«Κοίτα, ο προδομένος έρωτας χορεύει»

Ο χορός του προδομένου έρωτα της «Μήδειας 2», που άνοιξε το φετινό Φεστιβάλ Αθηνών, δεν ήταν δυνατόν να μη συγκριθεί με τη συγκίνηση της πρώτης «Μήδειας» του Δημήτρη Παπαϊωάννου
Τα είχε όλα η πρεμιέρα της «Μήδειας 2» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Φεστιβάλ Αθηνών. Τον θρίαμβο και τις επιφυλάξεις. Σχήμα οξύμωρο αλλά και αναμενόμενο στις μεγάλες καλλιτεχνικές αναμονές, όπου όσα προηγούνται πριμοδοτούν την επιτυχία χωρίς να εξασφαλίζουν απαραίτητα και την απόλυτη αποδοχή. Γιατί ο μύθος που έχει προηγηθεί, ανεβάζει τον πήχυ των απαιτήσεων και γιατί η ανάμνηση του ρίγους που άφησε στους θεατές η πρώτη εμβληματική «Μήδεια», καραδοκεί, συγκρίνοντας την πρώτη με τη δεύτερη εκδοχή.

ΙΝFΟ

Στον χώρο «Πειραιώς 260», έως τις 5 Ιουνίου. Τα εισιτήρια είναι προπωλημένα. Η παράσταση όμως θα παρουσιαστεί από τον Οκτώβριο έως τον Φεβρουάριο, στο «Παλλάς».

Τσιγκουνιές, σίγουρα. Αναπόφευκτες όμως για έναν καλλιτέχνη, που τυλιγμένος πλέον τον σαγηνευτικό μανδύα του ιδιοφυούς δημιουργού, επιστρέφει στον διαβρωτικά ονειρικό κόσμο του. Στη «Μήδεια 2», ο Δημήτρης Παπαϊωάννου δεν κατασκευάζει μια νέα δραματουργία. Εκθέτει την προσωπική του εξέλιξη, μέσα από διαδοχικές εικόνες- αισθήσεις και επεξεργάζεται την οργάνωσή τους με νέα τεχνολογικά και αισθητικά δεδομένα, που μεσολάβησαν στα 15 χρόνια από την πρώτη παράσταση στο «Κοτοπούλη- Ρεξ».

Το «σενάριο» του θεάματος ξεκινά με το ταξίδι των Αργοναυτών, για να αφηγηθεί αριστοτεχνικά τη μυθική ιστορία αγάπης που θα υποπέσει στην κοινοτοπία της απιστίας, θα γίνει συγκρουσιακή για να ολοκληρωθεί στο ευρηματικό φινάλε. Μια γυμνή ηλεκτρική λάμπα θα εκτοξευθεί από τη Μήδεια στη μια άκρη της σκηνής, προς τον Ιάσονα στην άλλη άκρη και θα σπάσει στο δοκάρι.

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, αντί να ρίξει μαύρη αυλαία, ρίχνει το φως που χάνεται βίαια, δίνοντας προοπτική και βάθος αξεδιάλυτο στο σκοτάδι. Ο ορισμός του καταραμένου έρωτα επιβεβαιώνεται ως γρίφος, με συνένοχο τον θεατή που μετέχει αισθησιοκρατικά στο «ταξίδι». Η αφήγηση εξωστρεφής και φιλοπαίγμων, αποφεύγοντας τον κίνδυνο της αποκωδικοποίησης και της ψυχαναλυτικής ερμηνευτικής, υπόκειται στην αλληλουχία σκηνών- εικόνων που συνθέτουν μια χορογραφία- θέατρο χωρίς λόγια, με τη ένταση της μουσικής του Μπελίνι και απόκοσμων ήχων.

Σε ένα μινιμαλιστικό σκηνικό (τρεις λευκοί τοίχοι, δάπεδο πλημμυρισμένο από νερά, τέσσερις εξέδρες- τραπέζια και μαύρες καρέκλες), τα πρόσωπα δρουν μέσα στη δική τους ιστορία. Ο Ιάσων, ένας τσαρουχικός καπετάνιος με τους Αργοναύτες του, θα προσπαθήσει να κλέψει το χρυσόμαλλο δέρας. Το φορά στο κεφάλι η γυμνόστηθη Μήδεια, ιέρεια και μάγισσα, εγγονή του Ήλιου.

Πλάσμα θαλάσσιο και αέρινο, εκπάγλου ομορφιάς, γλιστράει στο υδάτινο πάτωμα φορώντας λευκό φόρεμα- ουρά σε διαρκείς μεταμορφώσεις.

Γίνεται αχηβάδα, νυχτερίδα, ασπίδα προστασίας, κέλυφος που κλείνει μέσα της το ζώο και που όταν την κερδίζει ο Ιάσονας, της το βγάζει για να γίνει ανθρώπινη, γυναίκα ευάλωτη.

Μέσα σε μια ώρα η ιστορία θα ολοκληρωθεί, συντομεύοντας το φλερτ των δύο ηρώων, το φευγιό τους και τον φόνο του Άψυρτου, του μικρού αδελφού που η Μήδεια πήρε μαζί της στη σχεδία και διαμελίζοντας το άψυχο κορμί πετούσε τα μέλη του στη θάλασσα, για να καθυστερήσει τον πατέρα της που τους κυνηγούσε. Θα τους βρούμε στην άλλη εξέδρα (είναι η Κόρινθος) με εικόνες έρωτα, εγκυμοσύνης, παιδιών. Η οικογενειακή ευτυχία, όμως, δεν αφορά την ιστορία μας.

Μια δημιουργία ισορροπημένη, εκφραστική, πιστή στο ύφος του Παπαϊωάννου. Ασπρόμαυρη, πιο αυστηρή από την πρώτη, νεανική εκδοχή του με την Ομάδα Εδάφους, πιο εγκεφαλική, πιο επεξεργασμένη, λιγότερο συναισθηματική, με αδιόρατες αλλαγές και περισσότερες τις αφαιρέσεις από τις προσθέσεις. Αναμφισβήτητα όμως, η πιο αξιόμαχη ελληνική παράσταση, που θα αντιπροσωπεύσει τη χώρα μας στο Πεκίνο τον Αύγουστο.


Με τις καρέκλες για δεκανίκια

«Η δική μου Μήδεια είναι μια ιστορία έρωτα», είχε πει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Παπαϊωάννου. Και όπως κάθε ιστορία έρωτα, δίνει έμφαση στο ζήτημα της πίστης και της απιστίας. Η προδοσία του Ιάσονα με τη Γλαύκη κορυφώνει την αντίδραση της χλευασμένης Μήδειας. Πάντοτε ο προδομένος έρωτας είναι μια ανατροπή του κόσμου«τα ποτάμια γυρίζουν στις πηγές τους». Η προδομένη γυναίκα, με δεκανίκια τις καρέκλες ανακτά σιγά σιγά τη σκοτεινή της δύναμη. Στη σκηνή της παιδοκτονίας θα σπάσει τα πήλινα ειδώλια που φορά σαν γάντια στα χέρια της και θα συγκρουσθεί στα νερά με τον Ιάσονα. Η Μήδεια, πάνω στη σχεδία του παππού της Ήλιου, θα γλιστρήσει στη λύτρωση – εκδίκηση, πετώντας τον φωτεινό γλόμπο που σπάει αμετάκλητα, διαπερνώντας τον Ιάσονα.