[ Πρόσωπα ] Ρεκόρ αδικίας

Έπειτα από 27 χρόνια στη φυλακή, ο 55χρονος Τζέημς Λη Γούνταρντ αθωώθηκε στο Τέξας χάρη σε τεστ του DΝΑ. Κατέχει πλέον το θλιβερό ρεκόρ του Αμερικανού που πέρασε τον περισσότερο χρόνο στη φυλακή, μολονότι ήταν αθώος.

O Γούνταρντ έχει περάσει τη μισή ώς τώρα ζωή του φυλακισμένος για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε. Όταν είχε συλληφθεί, τον Δεκέμβριο του 1980, ο Ρήγκαν είχε μόλις εκλεγεί πρόεδρος. Το πτώμα της φιλενάδας του, της 21χρονης Μπέβερλυ Αν Τζόουνς, είχε βρεθεί στις όχθες του ποταμού Τρίνιτυ, νότια του Ντάλας· η νεαρή γυναίκα είχε βιαστεί και στραγγαλιστεί. Έπειτα από αρκετές δικαστικές παρατυπίες, ο Γούνταρντ καταδικάστηκε τον Ιούλιο του 1981 για βιασμό και φόνο. Ο άνθρωπος επέμενε στην αθωότητά του, έκανε συνεχώς αιτήσεις αναθεώρησης της δίκης του, ζητούσε να του γίνουν τεστ DΝΑ, όμως ουδείς τον άκουγε. Μέχρι που άλλαξε ο περιφερειακός εισαγγελέας και ο καινούργιος, ο Κραιγκ Ουώτκινς, πρώην δικηγόρος, έφτιαξε ένα πρόγραμμα από κοινού με τη μη κυβερνητική οργάνωση «Πρόγραμμα Αθωότητα», το οποίο επέτρεψε σε φοιτητές της Νομικής να επανεξετάσουν καταδίκες που θεωρούσαν αμφισβητήσιμες. Χάρη στην επιμονή ενός νεαρού φοιτητή, ένα από τα αιτήματα του Γούνταρντ για τεστ DΝΑ έγινε δεκτό και αποδείχθηκε πως δεν μπορούσε να είναι ούτε ο βιαστής ούτε ο δολοφόνος της φιλενάδας του.

Η περίπτωση του Γούνταρντ δεν είναι η μόνη. Από το 1989, 216 κατάδικοι έχουν αποφυλακιστεί χάρη σε τεστ DΝΑ, 16 από τους οποίους βρίσκονταν στα κελιά των μελλοθανάτων. Ο μέσος χρόνος που οι άνθρωποι αυτοί πέρασαν στη φυλακή χωρίς να φταίνε είναι τα δώδεκα χρόνια. Το Τέξας κατέχει με διαφορά τα πρωτεία στις άδικες καταδίκες μεταξύ των αμερικανικών πολιτειών, με 31 κατάδικους να έχουν αθωωθεί εκ των υστέρων, εκ των οποίων 18 μόνο στην κομητεία του Ντάλας, όπως ο Γούνταρντ. «Ουδείς μπορεί να αμφιβάλλει στα σοβαρά ότι υπάρχει πρόβλημα με τα δικαστικά σφάλματα στο Τέξας», δήλωσε μετά την αποφυλάκιση του Γούνταρντ ο Δημοκρατικός γερουσιαστής του Τέξας Ρόντνυ Έλις. «Οι εισαγγελείς θέλουν καταδίκες, επειδή οι προαγωγές τους εξαρτώνται από την ικανότητά τους να τις επιτυγχάνουν», λέει στη γαλλική «Λιμπερασιόν» η Νάταλι Ρέτζελ, διευθύντρια στο Τέξας της Ένωσης «Πρόγραμμα Αθωότητα». «Ο Ουώτκινς είναι ένας από τους πρώτους εισαγγελείς που το δήλωσε ανοικτά: το σύστημα δεν λειτουργεί». Όσο για τον Τζέημς Λη Γούνταρντ, έχει το δικαίωμα να αποζημιωθεί με 50.000 δολάρια για κάθε χρόνο που έμεινε στη φυλακή. «Όμως η κυβέρνηση παρακρατεί το 43% για φόρους», διευκρινίζει η Ρέτζελ, «έτσι ορισμένοι που αθωώνονται προτιμούν να αρνηθούν αυτό το ποσό για να καταθέσουν αγωγή κατά του κράτους». Προς το παρόν, ο Γούνταρντ κατοικεί σ΄ ένα διαμέρισμα που έθεσε στη διάθεσή του ένα μέλος του «Προγράμματος Αθωότητα», μέχρι να βρει μια δική του στέγη.