Έλληνες «πρασινίζουν» την Ουκρανία

Μία πρωτότυπη κατάφυτη «οροφή» είναι από τα στοιχεία με τα οποία μία ελληνική αρχιτεκτονική πρόταση πήρε το πρώτο βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό για μία πόλη της Ουκρανίας
Το Λβιβ είναι η πέμπτη σημαντικότερη πόλη της Ουκρανίας, με ιστορία που αρχίζει από τον Μεσαίωνα και με ένα ιστορικό κέντρο που η Ουνέσκο τη χαρακτήρισε παγκόσμιο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς. Στα περίχωρα της πόλης των 800.000 κατοίκων βρίσκεται το Σίχιφ. Μία οικιστική περιοχή κτισμένη στη δεκαετία του ΄80 με τις προδιαγραφές του σοβιετικού καθεστώτος, για να στεγάσει τους 150.000 εργάτες των γύρω εργοστασίων.

«Το θέμα ήταν πολύ ιδιαίτερο: να δημιουργήσουμε ένα κέντρο σε μία υπάρχουσα πόλη που είναι τόσα άναρχα δομημένη, χωρίς συνεκτικό ιστό, καμία πλατεία, κανένα διοικητικό κέντρο», εξηγεί η Λιάνα Αραχωβίτου για τη συμμετοχή του γραφείου «Δομόρινθος» και το πρώτο βραβείο στον Ανοικτό Διεθνή Διαγωνισμό με θέμα «Αρχιτεκτονικός και αστικός σχεδιασμός του Δημόσιου Κέντρου της περιοχής κατοικίας του Σίχιφ στο Λβιβ».

«Η πρόκληση του διαγωνισμού ήταν μεγάλη. Γιατί κάθε ευρωπαϊκή πόλη χαρακτηρίζεται από το κέντρο της» λένε οι Γιώργος και Λιάνα Αραχωβίτου

Η σημερινή εικόνα του Σίχιφ έχει τις μουντές, γκρίζες αποχρώσεις της εγκατάλειψης και της πτώσης ενός ολοκληρωτικού μηχανισμού εξουσίας. Η Ουκρανία έγινε ανεξάρτητη, φτώχυνε, τα σοβιετικά εργοστάσια εγκαταλείφθηκαν και στο Σίχιφ έμειναν οι πελώριες πολυκατοικίες από μπετόν που ο όγκος τους καλύπτει ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο. «Η πόλη χωρισμένη στα δύο από ένα μεγάλο κενό 140 μέτρων μοιάζει σαν ένα σώμα χωρίς σπονδυλική στήλη. Και το παρακείμενο δάσος παραμένει απροσπέλαστο, απειλητικό» λένε οι Έλληνες αρχιτέκτονες.

«Συμμετείχαμε τυχαία σε αυτόν διαγωνισμό που διοργάνωσε ο Δήμος του Λβιβ, με σκοπό να μετατρέψουμε το Σίχιφ από περιοχή κατοικίας-υπνωτήριο, σε μία δυναμική, ζωντανή και πολλαπλών δραστηριοτήτων πόλη. Μία πόλη που θα γινόταν πόλος έλξης νέων κοινωνικών στρωμάτων και δυναμικής οικονομικής ανάπτυξης. Ο δήμος στην προσπάθειά του να ελέγξει την άναρχη αγορά θέλησε να διαμορφώσει το κέντρο της πόλης, να της δώσει ταυτότητα ώστε να προσελκύσει στη συνέχεια σοβαρούς επενδυτές», προσθέτει η Λιάνα Αραχωβίτου, που μαζί με την ομάδα των Γιώργου Αραχωβίτη, Μ. Γουρνιαράκη, Ν. Καίσαρου, Π. Γούλιαρη, Δ. Γκιουζέπα, Γ. Τσάρα, Π. Χωραφά κατέθεσαν τον Μάιο του 2007 την πρότασή τους για τη διαμόρφωση του δημόσιου χώρου του Σίχιφ.

Σύμφωνα με τη μελέτη, το νέο κέντρο είναι μία περιοχή με τρία τμήματα έκτασης αστικής ανάπτυξης 60 εκταρίων και ενός δάσους-πάρκου 90 εκταρίων. Το Αστικό Κέντρο ελίσσεται σαν ποτάμι στον ελεύθερο χώρο του μεγάλου κενού, το οποίο αποκτά μια ζωντάνια με καταστήματα, καφέ, εστιατόρια, χώρους συνάθροισης και εκδηλώσεων. Ο κύριος άξονας αυτού του κέντρου είναι ένας εσωτερικός πεζόδρομος. Η πρωτοτυπία του είναι ο σχεδιασμός μίας κατάφυτης οροφής. «Με αυτό το κέλυφος εξωραΐζεται το περιβάλλον γύρω από τις ογκώδεις πολυκατοικίες. Ενώ η θέα από αυτά τα διαμερίσματα αποκτά ενδιαφέρον χάρη σε αυτό το ανεβασμένο πάνω από τη στάθμη του δρόμου πράσινο χαλί», σημειώνει η Ελληνίδα αρχιτέκτονας. Στο μέσον και καθέτως προς το Αστικό Κέντρο οργανώνεται ο Δημόσιος Κεντρικός Πυρήνας σε άμεση επαφή με τα σημερινά δημόσια κτίρια της πόλης, τις εκκλησίες, τα σινεμά, την πλατεία και με πρόσβαση στα δημόσια μεταφορικά μέσα. Και από το δάσος του Σίχιφ, το τμήμα που έρχεται σε άμεση επαφή με τον Δημόσιο Κεντρικό Πυρήνα διαμορφώνεται σε αστικό πάρκο με αλέες και περιπάτους. Ενώ το υπόλοιπο παραμένει δασική περιοχή και εξωραΐζεται αποτελώντας κυρίαρχο συστατικό του όλου σχεδιασμού του τοπίου.


Αξιοποίηση ήπιων μορφών ενέργειας

Οι αρχιτέκτονες του «Δομόρινθος» κατέβηκαν στον διαγωνισμό στον οποίο συμμετείχαν άλλα οκτώ γραφεία από τη Σουηδία, τη Γαλλία, την Πολωνία και την Ουκρανία με την προσέγγιση που δίνουν στα μεγάλης κλίμακας αρχιτεκτονικά έργα τους. Η άποψη «Δομόρινθος» που αξιοποιεί τις πλούσιες πηγές ήπιων μορφών ενέργειας και ενσωματώνει στον σχεδιασμό των κτιρίων στοιχεία βιοκλιματικής και περιβαλλοντικής αρχιτεκτονικής απέσπασε το Α΄ βραβείο.