[ Διαστάσεις ] Στην εποχή του γονιδιώματος

Τον περασμένο Μάρτιο ο Αφροαμερικανός καθηγητής του Χάρβαρντ Χένρι Λούις Γκέιτς επισκέφθηκε τον πατέρα του DΝΑ Τζέιμς Γουάτσον. Και αφού συζήτησε για περισσότερη από μία ώρα μαζί του κατέληξε σε ένα πικρό συμπέρασμα.

Το προηγούμενο φθινόπωρο ο βραβευμένος με Νόμπελ επιστήμονας είχε υποχρεωθεί να ζητήσει συγγνώμη για τη δήλωσή του ότι οι λευκοί είναι πιο έξυπνοι από τους μαύρους. Παρά εκείνη τη δημόσια συγγνώμη, ο Γκέιτς ήθελε να μάθει τι ακριβώς κρυβόταν πίσω από εκείνη τη ρατσιστική δήλωση. Οι δύο άνδρες κουβέντιασαν για αρκετή ώρα και όσο ο Γουάτσον μιλούσε, ο Γκέιτς κρατούσε σημειώσεις. Ο Αφροαμερικανός καθηγητής αποφάσισε να δημοσιοποιήσει εκείνες τις σημειώσεις του στο ηλεκτρονικό περιοδικό του Τhe Root. Από τη συζήτηση κατάλαβε ότι ο Γουάτσον δεν είναι ρατσιστής (raciste) αλλά φυλετιστής (racialist), πιστεύει δηλαδή ότι οι φυλές έχουν διαφορές των οποίων οι ρίζες βρίσκονται στη γενετική. Ο πατέρας του DΝΑ θεωρεί, για παράδειγμα, ότι οι Εβραίοι έχουν γενετικά το χάρισμα της ευφυΐας και οι μαύροι μεγάλη προδιάθεση στο μπάσκετ. Ο Γκέιτς γράφει στις σημειώσεις του: «Είναι σαν η φύση να έχει δώσει στους Εβραίους ένα γονίδιο παραπάνω για τον εγκέφαλό τους και στους μαύρους ένα γονίδιο παραπάνω για τον αθλητισμό. Ο Γουάτσον αμφιβάλλει για το κατά πόσον οι ανισότητες ανάμεσα στις φυλές εξηγούνται από κοινωνικοπολιτισμικούς λόγους».

Η ένσταση του Γκέιτς επανέφερε στο προσκήνιο μια διαμάχη που ξέσπασε το 2005, όταν το Πανεπιστήμιο της Γιούτα απέδωσε στους Εβραίους ευρωπαϊκής καταγωγής δείκτη ευφυΐας 115 βαθμών, στους Ασιάτες της Νοτιοανατολικής Ασίας 105, στους λευκούς 100, στους Αφροαμερικανούς 85 και στους κατοίκους της Υποσαχάριας Αφρικής 70. Σχεδόν την ίδια περίοδο το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ δημοσίευσε έναν κατάλογο με τον δείκτη ευφυΐας των εθνών: Ιαπωνία 109 βαθμοί, Γερμανία και Κορέα 105, ΗΠΑ 100. Ένα από τα πιο πρόσφατα κεφάλαια στη διαμάχη γράφτηκε το 2007 από ένα ινστιτούτο των νεοσυντηρητικών στην Ουάσιγκτον, το οποίο διοργάνωσε ένα συνέδριο με θέμα «Γιατί οι Εβραίοι είναι πιο έξυπνοι;». Η απάντηση των δύο από τρεις εισηγητές: «Κυρίως χάρη στο DΝΑ».

Ο Γκέιτς δεν αμφισβητεί ότι οι Εβραίοι είναι ευφυείς, αμφισβητεί το γεγονός ότι η ευφυΐα τους οφείλεται στη φύση. «Ως μαύροςσημειώνει- βλάπτομαι από το στερεότυπο του γενετικά ανώτερου Εβραίου. Αν ήταν έτσι θα ήταν ανώφελο να προσπαθήσω να γίνω καλύτερος και θα ήταν ανώφελο για την κοινωνία να προσπαθήσει να με βοηθήσει». Η υποτιθέμενη κατωτερότητα των Αφροαμερικανών δεν οφείλεται στο DΝΑ, σημειώνει, αλλά στην κατάταξη των φυλών που έχει γίνει εδώ και αιώνες για να δικαιολογηθεί η εκμετάλλευση των έγχρωμων. Αλλά αυτά είναι πολιτική. Κι όπως διαπιστώνει πικρά ο Γκέιτς, «στην εποχή του γονιδιώματος ο αντιρατσιστικός αγώνας δεν θα διεξάγεται πια στην πολιτική αρένα αλλά στα επιστημονικά εργαστήρια».