«Παγκοσμιοποιημένη επιχείρηση η Μαφία»

Η Ιταλία είναι μια παράξενη χώρα. Η Μαφία δεν φοβήθηκε ποτέ την πολιτική, τη Δικαιοσύνη, την Αστυνομία. Την τρόμαξε όμως ένα βιβλίο. Ο χειρότερος εχθρός της ναπολιτάνικης Καμόρας είναι σήμερα ένας 28χρονος συντοπίτης της, ο συγγραφέας τού «Γόμορρα». «Γιατί αυτό το βιβλίο δεν το διάβασαν δέκα ειδικοί αλλά περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι», λέει στα «ΝΕΑ» (από το μέρος όπου ζει πλέον κρυμμένος) ο Ρομπέρτο Σαβιάνο.

Το ιταλικό κοινό αγκάλιασε με θέρμη τα «Γόμορρα» του Ρομπέρτο Σαβιάνο, η υποδοχή της κριτικής ήταν διθυραμβική. Αυτός ο συνδυασμός ρεπορτάζ και λογοτεχνικής αφήγησης, που σύμφωνα με τους βιβλιοκριτικούς φλέρταρε σε αφηγηματική δύναμη με το αριστουργηματικό «Εν ψυχρώ» του Τρούμαν Καπότε, συμπεριελήφθη στον κατάλογο των μπεστ σέλερ των «Νew Υork Τimes» και τον κατάλογο του «Εconomist» με τα 100 σημαντικότερα βιβλία για το 2007.

Ο Ρομπέρτο Σαβιάνο υπενθύμισε στους Ιταλούς ένα πρόβλημα που προτιμούσε να μη θυμάται κανένας και έμαθε στους υπόλοιπους ότι τα πλοκάμια της παγκοσμιοποιημένης Μαφίας έχουν απλωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, πιο ισχυρά από ποτέ. «Πρώτη φορά χύθηκε τόσο φως σε αυτό το πανίσχυρο “σύστημα”, το οποίο είχε συνηθίσει να κάνει τις δουλειές του στη σκιά», λέει. Όμως, οι αποκαλύψεις του είχαν κόστος. Δέχθηκε απειλές και περίεργα μηνύματα, η ζωή του κινδύνευσε. Τον Σεπτέμβριο του 2007 ετέθη υπό προ στασία, αναγκάστηκε να αφήσει το σπίτι του στις Ισπανικές Συνοικίες της Νάπολι, ενώ οι γονείς του μετανάστευσαν στον Βορρά. Χωρίς ελευθερία, αλλά με την ορμή ενός Ναπολιτάνου που δεν φοβάται, ο Σαβιάνο συνεχίζει να καταγγέλλει τον τρόμο και να καλεί τους πολιτικούς να κάνουν το ίδιο, απορρίπτοντας τις προτάσεις τους για συνεργασία.

«Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, ο Βελτρόνι θα βρεθεί στη Νάπολι. Μακάρι να βρει εκεί τις λέξεις που κανένας μαφιόζος δεν θα μπορέσει να ξεχάσει», είχε δηλώσει στις αρχές της περασμένης βδομάδας. Ο ηγέτης της Κεντροαριστεράς βρήκε τελικά αυτές τις λέξεις. «Ο Βελτρόνι μίλησε στο τέλος σκληρά και απερίφραστα. Είπε πολλές φορές ότι δεν θέλει την ψήφο των μαφιόζων. Δεν μπορεί να πει κανείς ότι η Κεντροδεξιά έκανε το ίδιο πέρα από κάποιες γενικόλογες δηλώσεις εναντίον της Μαφίας».

Γιατί τα πολιτικά κόμματα ασχολήθηκαν ελάχιστα με το πρόβλημα στην προεκλογική εκστρατεία;

Επειδή είναι ένα θέμα το οποίο αν το προσεγγίσεις με θάρρος δεν κερδίζεις ψήφους- αντίθετα, κινδυνεύεις να χάσεις. Κι έπειτα, είναι ένα πρόβλημα που υποτίθεται ότι αφορά μόνο τον «καταραμένο» Νότο. Αυτό, όμως, είναι ένα τεράστιο λάθος. Οι Μαφίες έχουν τζίρο 150 δισ. ευρώ, περίπου το τριπλάσιο από την ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία. Είναι ο πιο δυνατός οικονομικός τομέας και φυσικά έχει διεισδύσει και στον Βορρά.

ΕΙΠΕ:

Όποιος πεθαίνει στον πόλεμο της Μαφίας θεωρείται ένοχος, ποτέ αθώος. Αυτό ακριβώς συνέβη με τη Μίνα Βέρντε, μια κοπέλα που βασανίστηκε και απανθρακώθηκε

Πώς φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση;Είναι η διαφθορά, η αδιαφορία,ή η Καμόρα είναι ένα πανίσχυρο κράτος εν κράτει;

Όλα αυτά μαζί. Αδιαφορία, διαφθορά, συνθηκολόγηση και το γεγονός ότι καταλάβαμε πολύ πρόσφατα πως συλλήψεις και καταδίκες δεν αρκούν. Πρέπει να χτυπήσουμε την «καρδιά του συστήματος». Οι Μαφίες είναι πια παγκοσμιοποιημένες επιχειρήσεις, χρειάζεται μια συνεργασία σε παγκόσμιο επίπεδο ξεκινώντας από την Ευρώπη. Πρέπει να ξέρετε ότι το πρόβλημα αυτό είναι και δικό σας.

Το πρόβλημα της Καμόρας είναι κυρίως πολιτικό,κοινωνικό ή θέμα νοοτροπίας;

Είναι πολιτικό πρόβλημα γιατί στον Νότο οι εκλογές κερδίζονται με αγορασμένες ψήφους και πολιτικούς που στηρίζουν οι Μαφίες. Είναι κοινωνικό γιατί ο Νότος βρίσκεται στη μέγγενη των εγκληματικών οργανώσεων και όποιος ψάχνει δουλειά αναγκάζεται να συνθηκολογήσει με αυτή την πραγματικότητα. Υποθέτω ότι είναι και θέμα νοοτροπίας, αλλά για μένα το πρόβλημα είναι κυρίως οικονομικό. Πρέπει να ξηλωθεί η οικονομική δύναμη των «οικογενειών» ώστε να δημιουργηθεί χώρος για μια καθαρή οικονομία.
«Οι νονοί δεν είναι όπως στο Χόλιγουντ»

– «Ρομπέ,τι είναι ένας άνδρας χωρίς πτυχίο που έχει πιστόλι;» – «Ενας ηλίθιος με πιστόλι μπαμπά» – «Μπράβο.Τι είναι ένας άνδρας με πτυχίο αλλά χωρίς πιστόλι;» – «Ένας ηλίθιος με πτυχίο» – «Μπράβο.Και τι είναι ένας άνδρας με πτυχίο και πιστόλι;» – «Άνδρας,μπαμπά!» -«Μπράβο,μικρέ μου Ρομπέρτο!» Ο Ρομπέρτο Σαβιάνο πέρασε την εφηβεία του στο Καζάλ ντι Πρίντσιπε, το βασίλειο της οικογένειας Καζαλέζι. Ο πατέρας του, γιατρός στο επάγγελμα, αποφάσισε να του μάθει να πυροβολεί. Τον ιλαροτραγικό διάλογο που προέκυψε, τον καταγράφει στο βιβλίο του. Αυτός ο διάλογος, άλλωστε, εξηγεί τι τον έκανε να ασχοληθεί με τη ναπολιτάνικη Μαφία. «Γεννήθηκα στη γη της Καμόρας», λέει. «Μπροστά και γύρω μου κυριαρχούσε η πραγματικότητα των “οικογενειών”. Έγραψα το πρώτο μου άρθρο όταν ήμουν 16 χρόνων, στη σχολική εφημερίδα. Επομένως η έκδοση του βιβλίου μου, πριν ακόμα συμπληρώσω τα 28 μου χρόνια, ήταν το τέλος μιας δουλειάς που ξεκίνησε από τότε που έπαψα να είμαι παιδί».

Πριν γράψετε το βιβλίο σας κάνατε ενδελεχή έρευνα. Απ΄ όλα αυτά που είδατε, τι σας σημάδεψε περισσότερο;

Τα αθώα θύματα. Το πιο παράδοξο απ΄ όλα είναι ότι όποιος πεθαίνει στον πόλεμο της Μαφίας θεωρείται ένοχος, ποτέ αθώος. Αυτό ακριβώς συνέβη με τη Μίνα Βέρντε, μια κοπέλα που βασανίστηκε και απανθρακώθηκε.

Πόσο μακριά από τη μυθολογία του κινηματογράφου βρίσκονται οι νονοί της Καμόρας;

Ένα κομμάτι της ζωής ενός «αφεντικού» βρίσκεται πολύ μακριά από την επική αφήγηση του Χόλιγουντ. Είναι η εικόνα του επιχειρηματία, του μπίζνεσμαν με τη στενή έννοια, ο οποίος δραστηριοποιείται ακόμη και σε τομείς με πολύ λιγότερη γοητεία από το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων, όπως είναι τα σκουπίδια. Όμως στους νονούς, ειδικά της Καμόρας, αρέσει να τραβούν την προσοχή, να δημιουργούν γύρω τους έναν μύθο εμπνεόμενο από πρόσωπα όπως ο Κορλεόνε και ο Τόνι Μοντάνα. Ο Βαλτερίνο Σκιαβόνε, για παράδειγμα, έχτισε μια βίλα ίδια με του Σημαδεμένου.

Ζείτε υπό προστασία. Ήταν εύκολο για σας να στερηθείτε την ελευθερία σας;

Ζω εδώ και περισσότερο από ενάμιση χρόνο με αυτόν τον τρόπο. Στην αρχή είναι πολύ σκληρό. Έπειτα συνηθίζεις. Συνηθίζεις στα πάντα απ΄ ό,τι φαίνεται, ακόμη και σε χειρότερα. Φυσικά υπάρχουν στιγμές που αυτή η ζωή με βαραίνει πολύ. Ξέρω ότι θα είναι έτσι για πολύ καιρό ακόμη. Αυτό είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσω επειδή κατάφερα να ενοχλήσω τις «οικογένειες».


Με τον αρχηγό της Ρόμα τα έβαλε ο Μπερλουσκόνι

ΤΗΝ 62η ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ κυβέρνησή τους εκλέγουν από χθες οι Ιταλοί ψηφοφόροι, σε ατμόσφαιρα γκρίνιας και δυσφορίας. «Δεν με νοιάζει ποιος θα νικήσει. Το μόνο που θέλω είναι μια κυβέρνηση που θα διαρκέσει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Φραντσέσκο Αντονάτζι, 54χρονος ψηφοφόρος στη Ρώμη. «Νά ΄μαστε ξανά στις κάλπες. Και τι έχει αλλάξει; Τίποτα. Τα χρήματα ποτέ δεν φτάνουν, τιμές και φόροι συνεχώς αυξάνονται, δυσκολευόμαστε να τα βγάλουμε πέρα», σχολίαζε η Μίλα Σαμπατίνι, 35χρονη ψηφοφόρος στο Μιλάνο. Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται το μεσημέρι.

Στις εκλογές που διεξάγονται τρία χρόνια νωρίτερα από το προγραμματισμένο, λόγω κατάρρευσης της κυβέρνησης Πρόντι, αντιπαρατίθενται ο δις πρωθυπουργός της Ιταλίας Σίλβιο Μπερλουσκόνι με τον πρώην δήμαρχο της Ρώμης Βάλτερ Βελτρόνι.

Οι δημοσκοπήσεις
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις- μέσα Μαρτίου- έδιναν προβάδισμα 5%9% στον Καβαλιέρε. Υπολόγιζαν ωστόσο χωρίς τον μεγάλο αριθμό των αναποφάσιστων, που έφτανε ακόμα και το 33%, και… τον ίδιο τον Καβαλιέρε, ο οποίος την Παρασκευή στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωσή του στη Ρώμη έβαλε ένα μεγαλειώδες αυτογκόλ.

Ακόμα και οι συγκεντρωμένοι οπαδοί του έξω από το Κολοσσαίο έμειναν άφωνοι όταν ο Μπερλουσκόνι τα έβαλε με τον Φραντσέσκο Τότι, τον αρχηγό και σταρ της Ρόμα, αποφαινόμενος πως «τά ΄χει χάσει» επειδή στηρίζει τον κεντροαριστερό Φραντσέσκο Ρουτέλι στη μάχη του για τη δημαρχία της Ρώμης (παράλληλα με τις κοινοβουλευτικές, διεξάγονται στην Ιταλία και δημοτικές εκλογές). «Ο Μπερλουσκόνι μόλις έχασε τη Ρώμη», σχολίασε ένας ραδιοφωνικός παραγωγός. Μένει να φανεί πόσο ακριβώς μπορεί να κοστίσει μια τέτοια γκάφα σε μια χώρα που μπορεί να κάνει πλάκα με όλα εκτός από το ποδόσφαιρο.


Με μια ματιά

● Ο ΡΟΜΠΕΡΤΟ Σαβιάνο (φωτό αριστερά) γεννήθηκε στη Νάπολι το 1979.

● ΤΟ 2006 εκδίδει το βιβλίο «Γόμορρα». ● ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ γίνεται μπεστ σέλερ με 1,2 εκατ. αντίτυπα.

● ΔΕΧΕΤΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ από την Καμόρα και τον Σεπτέμβριο του 2007 τίθεται υπό προστασία ● ΤΟ «ΓΟΜΟΡΡΑ» έχει εκδοθεί με τεράστια επιτυχία σε 33 χώρες ● Ο ΡΟΜΠΕΡΤΟ Σαβιάνο έχει πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής. Συνεργάζεται με την εφημερίδα «La Repubblica» και το περιοδικό «L΄ Εspresso».

● ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, το βιβλίο «Γόμορρα» πρόκειται να κυκλοφορήσει τον Μάιο από τις εκδόσεις «Πατάκη».