Αποχαιρέτησαν τον «άνθρωπο που τα είχε όλα»

Βαθιά συγκίνηση, βουβή. Θλιμμένα χαμόγελα για τον σπάνιο καλλιτέχνη που αγάπησε την Ελλάδα. Ο χθεσινός αποχαιρετισμός στον Ζυλ Ντασσέν είχε μια νουάρ μελαγχολία. Η ταφή, κάτω από γκρίζο ουρανό, έγινε στο Α΄ Νεκροταφείο, δίπλα στη Μελίνα, όπως το είχε ζητήσει. Δεν είναι μελό φινάλε μιας ιστορίας αγάπης. Είναι το κλείσιμο ενός πλήρους κύκλου ζωής, που αξιώθηκε να ζήσει ο άνθρωπος που διάλεξε για πατρίδα του τη χώρα της γυναίκας που αγάπησε και αγωνίστηκε μαζί της. Πριν από 14 χρόνια, στις 3 Μαρτίου, έφυγε η Μελίνα. Μάρτιο έφυγε και ο Τ ζούλι, όπως τον έλεγε.

Η εξόδιος ακολουθία έγινε πρώτα στον ισραηλιτικό τομέα του Γ΄ Νεκροταφείου. Σε μία άδεια αίθουσα με λευκούς τοίχους ο ραββίνος μίλησε εβραϊκά, ελληνικά αλλά και γαλλικά, όπως του ζήτησε η οικογένεια: οι δύο κόρες του, Τ ζούλι και Ρίκι και οι εγγονοί του.

Σύντομοι, συγκινητικοί οι επικήδειοι, όπως η φράση της κόρης του «Είμαι περήφανη για τον πατέρα μου», του Σπύρου Μερκούρη «Έζησε τη σκληρή πλευρά της ζωής, δεν λύγισε ποτέ, δεν ηττήθηκε ποτέ, είχε αφάνταστο κουράγιο», της Κάτιας Δανδουλάκη «Από το έργο της ζωής του δεν θα άλλαζα τίποτα, γιατί τα είχε όλα και κυρίως αγάπη». Το φέρετρο με την πεντάλφα άλλαξε και η σορός τοποθετήθηκε σε ένα απλό, για να ταφεί στο χριστιανικό νεκροταφείο, όπως ο ίδιος είχε ζητήσει.

Παρόντες ήταν εκπρόσωποι του πολιτικού, επιχειρηματικού και καλλιτεχνικού κόσμου: από τον Γιώργο Παπανδρέου και τον Κώστα Σημίτη έως τον Ευάγγελο Βενιζέλο και τη Μαρία Δαμανάκη, από τον Γιώργο Βαρδινογιάννη και τον Θόδωρο Αγγελόπουλο έως τον Σταμάτη Φασουλή, τον Γιώργο Νταλάρα και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και φυσικά τη Μανουέλλα Παυλίδου.