«Ο Μάης του ΄68 άλλαξε άρδην το ελληνικό σινεμά και τη μουσική»

«Ο γαλλικός Μάης ήταν απλώς η αιχμή», λέει ο καθηγητής Αντώνης Λιάκος με αφορμή το διεθνές συνέδριο που εξετάζει πόσο άλλαξαν οι τέχνες και οι επιστήμες από τα κινήματα σε όλο τον κόσμο
«Είναι μια προσπάθεια να εντοπίσουμε τις αλλαγές που έγιναν λόγω του ΄68 κι έπειτα από αυτό στα πεδία των επιστημών και της κουλτούρας. Δεν είναι ένα συνέδριο νοσταλγικό ή για βετεράνους που θα αφηγηθούν όσα έζησαν», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντώνης Λιάκος. «Θα δούμε πώς άλλαξε η τέχνη, πώς άλλαξαν οι επιστήμες του ανθρώπου, αλλά και η ίδια η επιστημολογία. Το ΄68 έφερε αλλαγή και στη σηματοδότηση της γνώσης. Για ποιον παρέχεται και γιατί. Το γεγονός, λ.χ., ότι αμφισβητήθηκε η καθηγητική αυθεντία σήμανε αλλαγή στις ίδιες τις παιδαγωγικές μεθόδους. Η παιδαγωγική επιστήμη άλλαξε τα μέγιστα. Γενικότερα η επιστημολογία έγινε λιγότερο ιεραρχική και περισσότερο δικτυακή. Ενώ υπήρξε και το φαινόμενο του αναστοχασμού, με τους επιστήμονες να σκέφτονται από την αρχή τι ακριβώς κάνουν και γιατί».

«Τα Χρόνια της Ουτοπίας»- ο τίτλος του συνεδρίου που αρχίζει την Πέμπτη με οργανωτή το περιοδικό «Ιστορείν»είναι λοιπόν το γενικό πλαίσιο στο οποίο θα κινηθούν οι εισηγήσεις των δέκα ξένων και είκοσι εννέα Ελλήνων επιστημόνων, εξετάζοντας τα κοινωνικά κινήματα της εποχής σε όλο τον κόσμο και τις θεωρητικές αναζητήσεις τους. «Ο γαλλικός Μάης είναι απλώς η αιχμή», εξηγεί ο Αντώνης Λιάκος.

Η αρχή έγινε στις αρχές του ΄60 στην Καλιφόρνια και τα κινήματα κάλυψαν και τη δεκαετία του ΄70- στην Ευρώπη τουλάχιστον. Το συνέδριο θα εξετάσει λοιπόν όχι μόνο τι συνέβη στη Γαλλία, αλλά και τι συνέβη στη Νότια Ευρώπη, στο Μεξικό αλλά και σε χώρες του πρώην ανατολικού συνασπισμού όπως η Τσεχοσλοβακία, η Πολωνία, η τότε Ανατολική Γερμανία, καθώς σήμερα αποκαλύπτεται ότι και εκεί δημιουργήθηκαν κινήματα για τα οποία ώς τώρα δεν γνωρίζαμε πολλά.

Τα ειδικότερα θέματα των εισηγήσεων ποικίλλουν: από την ψυχανάλυση (Γιάννης Σταυρακάκης) μέχρι την απόλαυση και τον ευδαιμονισμό (Δημήτρης Παπανικολάου). Από το πώς εντάσσεται το ΄68 στην Ιστορία του 20ού αιώνα (Γιάννης Βούλγαρης) μέχρι την πρόσληψη του ΄68 από την ελληνική Αριστερά (Πολυμέρης Βόγλης- Βαγγέλης Καραμανωλάκης). Από τις ουτοπικές κοινότητες στην Καλιφόρνια (Ζήσης Παπανικόλας) μέχρι το κίνημα κατά του Βιετνάμ (από τον Τόμας Γκάλαντ, που στο αντιπολεμικό κίνημα του Βιετνάμ είχε αυτοτραυματιστεί) για να σημειώσουμε μόνο μερικές από αυτές.

«Τα σαράντα χρόνια είναι μια ασφαλής απόσταση», λέει ο Αντώνης Λιάκος που θα συνοψίσει στο κλείσιμο τα συμπεράσματα του συνεδρίου. «Πρόκειται για το συνέδριο στην Ελλάδα που αναλύει με τρόπο συστηματικό το κίνημα του ΄68. Και εντάσσεται σε ένα δίκτυο μελέτης των νέων κινημάτων που σήμερα δρα μέσω συνεδρίων σε όλη την Ευρώπη. Δεν πρόκειται για μνημόσυνο, αλλά για εμβάθυνση στη μεγάλη αυτή τομή. Και είναι ένα συνέδριο διαφορετικό

ΙΝFΟ

Το συνέδριο πραγματοποιείται στο Αμφιθέατρο Δρακοπούλου του Πανεπιστημίου Αθηνών (Κεντρικό Κτίριο) από τις 17.30 την Πέμπτη 5 Ιουνίου έως τις 21.00 το Σάββατο 7 Ιουνίου. Θα προηγηθεί συζήτηση στη Θεσσαλονίκη (Αποθήκη Β1, Λιμάνι) αύριο Τετάρτη και ώρα 19.00, με συντονιστή τον Αντώνη Λιάκο και ομιλητές τους Ζήση Παπανικόλα, Πολυμέρη Βόγλη, Κωστή Κορνέτη, Συραγώ Τσιάρα.

από τα άλλα, με την έννοια ότι δεν έχει στο επίκεντρο την Ελλάδα αλλά εξετάζει ένα θέμα που εντάσσεται στη γενικότερη Ιστορία της Ευρώπης. Η οργάνωση αυτού του συνεδρίου δείχνει ότι σήμερα στη χώρα μας υπάρχει μία κοινότητα επιστημόνων που συγχρονίζει το βήμα της με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα», καταλήγει.

Την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου αποτελούν οι ιστορικοί: Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Άντα Διάλλα (Ιστορικό Αρχείο Πανεπιστημίου Αθηνών), Βαγγέλης Καραμανωλάκης (ΑΣΚΙ), Κωστής Κορνέτης (Πανεπιστήμιο Μπράουν), Αντώνης Λιάκος (Πανεπιστήμιο Αθηνών), οι οποίοι θα κάνουν και εισηγήσεις.


Έκρηξη της υποκειμενικότητας

«Η έκρηξη του 1968 αποτέλεσε το μεταίχμιο ανάμεσα στις ριζοσπαστικές παραδόσεις του παρελθόντος και την επαγγελία μιας νέας ουτοπίας», λέει στο περιοδικό «Ιστορείν» ο ιστορικός (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) Πολυμέρης Βόγλης και συνεχίζει: «Κάτι που εξηγεί τις αντιφάσεις του και τις διαφορετικές διαδρομές που ακολούθησαν στη συνέχεια οι νέοι και οι νέες που συμμετείχαν στο κίνημα. Διαδρομές τόσο διαφορετικές που μας υπενθυμίζουν ότι ο Μάης του ΄68 ήταν μια πραγματική έκρηξη της υποκειμενικότητας. Άλλοι επέλεξαν να δουλέψουν σε εργοστάσια με στόχο να αφυπνίσουν την εργατική τάξη, άλλοι στράφηκαν στην ένοπλη βία, άλλοι εντάχθηκαν στο αντιπυρηνικό κίνημα, άλλοι δημιούργησαν κοινόβια, οι φεμινιστικές ομάδες πολλαπλασιάστηκαν, ενώ κάποιοι αναδιπλώθηκαν σε συντηρητικές θέσεις».


Επιπτώσεις του κινήματος του ΄68

Προτάθηκαν νέες θεωρίες:

φεμινιστική κριτική, αποδοχή της προφορικής Ιστορίας.

Ο μαρξισμός «ξαναδιαβάστηκε». Άρχισε η μελέτη των αποκλεισμένων κοινωνικών ομάδων.

Η προσωπική ζωή θεωρήθηκε πεδίο πολιτικής.

Η κουλτούρα επηρεάστηκε συνολικά: από το ντύσιμο μέχρι τη σεξουαλικότητα.

Στην Ελλάδα: οι εκδόσεις πολλαπλασιάστηκαν. Νέα ρεύματα εμφανίστηκαν στη μουσική (Νέο Κύμα) και τον κινηματογράφο (ΝΕΚ – Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος).