«Έχασα για μία ψήφο και ήταν η δική μου»!

Το προηγούμενο δεκαήμερο ήταν μάλλον ένα από τα δυσκολότερα στη ζωή του Γιώργου Παπακωνσταντίνου, του νέου εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ. Οι φήμες που επέμεναν ότι θα οριστεί γραμματέας του Κινήματος δεν επιβεβαιώθηκαν, ως νέος βουλευτής περιφέρειας δεν συμπεριελήφθη καν στο Πολιτικό Συμβούλιο, ενώ οι πληροφορίες σε σχέση με την ανάθεση τομέων στη Βουλή τον άφηναν εκτός. «Αμηχανία και αγωνία».

Ώσπου, λίγες ημέρες μετά, ο Γιώργος Παπανδρέου τον ρώτησε: «Πώς θα σου φαινόταν για εκπρόσωπος Τύπου;». Ο Παπακωνσταντίνου τον κοίταξε αμίλητος, αφού «ήταν το τελευταίο πράγμα που είχα στο μυαλό μου», το «δούλεψε» για λίγα δευτερόλεπτα και έκρινε πως «δεν αρνείσαι μία τέτοια πρόταση». Ακολούθως αρίθμησε στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ τα πλεονεκτήματά του και τα μειονεκτήματά του «ώστε να αποφασίσει εκείνος». Λίγες ημέρες αργότερα αναλάμβανε και επισήμως καθήκοντα στον 4ο όροφο του 37 της Χαριλάου Τρικούπη. Με την εμπειρία των ελάχιστων ημερών στο νέο του πόστο, περιγράφει τη δουλειά του «σαν ένα κύμα που σε παίρνει το πρωί και σε ξεβράζει μετά τις 10 το βράδυ»… Ποιο κύμα όμως μπορεί να ξέβρασε έναν από τους ελάχιστους «επιβιώσαντες» της περιόδου Σημίτη στο νέο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου; Έναν ατσαλάκωτο τεχνοκράτη που παίζει στα δάχτυλά του θέματα που αφορούν τη Χάρτα Σύγκλισης, τις νέες τεχνολογίες και τη βιομηχανία, στις δύσβατες ακτές της επικοινωνίας, των Μέσων Ενημέρωσης και των «κακών» δημοσιογράφων.

Στα εννιά του βλέπει ένα πρωινό τη σύλληψη της μάνας του από κάποιους ΕΣΑτζήδες: «Η μάνα μου βοηθούσε στο να φυγαδεύονται διάφοροι στο εξωτερικό με ένα δίκτυο αντιστασιακών»

Το νήμα της ιστορίας για τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου αρχίζει να ξετυλίγεται στα Ιλίσια, όπου γεννήθηκε το 1961 και μεγάλωσε σε «μία πολιτική οικογένεια». Τα βιώματα της τρυφερής ηλικίας, στα πέτρινα χρόνια, δύσκολα. Και οι δύο γονείς υπάλληλοι της ΔΕΗ, απολύθηκαν στη διάρκεια της δικτατορίας «λόγω του αδελφού του πατέρα, Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, της Ένωσης Κέντρου, που ήταν τότε στη φυλακή». Στα εννιά του βλέπει τη σύλληψη της μάνας του ένα πρωινό «όταν μπήκαν στο σπίτι κάποιοι ΕΣΑτζήδες και την πήγαν στο ΕΑΤ-ΕΣΑ». Σήμερα λέει με υπερηφάνεια πως «η μάνα μου βοηθούσε στο να φυγαδεύονται διάφοροι στο εξωτερικό με ένα δίκτυο αντιστασιακών».

Ο υπουργός θείος του. Η πολιτικοποίηση του ίδιου αρχίζει στην εφηβεία, όταν ο θείος που τότε ήταν στην Ένωση Κέντρου- μετέπειτα υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Μητσοτάκη- τον παίρνει μαζί του στην Κοζάνη το 1977 για μία επαναληπτική εκλογή. Είναι ένα πρόσωπο που συμβουλεύεται ακόμη και σήμερα, «αν και είχαμε πολιτικές διαφωνίες που οδήγησαν και σε έντονες λογομαχίες στα οικογενειακά τραπέζια, γιατί κατά βάση ήταν κεντρώος». Σε ηλικία 89 ετών σήμερα, ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου «ανησυχεί λίγο για την έκθεσή μου». Στο Γυμνάσιο, στο Κολέγιο Αθηνών, δραστηριοποιείται πολιτικά στον χώρο της Ανανεωτικής, στον Ρήγα Φεραίο. Τότε έρχεται και η διαγραφή! Με την περίφημη Β΄ Πανελλαδική να χαρακτηρίζει τον Παπακωνσταντίνου και την παρέα του ως «αριστερή τάση». Το πρώτο του πολιτικό μάθημα το είχε πάρει όμως αρκετά χρόνια πριν. Στο Δημοτικό του Κολεγίου Αθηνών είχε βάλει υποψηφιότητα για το μαθητικό συμβούλιο. Έκανε όμως το λάθος να ψηφίσει τον αντίπαλό του και όχι τον εαυτό του κι έτσι έμεινε δεύτερος με μία ψήφο διαφορά. Τότε έμαθα «ότι ψηφίζεις πρώτα τον εαυτό σου», λέει ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ.

Στα 18 του, ο Γ. Παπακωνσταντίνου πηγαίνει στο Λονδίνο όπου και φοιτά στο περίφημο London School of Εconomics. Είναι λίγο πριν την «αλλαγή» στην Ελλάδα, το 1980, ενώ η επαφή του με τη νέα ελληνική πολιτική πραγματικότητα γίνεται στο Λονδίνο, όταν η Λούκα Κατσέλη κάνει διάλεξη στο LSΕ για τα πρώτα βήματα της κυβέρνησης Παπανδρέου.

Τρία χρόνια αργότερα παίρνει πτυχίο και περνά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού για διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Εκεί γνωρίζει τον νομπελίστα Ρώσο οικονομολόγο Λεόντιεφ, για τον οποίο λέει: «Με συγκλόνιζε, όταν μου αφηγείτο ότι θυμόταν τον Λένιν να μιλάει στην Κόκκινη Πλατεία».

Στον ΟΟΣΑ. Το εισιτήριο της επιστροφής από τις ΗΠΑ δεν είναι όμως για την Αθήνα. Ο Γ. Παπακωνσταντίνου επιστρέφει στο LSΕ απ΄ όπου του δίνεται η ευκαιρία να πάει στον ΟΟΣΑ για μία τρίμηνη συμβουλευτική αποστολή. Οι τρεις μήνες έγιναν χωρίς να το καταλάβει δέκα χρόνια. Κάνει αίτηση στον Οργανισμό και προσλαμβάνεται στην αρχή ως μαθητευόμενος και αργότερα ως μόνιμος υπάλληλος. «Φοβερό σχολείο», λέει σήμερα σχολιάζοντας: «Μου αρέσει το διεθνές περιβάλλον με τεχνοκράτες που έχουν και πολιτική άποψη».

Στο απόγειο του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, το 1997, μέσω τρίτου συνάντησε τη μεγάλη ευκαιρία: τον Νίκο Θέμελη, τον διευθυντή του γραφείου του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Θυμάται ακόμη και σήμερα πως σ΄ εκείνη τη συνάντηση ο Θέμελης του είπε: «Διάβασα πριν από δύο χρόνια ένα άρθρο που είχατε γράψει στον Οικονομικό Ταχυδρόμο για τη βιομηχανική πολιτική και το καταχώρησα σ΄ ένα κουτάκι στο μυαλό μου». Λίγους μήνες αργότερα ο Παπακωνσταντίνου αφήνει την Ευρώπη και επιστρέφει στην Αθήνα για να αναλάβει οικονομικός σύμβουλος του Κ. Σημίτη σε θέματα για την Κοινωνία της Πληροφορίας. Η οικογένειά του. Η επιστροφή στην Ελλάδα δεν τον βρίσκει μόνο. Είναι ήδη παντρεμένος με την Ολλανδέζα Γιακολίν Φίνκε, οικονομολόγο και συμφοιτήτρια στο Λονδίνο, έχει αποκτήσει τον ΝικόλαΣτέργιο και περιμένει τον δεύτερο γιο. Οι αλλαγές μεγάλες. «Η γυναίκα μου αλλάζει επάγγελμα και γίνεται συγγραφέας ταξιδιωτικών βιβλίων». Έχει συγγράψει τα βιβλία «Μοναδικά μικρά ξενοδοχεία στην Ελλάδα» και «80 ξενοδοχεία με χαρακτήρα». Τότε από μία «μικρή Ολλανδέζα» αρχίζει και ξαναμαθαίνει την Ελλάδα.

Οι αλλαγές στη ζωή του και στην πολιτική εξέλιξή του, μετά την επιστροφή του από το Λονδίνο, είναι απανωτές και ραγδαίες. Η τελευταία από αυτές τον ρίχνει στα «βαθιά νερά», αλλά δηλώνει έτοιμος να κολυμπήσει.

Τι λέει σήμερα η οικογένειά του για όλα αυτά; «Η γυναίκα μου δεν έχει αντιληφθεί ακόμη τι σημαίνει η νέα μου θέση για την προσωπική μας ζωή», λέει χαμογελώντας και προσθέτει: «Θέλω να διαφυλάξω δύο πράγματα: να βλέπω το πρωί τους γιους μου (ο Νικόλας, 12 χρόνων και ο Στέφανος 9), να πηγαίνω τον έναν στον σχολείο και να τους προλαβαίνω μισοκοιμισμένους στα κρεβάτια τους το βράδυ.

Το βράδυ είναι και το μοναδικό κομμάτι του 24ώρου που αφιερώνει στον εαυτό του. Διαβάζει πολύ και μάλλον δεν βγαίνει πολύ έξω. «Το θέατρο το έχω εγκαταλείψει μετά το Λονδίνο, κινηματογράφο προσπαθώ να πηγαίνω. Βλέπω οτιδήποτε αρκεί να παίζει η Τζούλια Ρόμπερτς», ομολογεί και προσθέτει για να μη δημιουργούνται και παρεξηγήσεις: «Η σύζυγός μου είναι μία πολύ ωραία γυναίκα και εξακολουθώ να είμαι ερωτευμένος παρά το γεγονός ότι κλείνω 20 χρόνια μαζί της».


Τα διλήμματα όταν το ΠΑΣΟΚ πέρασε από τον Σημίτη στον Παπανδρέου

Λ ίγο πριν από τις εκλογές του 2000 του γίνεται μία απρόσμενη πρόταση: να κατεβεί υποψήφιος βουλευτής στην Κοζάνη. Για το ΠΑΣΟΚ ήταν μια καλή ευκαιρία να εκμεταλλευθεί το όνομα Παπακωνσταντίνου. «Δεν είχα ξαναϋπάρξει αλεξιπτωτιστής», λέει σήμερα. Κατεβαίνει με 25 ημέρες προετοιμασία, χωρίς καν να γνωρίζει πως «όταν μπαίνεις στα καφενεία κάνεις με όλους χειραψία»… Το βάπτισμα του πυρός δεν είχε την ευτυχέστερη κατάληξη. Πήγε σ΄ ένα κοζανίτικο χωριό δεξιών όπου, όπως αναφέρει, «αρχίζω να μιλάω για το ΠΑΣΟΚ και με ξεσκίζουν». Τελικά συγκεντρώνει 3.500 σταυρούς και δεν εκλέγεται. «Μου ΄λεγαν “δεν σε ξέρουμε”. Και είχαν δίκιο…».

Μετά την αναμέτρηση ο Κ. Σημίτης τον στέλνει στο υπουργείο Οικονομίας να φτιάξει την πρώτη ειδική γραμματεία για την Κοινωνία της Πληροφορίας. Υπερηφανεύεται πως «βάλαμε υπολογιστές στα σχολεία κα μαζί με το Εσωτερικών φτιάξαμε τα ΚΕΠ». Αποφασίζει να εκτεθεί και πάλι στην κρίση του λαού. Παραιτείται λόγω του δεκαοκταμήνου για τους κρατικούς λειτουργούς, αλλά παραμένει στο υπουργείο ως σύμβουλος του Νίκου Χριστοδουλάκη αναλαμβάνοντας το κομμάτι της ελληνικής προεδρίας που αφορούσε τον συντονισμό της διαδικασίας της Λισαβώνας. «Φοβερή εμπειρία», λέει σήμερα περιγράφοντας τους Σιράκ, Μπλερ, Σρέντερ και Πέρσον να ακούνε με προσοχή τον Κ. Σημίτη σ΄ ένα δωμάτιο να κλείνει τα αποτελέσματα της Συνόδου του Απριλίου.

Νίκη με πρωτιά. Στην επιστροφή όμως τα αποτελέσματα των εκλογών στην Κοζάνη τον αφήνουν εκτός Βουλής για 700 σταυρούς. «Εκεί πείσμωσα και κατάλαβα ότι χρειαζόταν συνεχής παρουσία και εντατική δουλειά». Από τότε, όπως λέει, πηγαίνει κάθε Σαββατοκύριακο με το αυτοκίνητο στην Κοζάνη όπου νοικιάζει σπίτι και γραφείο. Τον Σεπτέμβριο εκλέγεται βουλευτής Κοζάνης παίρνοντας την πρωτιά με 18.500 σταυρούς Η τύχη είναι με το μέρος του. Ήδη μετά τις εκλογές του 2004, ενώ έχει γίνει αλλαγή ηγεσίας ο Γιώργος Παπανδρέου διατηρεί τον Παπακωνσταντίνου- που εν τω μεταξύ είχε γίνει διευθυντής στη Χ. Τρικούπη- χρίζοντάς τον οικονομικό του σύμβουλο. «Ήταν η περίοδος των μεγάλων διλημμάτων», εξομολογείται σήμερα. «Ήμουν περήφανος για το έργο της περιόδου Σημίτη, από την άλλη όμως έβλεπα πως το μήνυμα του ΠΑΣΟΚ δεν είχε περάσει». Τι έφταιξε στην περίοδο Σημίτη; «Ένας μηχανισμός που ακυρώνει ακόμη και τις καλύτερες των προθέσεων, αλλά και οι άνθρωποι αφού το κόμμα είχε αποκτήσει λογική κυβερνητισμού και καθεστωτισμού». Ο νέος εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ δηλώνει «κεντροαριστερός» και έτοιμος να βουτήξει στα βαθιά.