[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Διάλογος μηδέν για την οικονομία

Κατά παράδοξο τρόπο, η επικέντρωση της κοινής γνώμης εβδομάδες τώρα στο σκάνδαλο γύρω από τις χρηματοδοτήσεις της Siemens μοιάζει να βολεύει την κυβέρνηση. Θα περίμενε κανείς να την ανησυχεί η γενικευμένη αίσθηση, όπως ενισχύεται από καθημερινές δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, ότι και η ίδια εμπλέκεται σε παράνομες δοσοληψίες. Όσο όμως το τοπίο μένει θολό, χωρίς να καταλογίζονται συγκεκριμένες ευθύνες σε πολιτικούς της, εξαπλώνεται ένας κυνισμός στην κοινωνία. Και όσο το σκάνδαλο δεν παράγει απτά πολιτικά αποτελέσματα, η κυβέρνηση ποντάρει στο ότι τελικά θα το παρακάμψει. Μήπως έτσι δεν παρέκαμψε και το αποκλειστικά δικό της σκάνδαλο των δομημένων ομολόγων; Εν τω μεταξύ, στον βαθμό που ο κυνισμός μεταφράζεται σε απογοήτευση και απενεργοποιεί τους πολίτες, η κυβέρνηση διευκολύνεται να διαχειρίζεται τα πιο κρίσιμα ζητήματα μόνη της, όπως θέλει, κρατώντας τα μακριά από τον αναγκαίο δημοκρατικό έλεγχο.

Σε διαφορετικές, ας πούμε υγιέστερες, πολιτικές συνθήκες, η επιδείνωση της οικονομίας θα δέσποζε στη δημόσια αντιπαράθεση με την αναζήτηση άμεσων μέτρων και πιο μακροχρόνιων προγραμμάτων για την αντιμετώπισή της. Αντ΄ αυτού ακούμε στερεότυπα τον αρμόδιο υπουργό να την αποδίδει στις δυσμενείς διεθνείς εξελίξεις, σαν να μην υπάρχουν σοβαροί εγγενείς παράγοντες της κρίσης, και απλώς να επαναλαμβάνει την προσήλωσή του στην ίδια δεδομένη πολιτική. Πληροφορούμαστε ότι ο κρατικός προϋπολογισμός πέφτει έξω, με τα έσοδα να αυξάνονται πολύ λιγότερο και τις δαπάνες πολύ περισσότερο από τις προβλέψεις, και κάποιες αόριστες εντολές για ένταση των φοροεισπρακτικών δραστηριοτήτων και για σφίξιμο στα υπουργεία, αδιακρίτως. Κανείς δεν ενημερώνει ποιοι φόροι, από ποιους δεν καταβάλλονται, ποιες είναι οι δαπάνες που ξέφυγαν και γιατί. Τίποτα δεν μαθαίνουμε για τις ιεραρχήσεις (επίκαιρο παράδειγμα: πόσα μουσεία είναι κλειστά και πόσα υπολειτουργούν από έλλειψη προσωπικού αυτό το καλοκαίρι, και ποιος το αποφάσισε;).

Ο πληθωρισμός άγγιξε το 5%, η κατανάλωση αυξάνεται με πρωτόγνωρα χαμηλούς ρυθμούς και το ΙΟΒΕ προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη

ΣΤΟΝ ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ

ο κυνισμός μεταφράζεται σε απογοήτευση και απενεργοποιεί τους πολίτες, η κυβέρνηση διευκολύνεται να διαχειρίζεται τα πιο κρίσιμα ζητήματα μόνη της, όπως θέλει

που γνωρίσαμε την τελευταία δεκαετία πιθανώς να έχει πλέον εξαντληθεί. Επίσης ότι το εξωτερικό έλλειμμα, η διαφορά ανάμεσα στα αγαθά και τις υπηρεσίες που εξάγουμε και εκείνα που εισάγουμε, εξακολουθεί να μεγαλώνει, μαζί του και το εξωτερικό χρέος. Αλλά καμία απάντηση δεν δίνει η κυβέρνηση για τη συρρικνούμενη παραγωγική βάση της χώρας που αδυνατεί να δημιουργήσει πρόσθετες καλές και καλά αμειβόμενες θέσεις απασχόλησης, πρόσθετα εισοδήματα πέρα από τις θέσεις των 700 ευρώ, για την απουσία νέων επιχειρηματικών επενδύσεων πέρα από εμπορικές αλυσίδες, τουριστικές εγκαταστάσεις και ακίνητα. Για το γεγονός ότι δεν έφερε παραγωγικές επενδύσεις η δραστική μείωση της φορολογίας στα κέρδη. Εντελώς ασαφείς διατηρεί άλλωστε τις περυσινές της υποσχέσεις για τη στήριξη των φτωχότερων. Τώρα μάλιστα που η ακρίβεια επιβάλλει να υλοποιηθούν ουσιαστικά, κάνει υπαινιγμούς για τις δημοσιονομικές δυσχέρειες που δεν αφήνουν πολλά περιθώρια. Πρόσφατα στοιχεία της Εurostat επιβεβαίωσαν ότι τα φορολογικά έσοδα της Ελλάδας είναι από τα χαμηλότερα της Ευρώπης ως προς το ΑΕΠ, που σημαίνει ότι το κράτος δεν κατορθώνει να συγκεντρώσει τους πόρους που απαιτούνται για να ασκηθεί κοινωνική πολιτική. Κανένα σχόλιο από την κυβέρνηση. Ακόμα και ο πρόεδρος του ΣΕΒ, αναγνωρίζοντας τις συνέπειες της κρίσης, πρότεινε να επιβληθεί επιτέλους φόρος υπεραξίας στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και στα stock options, όπως έχει καθιερωθεί παντού στην Ευρώπη, και τα έσοδα να διοχετεύονται στο Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής. Στην παρούσα φάση πτώσης του Χρηματιστηρίου δεν θα ήταν σπουδαία, αν και θα άξιζε να υπολογισθεί πόσα θα μπορούσε να είχε κερδίσει το Δημόσιο από έναν τέτοιο φόρο όλα τα τελευταία χρόνια. Αν ίσως σκέπτονται την πρόταση οι κυβερνητικοί αρμόδιοι, τη φυλάνε για να τη βγάλει ο Πρωθυπουργός από το καπέλο του στην Έκθεση της Θεσσαλονίκης.

Αλλού ωστόσο συζητούν και παρεμβαίνουν πολιτικά για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση. Στη Γερμανία ήδη ψηφίστηκε και θα εφαρμοσθεί από το 2009 η επιβολή φόρου 25% σε όλα τα εισοδήματα από κεφάλαια, τόκους καταθέσεων ή ομολόγων, μερίσματα μετοχών (πέρα από τον φόρο στα εταιρικά κέρδη), υπεραξίες όχι μόνον από βραχυχρόνιες συναλλαγές αλλά και για τίτλους που κρατήθηκαν πάνω από δώδεκα μήνες και έως τώρα απαλλάσσονταν. Μόνο μικροαποταμιευτές/επενδυτές, με χαμηλό εισόδημα που υπόκειται σε συντελεστή κάτω από 25%, θα παίρνουν πίσω τη διαφορά παρουσιάζοντας τη φορολογική τους δήλωση. Επιπλέον, για να ενισχύσουν τους οικονομικά ασθενέστερους που κυρίως πλήττονται από την ακρίβεια στα καύσιμα και στα τρόφιμα, εξετάζουν την επιβολή πρόσθετης φορολογίας στα υψηλά εισοδήματα, όπως αποκάλυψε σε συνέντευξή του ο αρμόδιος υπουργός Πέερ Στάινμπρικ.