιρείες είναι δώρονάδωρο η απόφαση για την προστασία της αρκούδας

Οι επιπτώσεις. Η κυβερνήτης ανησυχεί ακόμη και για τις επιπτώσεις στον τουρισμό, καθώς πολλοί Αμερικανοί πηγαίνουν στην Αλάσκα για να κυνηγήσουν πολικές αρκούδες. Μέλος της Γκρίνπις στις ΗΠΑ δεν έχει καμία αμφιβολία για το ποιος είναι ο κυριότερος λόγος: «Η μήνυση δεν έχει καμία σχέση με την αλλαγή του κλίματος ή την πολική αρκούδα. Έγινε έπειτα από εντολή των πετρελαϊκών εταιρειών, οι οποίες θέλουν να συνεχίσουν τις εξορύξεις πετρελαίου χωρίς να ανησυχούν για την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος». Έτσι κι αλλιώς, το αμερικανικό υπουργείο Εσωτερικών βαρύνεται με την κατηγορία ότι καθυστέρησε υπερβολικά να κατατάξει την πολική αρκούδα στα προστατευόμενα είδη. Σύμφωνα με τους «Νew Υork Τimes», ουδέποτε μία απόφαση για την προστασία της φύσης είχε προκαλέσει τόσες βίαιες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης Μπους. Αξιωματούχοι του υπουργείου δήλωσαν στην εφημερίδα ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ντικ Τσέινι έδωσε πραγματική μάχη για να μην ενταχθεί η πολική αρκούδα στον κατάλογο των προστατευόμενων ειδών.

Μεθόδευση. Η καθυστέρηση καταγγέλλεται από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις ως μία μεθόδευση προκειμένου να δοθεί «πράσινο φως» για την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αλάσκα, παρά το γεγονός ότι τόσο το Κογκρέσο όσο και δικαστικές αποφάσεις συνηγορούσαν για το αντίθετο εξαιτίας της βεβαρημένης κατάστασης στην οποία βρίσκεται η περιοχή. Με την απόφαση να λαμβάνεται τον περασμένο Μάιο και τις άδειες εξόρυξης να έχουν ήδη δοθεί, εκφράζονται ανησυχίες ότι από τη στιγμή που οι πετρελαϊκές εταιρείες κατοχύρωσαν το δικαίωμα εξόρυξης θα είναι δύσκολο να σταματήσουν τις δραστηριότητές τους. Όπως σημειώνει η Κάσι Σίγκελ του αμερικανικού Κέντρου για τη Βιοποικιλότητα, μπορεί η απόφαση να αναγνωρίζει τον κίνδυνο τον κλιματικών αλλαγών, αλλά στην πραγματικότητα έχει πολύ μικρή συμβολή στην προστασία των πολικών αρκούδων. «Είναι σαν η κυβέρνηση να αναγνωρίζει ότι η πολική αρκούδα χρειάζεται εντατική θεραπεία, αλλά να αρνείται την εισαγωγή της στο νοσοκομείο» λέει χαρακτηριστικά.


Λιμοκτονούν με το λειώσιμο των πάγων

Η πολική αρκούδα είναι το πρώτο είδος το οποίο κηρύσσεται προστατευόμενο εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη. Η επιβίωσή της, όμως, είναι άμεσα συνδεδεμένη με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και το λειώσιμο των πάγων. Τα μεγαλύτερα σαρκοβόρα θηλαστικά τρέφονται με φώκιες, τις οποίες κυνηγούν τον χειμώνα χρησιμοποιώντας τους πάγους ως «εξέδρα» για τις εφορμήσεις στη λεία τους. Η εξαφάνιση των πάγων τα στερεί από ένα σημαντικό εργαλείο για την αναζήτηση της τροφής τους. Ήδη οι ιθαγενείς πληθυσμοί των Ινουίτ στην Αλάσκα και περιβαλλοντικές οργανώσεις καταγγέλλουν ανησυχητικές αλλαγές στις συνήθειες των πολικών αρκούδων, που τους οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα ζώα λιμοκτονούν, καθώς έχουν αρχίσει να πλησιάζουν σε κατοικημένες περιοχές προφανώς αναζητώντας τροφή. Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες αναφέρουν ότι έχει μειωθεί το βάρος τους, ενώ όλο και περισσότερες γεννούν στην ξηρά και όχι στον, δυσεύρετο πλέον, πάγο. Η μόλυνση στο οικοσύστημα που προκαλούν τα γεωτρύπανα των εξορύξεων είναι ένα ακόμη χτύπημα. Και μπορεί να αποδειχθεί μοιραίο.