Χρήμα / Κόσμος

Stiglitz: Τα παχυλά μπόνους φταίνε για την κρίση

Το παράλογο σύστημα των παχυλών μπόνους δεκάδων δισ. ευρώ που απολαμβάνουν τα στελέχη των επενδυτικών τραπεζών είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που έχουν προκαλέσει τη χρηματοοικονομική κρίση που ζούμε σήμερα, η οποία απειλεί να περάσει και στην πραγματική οικονομία, πιστεύει ο νομπελίστας καθηγητής Joseph Stiglitz.

«Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το σύστημα των αποζημιώσεων συνέβαλε κατά πολύ στη δημιουργία της κρίσης», λέει ο νομπελίστας καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια Joseph Stiglitz, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του Μπιλ Κλίντον. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «το σύστημα αυτό (των μπόνους) έχει δημιουργηθεί για να ωθεί τα στελέχη των επενδυτικών τραπεζών να αναλαμβάνουν μεγάλο ρίσκο- και έκανε τους τραπεζίτες να αναλάβουν ρίσκο που αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν υπερβολικό. Ουσιαστικά, οι τραπεζίτες αυτοί πληρώνονται για να τζογάρουν. Όταν (οι επενδύσεις) πάνε καλά, βάζουν στην τσέπη τεράστια μπόνους. Όταν όμως οι επενδύσεις αποδεικνύονται λανθασμένες- όπως συμβαίνει σήμεραπληρώνουν άλλοι τις ζημιές».

Σοκάρουν οι αριθμοί
Οι αριθμοί δικαιώνουν τον νομπελίστα καθηγητή. Παρά την κρίση στις αγορές, τις λανθασμένες επενδύσεις σε δομημένα ομόλογα υψηλού κινδύνου με εγγύηση επισφαλή στεγαστικά υψηλού κινδύνου (subprimes)- που ανέρχονται σε παγκόσμιο

info

Μόνο στο Λονδίνο, τα μπόνους αποδοτικότητας που θα λάβουν φέτος τα στελέχη των επενδυτικών τραπεζών θα φτάσουν τα 7,6 δισ. ευρώ (!)

επίπεδο στα 200 δισ. δολάρια με κίνδυνο να εκτοξευτούν στα 600 δισ. δολάρια- τα μπόνους των στελεχών σοκάρουν.

Μόνο στο Λονδίνο, τα μπόνους αποδοτικότητας που θα λάβουν φέτος τα στελέχη των επενδυτικών τραπεζών θα φτάσουν τα 7,6 δισ. ευρώ (!). Παρά το γεγονός ότι το ποσό αυτό είναι μειωμένο σε σύγκριση με το περυσινό (9 δισ. ευρώ) και του 2006 (11 δισ. ευρώ), η πραγματικότητα είναι ότι… ζαλίζει. Ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι οι περισσότερες επενδυτικές τράπεζες καταγράφουν ζημίες δεκάδων δισ. ευρώ από επενδύσεις σε δομημένα ομόλογα.

Είναι ενδεικτικό ότι δεκάδες τραπεζίτες, όπως στελέχη της Goldman Sachs για παράδειγμα που είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους «παίκτες» της αγοράς αυτής, θα βάλουν στην τσέπη περισσότερα από 6,3 έως 12,6 εκατ. ευρώ σε μετρητά και μετοχές ο καθένας. Πέρυσι το μέσο μπόνους στην Goldman Sachs ανήλθε σε 378.000 ευρώ, ενώ φέτος θα ανέλθει σε… 252.000 ευρώ.

Να μοιράζονται και οι ζημίες
Ο καθηγητής Stiglitz λέει ότι δεν εκπλήσσεται: «Ακόμη και εάν χάσουν τις δουλειές τους, θα βάλουν στην τσέπη τεράστια ποσά. Ήταν προβλέψιμο ότι το σύστημα αυτό θα οδηγήσει τελικά σε προβλήματα». Μπορεί ο νομπελίστας καθηγητής να είναι αντίθετος στην ιδέα της μείωσης των μπόνους, λέει όμως ξεκάθαρα ότι πρέπει αυτά να συνδεθούν με την απόδοση των στελεχών και των τραπεζών σε μακροχρόνιο ορίζοντα: «Το ζητούμενο δεν είναι να μειωθούν τα μπόνους, αλλά να εξασφαλίσουμε ότι (τα στελέχη αυτά) θα μοιράζονται όχι μόνο τα κέρδη αλλά και τις ζημίες.

Αναφερόμενος στην κατάρρευση της βρετανικής τράπεζας Νorthern Rock και της αμερικανικής Βear Stearns, οι οποίες σώθηκαν μόνο χάρη στην επέμβαση της βρετανικής και της αμερικανικής κυβέρνησης αντίστοιχα, ο καθηγητής Stiglitz είναι ξεκάθαρος: «Είναι διαφορετικό να τζογάρει κάποιος με τα δικά του χρήματα. Αυτοί όμως τζόγαραν με τα χρήματα άλλων ανθρώπων και (όταν ήρθε η κρίση) χρειάστηκε να σωθούν με κρατικά κεφάλαια (δηλαδή με χρήματα των φορολογουμένων). Αυτό είναι παράλογο».

Ο Sean Ο΄Grady είναι αρχισυντάκτης οικονομικού ρεπορτάζ στον «Ιndependent»
Πέφτει η αξία των σπιτιών στη Βρετανία

Σχεδόν 9.000 ευρώ (7.000 στερλίνες) υποχώρησε η μέση τιμή των κατοικιών στη Βρετανία από τον Οκτώβριο του 2007 μέχρι σήμερα, γεγονός που δείχνει ότι η οικονομική κρίση βαθαίνει.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που αφορούν την αγορά ακινήτων στη χώρα, οι μέσες τιμές τον Μάρτιο υποχώρησαν για πέμπτο συνεχή μήνα, καθώς όλο και λιγότεροι αγοραστές χτυπούν την πόρτα των πωλητών. Είναι ενδεικτικό ότι οι μέσες τιμές των ακινήτων στη Βρετανία μόνο τον Μάρτιο υποχώρησαν 0,6% (ή κατά 1.250 ευρώ).

Υπό το πρίσμα των εξελίξεων αυτών οι οικονομολόγοι ανησυχούν πλέον ότι υπάρχει κίνδυνος η κρίση να πλήξει ολόκληρη την οικονομία. Ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι οι δανειολήπτες εξακολουθούν να πληρώνουν πανάκριβα τα στεγαστικά τους δάνεια επειδή, παρά τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων δανεισμού, τα επιτόκια των στεγαστικών δεν υποχωρούν λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Μάλιστα, όπως προειδοποιούν οικονομολόγοι και αναλυτές, η κρίση αναμένεται να βαθύνει τους ερχόμενους μήνες, καθώς όλο και περισσότεροι δανειολήπτες θα κληθούν να πληρώνουν ακριβά δάνεια για σπίτια των οποίων η αξία πλέον υποχωρεί.

Αυτό βέβαια, λένε οι ειδικοί, δεν σημαίνει ότι επέρχεται οικονομική καταστροφή. Όμως οι πιέσεις που δημιουργούνται στην αγορά ακινήτων φαίνονται και από τις αιτήσεις για χορηγήσεις νέων στεγαστικών δανείων που είναι αυτό το διάστημα σχεδόν 30% λιγότερες σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.