Το Πνεύμα του Τόνου

Μια λύση

Πριν από είκοσι χρόνια επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη στο ΥΠΠΟ, είχαμε κληθεί στο ΚΑΣ ο μακαρίτης Μίνως Βολανάκης, ο Σπύρος Ευαγγελάτος και η αφεντιά μου για να συζητήσουμε με τους αρμόδιους αρχαιολόγους τη χρήση και τους όρους χρήσης των αρχαίων θεάτρων. Από τη μεριά μερικών «καθαρών» αρχαιολόγων είχε διατυπωθεί η άποψη να απαγορευτεί πλέον η χρήση των θεάτρων για σύγχρονες παραστάσεις. Είχα πει τότε ότι και τα αρχαία θέατρα είναι ανθρώπινα έργα και είναι καταδικασμένα (αν όχι οφείλουν) να φθείρονται. Και θα τα φθείρουμε, τόνισα, παίζοντας, όχι βαλμένα σε γυάλα ή σε ομπρέλες από πλεξιγκλάς.

Όταν ήρθε το θέμα στα σκηνικά και στην καταπόνηση των μνημείων, θύμισα πως η «Ηλέκτρα» του Ροντήρη το 1938 στην Επίδαυρο είχε γίνει χωρίς σκηνικά και από κανέναν δεν έλειψαν. Αν, είπα, τότε, το 1954, είχατε ως ΚΑΣ απαγορεύσει τελείως την εγκατάσταση σκηνικών, θα είχαμε μια ιστορία των παραστάσεων και μια άλλη αισθητική χωρίς σκηνικά. Οι Ιταλοί απαγορεύουν π.χ.

σκηνικά στο θέατρο της Ταορμίνας, της Έγεστας και των άλλων αμφιθεάτρων της Σικελίας. Βέβαια, μόνιμα ο Κλώνης έχτιζε μεγάλα σκηνικά για να καλύπτει τη ζωντανή ορχήστρα που έπαιζε τότε, αφού δεν υπήρχε πλέι μπακ. Από τη στιγμή που οι αρχαιολόγοι επιτρέψανε τη χρήση σκηνικών δημιουργήθηκε παράδοση και ιστορία μορφών και γούστου. Μία λύση λοιπόν σήμερα υπάρχει. Να αποφασιστεί από τώρα ότι από το 2012 δεν θα ξαναπαραχωρηθεί αρχαίο θέατρο αν δεν δηλωθεί από τους συντελεστές ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν άλλην όψιν πέραν των ενδυμασιών και των απαραίτητων αξεσουάρ (θρόνων, βωμών κ.τ.λ.). Γιατί, κακά τα ψέματα, συχνά οι σκηνογράφοι, κυρίως ξένοι, καλύπτουν με τέρατα το μνημείο μη κρύβοντας το μίσος τους για την κλασική του λιτότητα.